Showing posts with label စာ-တရားေတာ္. Show all posts
Showing posts with label စာ-တရားေတာ္. Show all posts

Tuesday, July 12, 2011

ေရာဟိနီေထရီ ဂါထာ တရားေတာ္



တိပိဋကဓရ ဓမၼဘ႑ာဂါရိက၊ ဆ႒သံဂီတိ ဝိႆဇၨက
အဂၢမဟာပ႑ိတ၊အဘိဓဇမဟာရ႒ဂုရု
မင္းကြန္းေတာင္ရိုး ဓမၼနာဒဆရာေတာ္
ဘဒၵႏၲဝိစိတၱသာရာဘိဝံသ

ေရာဟိနီေထရီ ဂါထာ တရားေတာ္

လူတို႔ထက္ လြန္ကဲမြန္ျမတ္ေသာ
သံဃာေတာ္တို႔၏ ဂုဏ္ပုဒ္မ်ားကို သိနားလည္ေစရန္ ရည္သန္ေဟာၾကားျခင္း
သာသနာေတာ္ ၂၅၁၀-ျပည့္၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၃၂၈-ခုႏွစ္၊ ေတာ္သလင္း လဆန္း ၈-ရက္ေန႔၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ေက်ာက္စိမ္းအလုပ္သမားမ်ား ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ ဓမၼာရံု၌ ေဟာၾကားအပ္ေသာ ေရာဟိနီေထရီဂါထာ တရားေတာ္။

ေရာဟိနီေထရီဂါထာ တရားကို ဘုန္းႀကီး ေဟာျပပါမယ္။ အလ်င္တစ္ပတ္တုုန္းက ဘုန္းႀကီး ေျပာတာက ကုဋိကဏၰေသာဏ မေထရ္ရဲ႕ အေၾကာင္းကို ေဟာမယ္လို႔ ဝန္ခံခဲ့တယ္။ သို႔ေသာ္ ျပန္ၿပီးစဥ္းစားလိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ကုဋိကဏၰေသာဏ မေထရ္ရဲ႕ အေၾကာင္းအရာက ဘုန္းႀကီးတို႔ သာသနာဘက္မယ္ ရဟန္းေတာ္မ်ားအတြက္ အထူးသျဖင့္ ေက်းဇူးမ်ားတာ ပါပါတယ္။

ဆိုၾကပါစို႔။ ကုဋိကဏၰေသာဏ မေထရ္ရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ ေျပာလို႔႐ွိယင္ ျမန္မာျပည္လို ဌာနမွာ ရဟန္းငါးပါးနဲ႔ ရဟန္းခံႏိုင္တဲ့ ကိစၥမ်ိဳး၊ ဝိနည္းကိစၥမ်ိဳးေတြ ေက်းဇူးမ်ားတယ္။ အဲဒီလို သံဃာေတာ္မ်ားအတြက္ အမွတ္တရ ျဖစ္ထိုက္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္၊ ဝိနည္း ကိစၥအတြက္ အမွတ္တရ ျဖစ္ထိုက္တာက မ်ားေနပါတယ္။

အဲဒါနဲ႔ ဘုန္းႀကီး စဥ္းစားၾကည့္တယ္။ တို႔ ဒကာ ဒကာမေတြနဲ႔ ဘယ္တရား ေတာ္မလဲ။ ဘုန္းႀကီးစဥ္းစားေတာ့ (ေလွ်ာက္႐ွာတယ္ ဆိုပါစို႔၊ ႐ွာေတာ့ အခု) ေဟာဒီ ေထရီဂါထာ ဆိုတာ သြားေတြ႔တယ္။ ေဝဖန္ေရးသမားေတြ ေပါမ်ားေသာ အခ်ိန္အခါမွာ သာသနာေတာ္အတြက္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ျဖစ္ၾကေသာ အမ်ိဳးေကာင္းသား၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ျဖစ္ၾကေသာ အမ်ိဳးေကာင္းသမီးမ်ားကို ေဝဖန္ေရး သမားမ်ားက ေမးတတ္တယ္။

ဘုရား လက္ထက္တုန္းက ေမးခဲ့တာ တစ္ခု႐ွိတယ္။ ဒီေတာ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ ရဲရဲေတာက္ ေျဖၾကားခဲ့တဲ့ အေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးေလာက က ၾကည့္လို႔႐ွိယင္ “တို႔အစ္မႀကီးတစ္ေယာက္ ဗုဒၶဘာသာဘက္က ေနၿပီးေတာ့ ေဝဖန္ေရးသမား ဖခင္အား ရဲရဲေတာက္ ေျဖၾကားခဲ့တယ္” ဆိုတာ ဂုဏ္ယူစရာပ။ အမ်ိဳးသာေတြ အေနနဲ႔လည္းပဲ “တို႔အစ္မႀကီး တစ္ေယာက္ သာသနာမွာ ရဲရဲေတာက္ ေဝဖန္ေရးသမား ဖခင္ရဲ႕ ေမးျမန္းခ်က္ကို ေျဖၾကားခဲ့တယ္” ဂုဏ္ယူစရာပ။ အဲဒီ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ အေၾကာင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေျပာယင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ကိုးဆယ့္တစ္ကမၻာထက္က ဝိပႆီျမတ္စြာဘုရား ပြင့္ထြန္းေတာ္မူပါတယ္။ ဝိပႆီ ျမတ္စြာဘုရား တစ္ေန႔ ဗႏၶဳမတီ ေနျပည္ေတာ္အတြင္း ဆြမ္းခံ ႂကြေတာ္မူတဲ့အခါ အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္သည္ သဒၶါၾကည္ညိဳစြာျဖင့္ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ ေ႐ႊလက္ေတာ္က သပိတ္အျပည့္ မိမိမွာ႐ွိတဲ့ မုန္႔မ်ားကို ေလာင္းၿပီးေတာ့ သာဟတၳိက သကၠစၥေျမာက္ လက္ေရာက္ၾကည္ျဖဴ ကပ္လွဴခဲ့တယ္။

ထူးထူးခၽြန္ခၽြန္ လက္ညိႇဳး ညႊန္ျပစရာ ေကာင္းတဲ့အေနနဲ႔ ဤကုသိုလ္ေကာင္းမႈသည္ သူ႔ရဲ႕ အဓိကရ ေကာင္းမႈကုသိုလ္တစ္ခုပဲတဲ့။ ယင္း အဓိကရ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ေၾကာင့္ ကိုးဆယ့္တစ္ကမၻာ အပါယ္မလားဘဲနဲ႔ လူ႔ရပ္ နတ္ရြာ စုန္ကာ ဆန္ကာနဲ႔ လူခ်မ္းသာ နတ္ခ်မ္းသာ ႏွစ္ပါး ခံစားၿပီးတဲ့ေနာက္ ဤဘုရားသာသနာေခတ္ ေရာက္သကာလ ေဝသာလီျပည္မွာ မဟာဝိဘဝေခၚေသာ ပုဏၰာရဲ႕သမီး “ေရာဟိနီ” လို႔ ေခၚတဲ့ ပုေဏၰးမကေလး တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာတယ္။

သူေတာ္ေကာင္းတို႔၏ အေလ့အက်င့္
အဲဒီ ေရာဟိနီေခၚတဲ့ ပုေဏၰးမ အမ်ိဳးသမီးကေလးဟာ ျမတ္စြာဘုရား ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ ဘုရားျဖစ္ၿပီးလို႔ ငါးဝါအေရာက္မွာ ေဝသာလီျပည္ မဟာဝုန္ ေတာ၌ ႂကြေရာက္ ဝါကပ္ သီတင္းသံုးေတာ္မူတဲ့အခါ ေဝသာလီ သာသနာ ထူး၍ ထိန္လင္းခဲ့တယ္။ ထြန္းပခဲ့တယ္။ အဲဒီ ျမတ္စြာဘုရား သက္ေတာ္ထင္႐ွား ႐ွိေတာ္မူတဲ့ အခ်ိန္တုန္းက ဗုဒၶဘာသာတို႔ရဲ႕ အေနအစားကို မွန္းထားၿပီးေတာ့ ၾကည့္ရမယ္။

ပႆႏၲာ ႐ူပဝိဘဝံ၊ သုဏႏၲာ မဓုရံ ဂိရံ။
စရႏၲိ သာဓူ သမၺဳဒၶ-ကာေလ ေကဠိပရံမုခါ။
(အလကၤာ၊ ၉၉)
သမၺဳဒၶကာေလ= ျမတ္စြာဘုရား သက္ေတာ္ထင္႐ွား ႐ွိေတာ္မူစဥ္ ဟို-အခ်ိန္ကာလ၌။ သာဓူ= ႏွလံုး ေပ်ာ့ေပ်ာင္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ သူေတာ္စင္ အေပါင္းတို႔သည္။ ႐ူပဝိဘဝံ= သံုးဆယ့္ႏွစ္ပါးေသာ ေယာက္်ားျမတ္တို႔၏ လကၡဏေတာ္ႀကီး၊ ႐ွစ္ဆယ္ေသာ အႏုဗ်ဥၨန လကၡဏေတာ္ငယ္တို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုလွစြာေသာ ျမတ္စြာဘုရား၏ ႐ူပကာယ အသေရေတာ္ကို။ ပႆႏၲာ= ေန႔ ေန႔ ည ည ဖူးျမင္ၾကရကုန္သည္ျဖစ္၍ လည္းေကာင္း။ မဓုရံ ဂိရံ= ခ်ိဳၿမိန္ေကာင္းျမတ္တဲ့ တရားစကားေတာ္ကို။ သုဏႏၲာ= ေန႔႐ွိသမွ် သဒၶါနားျဖင့္ နာၾကား ၾကရကုန္သည္ျဖစ္၍ လည္းေကာင္း။ ေကဠိပရံမုခါ= ေပ်ာ္ပြဲ႐ႊင္ပြဲ မ်က္ႏွာလႊဲၾကကုန္လ်က္။ စရႏၲိ= လွည့္လည္က်က္စား သြားလာ၍ ေနၾကေလကုန္၏။

ဘုရားလက္ထက္တုန္းက သူေတာ္ေကာင္းေတြဟာ ေက်ာင္းေတာ္သြား၊ ဘုရားကုိယ္ေတာ္ျမတ္ရဲ႕ ႐ူပကာယ အသေရေတာ္ကို ဖူးေျမာ္လိုက္၊ ေ႐ႊႏႈတ္ေတာ္ ႁမြက္ဟတဲ့ ခ်ိဳၿမိန္စြာေသာ ဘုရားစကားၾကားနာလိုက္၊ ဘုရားဖူးလိုက္၊ တရားနာလိုက္နဲ႔ ဒီအလုပ္ႏွစ္ခုနဲ႔ပဲ ေလာကီ ေပ်ာ္႐ႊင္မႈကို မ်က္ႏွာလႊဲၿပီးေတာ့ ဘုရားဖူးမႈ၊ တရားနာမႈဆိုတဲ့ သူေတာ္ေကာင္း အလုပ္ႏွစ္ခုနဲ႔ပဲ လွည့္လည္က်က္စား ေပ်ာ္ပါးေနၾကတယ္-တဲ့။ အဲဒီလို အလကၤာက်မ္းမ်ားမွာ ဆိုတဲ့အတိုင္း ေစာေစာကေျပာတဲ့ မဟာဝိဘဝပုဏၰားရဲ႕ သမီး ေရာဟိနီဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသမီးလည္းပဲ ေဝသာလီျပည္သို႔ ဘုရားကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႂကြေရာက္ ဝါကပ္သီတင္းသံုးတဲ့အခါ ျဖစ္ေတာ့ ျမတ္စြာဘုရား ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ရဲ႕ ႐ူပကာယ အသေရေတာ္ကို ဖူးေျမာ္လိုက္၊ တရားေတာ္ကို ၾကားနာလိုက္၊ သံဃာေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္တို႔ကို ဖူးေျမာ္လိုက္၊ လွဴလိုက္၊ တန္းလိုက္နဲ႔ (ဘုရားဖူးလိုက္၊ တရားနာလိုက္၊ သံဃာေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္တို႔ကို မိမိတတ္စြမ္းသမွ် ျပဳစုလိုက္နဲ႔) ရတနာသံုးပါးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈနဲ႔သာ အခ်ိန္ကုန္ေစ၍ တစ္ေန႔ေတာ့ ေသာတာပန္ အရိယာမကေလး ျဖစ္တယ္။

အဲဒီ ေသာတပန္ အရိယာမကေလး ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေသာတာပန္ ျဖစ္တယ္ဆိုလို႔႐ွိယင္ ဘုန္းႀကီးတို႔ စာထဲမွာေတာ့ မလွဴရယင္ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ မေနႏိုင္ဘူး။ တစ္နည္းအားျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို အငတ္ခံ၍ ကိုပဲ မိမိ မစားဘဲနဲ႔ လွဴတယ္။ အဝတ္သကၤန္း ႏြမ္းနယ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ႔ယင္ မိမိမဝတ္ရယင္ ေနပါေစ၊ လွဴပစ္တယ္။ ေနရာထိုင္ခင္း ဆင္းရဲတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ျမတ္ ေတြ႔လို႔႐ွိယင္ မိမိမွာ ေနရာမ႐ွိယင္ ေနပါေစ၊ ေသာတာပန္ဆိုတာ ကိုယ့္႐ွိတဲ့ ေနရာေပမယ္လို႔ ရက္ရက္ေရာေရာ လွဴဒါန္းတယ္။

ယေန႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ဘုရား၊ တရားနဲ႔ ႏႈတ္က ႃမြက္သလို အိပ္ရာထလည္းပဲ ဘုရား၊ ဘုရားနဲ႔ ႏႈတ္က ႃမြက္သလို အိပ္ရာထလည္းပဲ ဘုရား၊ ဘုရားနဲ႔ ဒီလို ဘုရားဂုဏ္ကိုေပါ့ေလ၊ စိတ္က အာ႐ံုျပဳသလို ေရာဟိနီ အမ်ိဳးသမီးကလည္းပဲ အိပ္ရာဝင္ေတာ့မယ္ ဆိုယင္ သမဏာ-သမဏာ-သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစေတာ္ မူတတ္တဲ့ အ႐ွင္ျမတ္ေတြ၊ အဲဒီလို ႏႈတ္က ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြကို မွန္းမွန္းၿပီးေတာ့ ဤကဲ့သို႔ ႃမြက္ဆိုတယ္။ အိပ္ရာက ႏိုးေတာ့လည္းပဲ သမဏာ=ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္တဲ့ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြပါ တကား။ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြကို အာ႐ံုျပဳၿပီးေတာ့ ဗုဒၶ၊ ဓမၼ၊ သံဃ ဆိုတဲ့ ရတနာသံုးပါး အာ႐ံုနဲ႔ အိပ္တယ္။ ရတနာသံုးပါး အာ႐ံုနဲ႔ ႏိုးတယ္။

မလိုလားသူအဖို႔ တရားစကားသည္ နားခါးသည္
သြားေလရာရာ အစည္းအေဝး စကားဝိုင္းဖြဲ႔မိယင္လည္းပဲ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ရဲ႕ သုပၸဋိပႏၷ၊ ဥဇုပၸဋိပႏၷ၊ ဉာယပၸဋိပႏၷ၊ သာမီစိပၸဋိပႏၷ၊ အာဟုေနယ်၊ ပါဟုေနယ်၊ ဒကၡိေနယ်၊ အဥၨလီကရဏီယ၊ အႏုတၱရံ ပုညေကၡတၱံ ေလာကႆ- ဆိုတဲ့ သံဃာေတာ္ရဲ႕ အေၾကာင္းဂုဏ္ေလးပါး၊ အက်ိဳးဂုဏ္ငါးပါးကလြဲလို႔ ဒီျပင္စကားေတြ အင္မတန္နည္းပါးတယ္။ ဒီေတာ့ အိပ္ရာဝင္လည္း ‘သမဏာ’ အိပ္ရာထလည္း ‘သမဏာ’နဲ႔ ရဟန္း သံဃာကို အာ႐ံုျပဳလြန္း အားႀကီးေတာ့ ေဝဖန္ေရးသမား သူ႔ရဲ႕ဖခင္ မဟာဝိဘဝ ပုဏၰားက ေမးတယ္။ စကားစတယ္။

ကေန႔ ဆိုၾကပါစို႔ရဲ႕၊ ကေန႔ ဗုဒၶဘာသာတို႔အဖို႔ရာ‘သမဏာ’ ဆိုတဲ့ စကားသည္ အင္မတန္ၾကားရခဲတဲ့ အသံတစ္ခု။ ဒီလို ေလးေလးနက္နက္သိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ား အဖို႔ရာမွာ သမဏာဆိုတဲ့ အသံကေလးကို ၾကားလိုက္ရတာ စိတ္ေအး၊ ႏွလံုးခ်မ္းေျမ႕ေသာ္လည္းပဲ သဒၶါတရား ေခါင္းပါး၊ ပညာတရား နည္းပါးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ား အဖို႔က်ေတာ့ ဒီအသံက နားခါးတယ္၊ နားၾကားျပင္းကပ္စရား ျဖစ္ပါတယ္။ ဓမၼကိစၥမ်ိဳး ေျပာရလို႔႐ွိယင္ သဒၶါ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာဆိုတဲ့ တရားေကာင္း ငါးပါး႐ွိတယ္။

မသဒၶါတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ ေ႐ွ႕ေမွာက္မွာ သဒၶါတရားနဲ႔ ပတ္သက္ေသာ တရားစကားသည္ နားဆင္းရဲတဲ့စကား၊ နားၾကားျပင္းကပ္တဲ့ စကား ျဖစ္ပါတယ္။ ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ ေနတဲ့ မု႒သစၥ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ ေ႐ွ႕မွာ သတိနဲ႔ ပတ္သက္ေသာ တရားစကားသည္ နားၾကား ျပင္းကပ္ေသာစကား ျဖစ္ပါတယ္။

ပ်ံ႕လြင့္ၿပီးေတာ့ အုတ္ခဲ႐ိုက္ထားတဲ့ျပာလို လြင့္ပါးေနတဲ့ ဥဒၶစၥသမားရဲ႕ အထံမွာဆိုလို႔ ႐ွိယင္ သမာဓိနဲ႔ ပတ္သက္ေသာ တရားစကားသည္နားၾကားျပင္းကပ္တဲ့ စကား ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာမ႐ွိတဲ့ လူမိုက္ရဲ႕ မ်က္ေမွာက္မွာ ပညာနဲ႔ ပက္သက္ေသာ တရားစကားသည္ နားၾကားျပင္းကပ္တဲ့ စကားျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ ဖခင္ မဟာဝိဘဝ ပုဏၰားက သဒြါ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ဗိုလ္ငါးပါး အားနည္းသူဆိုေတာ့ ဗိုလ္ငါးပါးအားႀကီးတဲ့ သမီးကေနၿပီး အိပ္ရာဝင္လညး္ သမဏာ၊ အိပ္ရာထလည္း သမဏာ၊ စကားေျပာယင္လည္းပဲ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစေတာ္မူတတ္တဲ့ ရဟန္းေတာ္အ႐ွင္ျမတ္ေတြ ပါတကားဆိုတဲ့ ဒီရဟန္းေတာ္ရဲ႕ ဂုဏ္ကို သူ ဒီလို႐ြတ္ရတာ အင္မတန္အရသာ႐ွိ၊ အင္မတန္ခ်ိဳၿမိန္ၿပီးေတာ့ သမီးက ရြတ္ဖန္မ်ားေတာ့ ေဝဖန္ေရးသမား တစ္နည္းအားျဖင့္ ဣေျႏၵငါးပါး ႏံု႔ေႏွးေသာ ဖခင္က နားဆင္းရဲတဲ့စကား နားၾကားျပင္းကပ္တဲ့စကား ျဖစ္ေတာ့ သမီးကို သူက ဘာေျပာသလ္ဆိုေတာ့-

သမဏာတိ ေဘာတိ သုပိ၊
သမဏာတိ ပဗုဇၥ်သိ။
သမဏာေနဝ ကိေတၱသိ၊
သမဏီ ႏူႏု ဘဝိႆသိ။

ေဘာတိ= ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ တြံ= သင္ခ်စ္သမီးသည္။ သမဏာတိ= သမဏာဟူ၍။ သုပိ= ႏႈတ္က ရြတ္ကာ အိပ္စက္ပါ၏။ သမီး၊ အိပ္မယ္ႀကံယင္လည္းပဲ သမီး ႁမြက္ၾကားရတယ္။ သမဏာ= ကိေလသာ ခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္တဲ့ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္ေတြပါ တကား။ ဒီလို ဥဒါန္းက်ဴးက်ဴးၿပီးမွ သမီးအိပ္တယ္။ ေဘာတိ= ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ တြံ=သင္ခ်စ္သမီးသည္။ သမဏာတိ= သမဏာ၊ သမဏာဟူ၍။ ပဗုဇၥ်သိ= ႏႈတ္ကႃမြက္ကာ ႏိုးၾကားပါ၏။
သမီး အိပ္ရာက ႏိုးယင္လည္းပဲ-
သမဏာ=ကိေလသာခပ္သိမ္းၿငိမ္းေအးေစေတာ္မူတတ္တဲ့ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္ေတြပါတကား၊ သူအိပ္ရာက ပထမဆံုး မဂၤလာ႐ွိတဲ့ အသံကေလး ေျပာၿပီးေတာ့ ထတယ္။ ေဘာတိ= ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ တြံ= သင္ခ်စ္သမီးသည္။ သမဏာေနဝ-သမဏာနိ ဧဝ= ရဟန္းေတာ္တို႔၏ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ေက်းဇူးဂုဏ္ကိုသာလွ်င္။ ကိေတၱသိ= ေျပာၾကာ၍ ေနဘိ၏။ တံြ= သင္ခ်စ္သမီးသည္။ သမဏိ= မၾကာျမင့္မီ ရဟန္းမကေလးသည္။ ဘဝိႆသိ ႏူႏု= ျဖစ္ေလေယာင္တကား။

သမီးရယ္၊ အိပ္ရာဝင္လည္း သမဏာ၊ အိပ္ရာထလည္း သမဏာ၊ စကားေျပာလည္းပဲ သမီးက သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္တဲ့ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္တို႔ပါတကား….လို႔ ရဟန္းေတြရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးကိုပဲ သမီး စကားေျပာတယ္။ သမီးၾကည့္ရတာ မၾကာခင္မ်ား ဘိကၡဳနီမကေလး ျဖစ္သြားမလားသမီးရယ္…။ သေရာ္ေတာ္ေတာ္ ေလွာင္ေတာင္ေတာင္လိုေပါ့။ သမီး ဒါေလာက္ေတာင္ ရဟန္းေတြကို စိတ္က အာ႐ံုစြဲယင္ မၾကာခင္ သမီး ဘိကၡဳနီမကေလး၊ ရဟန္းမကေလးမ်ား ျဖစ္သြားမလား... တဲ့။

သမဏီ ႏူႏု ဘဝိႆသိ။
တံြ= သင္ခ်စ္သမီးသည္။ သမဏီ= မၾကာျမင့္မီ ဘိကၡဳနီမကေလးသည္။ ဘဝိႆသိႏူႏု= ျဖစ္လိမ့္ေယာင္တကား။

ဝိပုလံ အႏၷဥၥ ပါနဥၥ၊
သမဏာနံ ပေဝစၧသိ။
ေရာဟိနီ ဒါနိ ပုစၧာမိ၊
ေကန ေတ သမဏာ ပိယာ။

ေရာဟိနီ= ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ တြံ= သင္ခ်စ္သမီးသည္။ ဝိပုလံ= ျပန္႔ေျပာမ်ားျမတ္စြာေသာ။ အႏၷဥၥ= စားဖြယ္ကိုလည္းေကာင္း။ ပါနဥၥ= ေသာက္ဖြယ္ကိုလည္းေကာင္း။ သမဏာနံ= ဦးျပည္းေခၚ မွန္း႐ွင္ရဟန္းတို႔အား။ ပေဝစၧသိ= သဒၶါေ႐ွ႕႐ွဴ ေပးလွဴဘိ၏။

သံဃာကို မၾကည္ညိဳသူ၏ အယူအဆ
သမီးၾကည့္ရတာ ကေန႔ ေဝဖန္ေရးသမား သာသနာ မၾကည္ညိဳတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအလိုေတာ့ ဦးျပည္းေခၚမွန္း ႐ွင္ရဟန္းတို႔ကိုသာ သမီးဟာ စားဖြယ္ေတြ ေသာက္ဖြယ္ေတြ ေျမာက္ေျမာက္ျမားျမား သမီး လွဴေန တန္းေနတယ္-တဲ့။

ေရာဟိနီ= ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ ဒါနီ= ေန႔႐ွည္ရက္ၾကာ ငါ ဖခင္မခံသာတဲ့ဤ ယခုအခါ၌။ (ေ႐ွ႕ရက္မ်ားက တကတည္း အိပ္ သမဏာ၊ ေန႔ သမဏာ၊ စကားေျပာ သမဏာ၊ ၾကာေတာ့ နားကဆင္းရဲတယ္။ နားမခံသာတဲ့ ယခုအခါ၌) တံ= သင္ ခ်စ္သမီးကို ပုစၧာမိ= သိလိုေရးမို႔ ငါေမးလို၏။ ေကန= အဘယ္သို႔ လွဴဒါန္းတဲ့ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေတ= သင္ခ်စ္သမီးသည္။ သမဏာ= ဣသိေခၚမွန္း ႐ွင္ရဟန္းတို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ၾကည္ညိဳႏွစ္သက္အပ္ပါသနည္း။

ဘာ့ေၾကာင့္ သမီးဟာ မ်က္ျမင္အားျဖင့္ ခ်စ္စရာ ခင္စရာ ၾကည္ညိဳစရား ႏွစ္သက္စရာ မ႐ွိတဲ့ ဦးျပည္းရဟန္းေတြကို သမီး ၾကည္ညိဳေနရတံုး။ ဘာေၾကာင့္ သမီးဟာ ရဟန္းေတြကို ခ်စ္ခင္ေနရ၊ ႏွစ္သက္ၾကည္ညိဳေနရသတံုး။

ဖခင္က ဘာေျပာခ်င္လို႔တံုး။ ဖခင္ေျပာတဲ့ အသံက ရဟန္းေတြအေပၚ သာသနာေတာ္မွာ မၾကည္ညိဳတဲ့ မြဲတဲတဲအသံ ႐ွိပါတယ္။ ဖခင္ေျပာခ်င္သမွ် ျပည့္စံုေအာင္လည္း ေျပာစမ္းပါအံုးဆိုေတာ့-

အကမၼကာမာ အလသာ၊
ပရဒတၱဳပဇီဝိေနာ။
အာသံသုကာ သာဒုကာမာ၊
ေကန ေတ သမဏာ ပိယာ။
ေရာဟိနီ= ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ ေတ= သင္ခ်စ္သမီး၏ ပိယာ= ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ ၾကည္ညိဳအပ္ကုန္ေသာ။ ေတ- ထိုရဟန္းတို႔သည္။ အကမၼကာမာ= အလုပ္ကို ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ မလုပ္လိုၾကကုန္။

လူဘံု လူ႔ေလာကဆိုတာ အလုပ္လုပ္မွ စားရ ဝတ္ရ ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ေနရတယ္မဟုတ္လား သမီး။ သမီးျမတ္ႏိုးတဲ့ ရဟန္းေတြကို ၾကည့္ရတာ ဘယ္ေတာ့မွ အလုပ္လုပ္တယ္ မ႐ွိဘူး။ လယ္ထြန္ျခင္း၊ ယာလုပ္ျခင္း၊ ကုန္သြယ္ျခင္း၊ ႏြားေမြးျခင္း၊ လူ႔ေလာကမွာ႐ွိတဲ့ အလုပ္ ဘာအလုပ္မွ မလုပ္ဘူး။ အလုပ္လက္မဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။ အကမၼကာမာ ဆိုတာ အလုပ္မလုပ္ခ်င္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။ အၿမဲတေစ ပ်င္းရိ၍ ေနၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ပါေပ။ စားလည္း ေလးေလးကန္ကန္၊ သြားလည္း ေလးေလးကန္ကန္၊ ထိုင္လည္း ေလးေလးကန္ကန္၊ ထလည္း ေလးေလးကန္ကန္ ဘယ္ေနရာမွ လံု႔လဝီရိယ မ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။ အင္မတန္ ပ်င္းရိတဲ့ပုဂၢိဳလ္။

မွန္တာေပါ့ေနာ္။ ဒီ သဒၶါတရား ေခါင္းပါးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ မ်က္စိနဲ႔ ၾကည့္လို႔႐ွိယင္ ရဟန္းေတာ္ေတြရဲ႕ သြားမႈ၊ လာမႈ၊ ရပ္မႈ၊ ထိုင္မႈ၊ ေနမႈ ျပဳျပင္သမွ် အမူအရာ အလံုးစံုေတြဟာ ႏံု႔တိႏံု႔ေႏွးတဲ့ အပ်င္းထူတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြလို႔ ဒီလို ထင္စရာ ႐ွိပါတယ္။ အဲဒီလို ထင္တဲ့ အတိုင္း အင္း= ဒီ ေဝဖန္ေရးသမား သဒၶါတရား ေခါင္းပါးေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ သမီးကို ဖခင္ ဝိဘဝပုဏၰားက ေျပာတယ္။ သမီး ၾကည္ညိဳတယ္ဆိုတဲ့ ဒီကုိယ္ေတာ္ေတြဟာ အင္မတန္ ပ်င္းတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။ ဘာမွ အလုပ္မလုပ္ဘူး။

ပရဒတၱဴပဇီဝိေနာ= သူတစ္ပါး ေပးကမ္းအပ္တဲ့ သကၤန္း၊ ဆြမ္း၊ ေက်ာင္း၊ ေဆး ပစၥည္းေလးပါး ျပည့္စံုကာ အသက္ေမြးမႈ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ လက္ေဝခံ စားတယ္။ ေအက္က် ေနာက္က် ဘာမွ အလုပ္ကယ္လို႔ မ႐ွိဘဲနဲ႔ သူတစ္ပါးေပးမွ စားရ ဝတ္ရ ေနရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ-တဲ့။

အာသံသုကာ= လိုလားေတာင့္တတဲ့ ေလာဘႀကီးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။ သာဒုကာမာ= ခ်ိဳၿမိန္ေကာင္းျမတ္တဲ့ ပစၥည္းေလးရပ္ကိုမွ အလို႐ွိၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။ အထ= ထိုသို႔ျဖစ္ပါလ်က္။ ေကန= အဘယ္သို႔ ထူးဆန္းတဲ့ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေတ= သင္ခ်စ္သမီးသည္။ သမဏာ= ဣသိေခၚမွန္း ထိုရဟန္းတို႔ကို။ ပိယာ= ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ ၾကည္ညိဳအပ္ပါသနည္း ခ်စ္သမီး…။

သမီး၊ ေလာကမွာ ၾကည့္လိုက္ယင္ ဒီရဟန္းေတြေလာက္ အလုပ္မလုပ္ခ်င္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ မ႐ွိဘူး။ ပ်င္းရိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္၊ သူတကာ ေပးတာ ေကၽြးတာကို လက္ေဝခံ စားေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္၊ ႐ိုင္း႐ိုင္းေျပာလို႔႐ွိယင္ သူမ်ားအေပၚ ေခါင္းပံုျဖတ္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္၊ ဒီလိုေျပာခ်င္တယ္။

အာသံသုကာ= အင္မတန္ ေလာဘတရား အလို႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။ သာဒုကာမာ= ေတာင္းခံစားရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္၊ မွ်တေရာင့္ရဲမႈ မရွိဘဲနဲ႔ ေကာင္းတာကို ဝတ္ခ်င္တယ္၊ ေကာင္းတာကို စားခ်င္တယ္၊ ေကာင္းတာကို လိုခ်င္တယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီရဟန္းသံဃာေတာ္ေတြအား ဗုဒၶဘာသာဝင္ သူေတာ္စင္ေတြက ေကာင္းတဲ့အစာကို ေကၽြးျခင္း၊ ေပးျခင္း၊ ေကာင္းေသာအဝတ္ေပးျခင္း၊ ေကာင္းေသာေက်ာင္း အိပ္ရာေနရာ ေပးတာ လွဴတာကို တယ္ၿပီးေတာ့ သဒၶါတရား မ႐ွိေတာ့ မ႐ွိသလို၊ အဲ- အလုပ္ကျဖင့္ ဘာမွ မ႐ွိဘဲနဲ႔ သမီးရဲ႕ ရဟန္းေတြဟာ ေကာင္းတာကိုမွ လိုခ်င္တယ္။

ဒီလိုျဖစ္ပါလ်က္ သမီးကမ်ား ဒီကိုယ္ေတာ္ေတြကို ဘာေၾကာင့္ ဒါေလာက္သဒၶါေ႐ွး႐ွဴ ၾကည္ညိဳေလးျမတ္ ႏွစ္သက္၍ ေနရသလဲ၊ ေမးတယ္။ ေအး- ေဝဖန္ေရးသမား တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ေတာ့ ဒါ ေမးစရာေပါ့။

ႏွစ္သက္၍ ေနရသလဲ၊ ေမးတယ္။ ေအး- ေဝဖန္ေရးသမား တစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ေတာ႔ ဒါ ေမးစရာေပါ႔။

ကေန႔ေတာ႔ ဗုဒၶဘာသာဝင္ သူေတာ္စင္ ျဖစ္ၾကတဲ့ အမ်ိဳးေကာင္းသား တစ္ေယာက္၊ အမ်ိဳးေကာင္းသမီး တစ္ေယာက္ကို သဒၶါတရား ေခါင္းပါးတဲ့၊ ဟုတ္လား။ အင္း- အယူတစ္ပါးက ပုဂၢိဳလ္ေတြက “ဘာျပဳလို႔ ခင္ဗ်ားတို႔ ဒီကိုယ္ေတာ္ေတြ ေဆြမေတာ္ မ်ိဳးမေတာ္ ဒါေလာက္ေတာင္ ခင္ဗ်ားတို႔ ခ်စ္ခင္ၾကည္ညိဳ ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္၍ ေနရသလဲ” လို႔မ်ား ေမးယင္ ေျဖတတ္ေအာင္ေပါ့ေလ။ ယထာဘူတက်ေအာင္ ေျဖတတ္ေအာင္။
သံဃာေတာ္မ်ားကို ၾကည္ညိဳျခင္းအေၾကာင္း
အခု ေရာဟိနီ ဆိုတဲ့ ေသာတာပန္တည္တဲ့ အရိယာမကေလးက၊ သမီးကေလးက ဘာျပန္ေျဖသလဲဆိုေတာ့-

စိရႆံ ဝတ မံ တာတ၊ သမဏာနံ ပရိပုစၧသိ။
ေတသံ ေတ ကိတၱယိႆာမိ၊ ပညာသီလပရကၠမံ။
တာတ= ေမြးသဖခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ စိရႆံ= အခ်ိန္ျမင့္ၾကာ အခါရင့္ေညာင္းၾကာမွ။ တြံ= သင္ဖခင္သည္။ မံ= သမီးကို။ သမဏာနံ= ကိေလသာ ခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္အ႐ွင္ျမတ္တို႔၏။ သာသနံ= အေၾကာင္းအရာကို။ ပရိပုစၧသိ= ေမးျမန္းဘိ၏။

ဖခင္၊ ေမးဖို႔ရန္ အခ်ိန္ဟာ အင္မတန္ကို လြန္ခဲ့ပါၿပီ။ အခ်ိန္ အင္မတန္ၾကာမွ ဖခင္က သမီးကို ရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ အေၾကာင္းကို အခုမွ အျပစ္တင္ရတယ္။ အျပစ္တင္ေတာင္ ေႏွာင္းေနတယ္။

ေတသံ ေတ ကိတၱယိႆာမိ၊ ပညာသီလပရကၠမံ။
တာတ= ေမြးသဖခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ဒါနိ-ဣဒါနိ= သိလိုေရးနဲ႔ ေမးျမန္းဘိရာ ဤယခုအခါ၌။ အဟံ= ေရာဟိနီေခၚတဲ့ အကၽြႏု္ပ္ သမီးေတာ္သည္။ ေတ= ေမြးသဖခင္ ေက်းဇူး႐ွင္အား။ ေတသံ= ထိုကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္အ႐ွင္ျမတ္တို႔၏။ ပညာသီလပရကၠမံ= ပညာဂုဏ္၊ သီလဂုဏ္၊ သမာဓိဂုဏ္ အလံုးစံုကို။ ကိတၱယိႆာမိ= သမီးသိသေလာက္ ေျပာၾကားပါေပအံ့။

သမီး သိသေလာက္ ရဟန္းေတာ္ သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ရဲ႕ ၾကည္ညိဳဖြယ္ ေကာင္းတဲ့ သီလဂုဏ္၊ သမာဓိဂုဏ္၊ ပညာဂုဏ္ ဆိုတဲ့ သိကၡာသံုးပါး ဂုဏ္ေက်းဇူးမ်ားကို သမီးသိသေလာက္ ဖခင္အားျပန္ၾကား ေျပာဆိုပါ့မယ္။

ေျပာစမ္းပါ သမီးရယ္-လို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ ဖခင္က ေျပာတယ္။ အကမၼကာမာ-တဲ့။ သမီးရဲ႕ ကိုယ္ေတာ္ေတြ အလုပ္မလုပ္ခ်င္ဘူး။ လယ္မထြန္ခ်င္ဘူး၊ ယာမလုပ္ခ်င္ဘူး၊ ကုန္မေရာင္းခ်င္ဘူး၊ ခါးခ်ိဳးၿပီးေတာ့ ဘာအလုပ္ကမွ မလုပ္ခ်င္ဘူးလို႔ ဖခင္က ေျပာတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ေတြပါလို႔ ေျပာတယ္။ မဟုတ္ပါဘူး။

အခ်ိန္ျပည့္ အလုပ္လုပ္ၾကေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား
ကမၼကာမာ အနလသာ၊
ကမၼေသ႒ႆ ကာရကာ။
ရာဂံ ေဒါသံ ပဇဟႏၲိ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။ ။
တာတ= ေမြးသဖခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္အ႐ွင္ျမတ္တို႔သည္။ ကမၼကာမာ= အလုပ္ကို တကယ္အလို႐ွိေတာ္ မူၾကပါေပကုန္၏…။
ဖခင္-တဲ့။ လူ႔ျပည္ေလာက က ေလာဘေတြ ေဒါသေတြ ေ႐ွ႕သြားျပဳၿပီး လုပ္တဲ့ အလုပ္ေတြသာ ဖခင္က ျမင္တယ္။ သဒၶါ ပညာတရား ေ႐ွး႐ွဴေသာ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ကို သူလုပ္တဲ့ အလုပ္ကိုေတာ့ ဖခင္ မျမင္ဘူး။ ရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြ အလုပ္ကို တကယ္လိုလိုလားလား အလုပ္ လုပ္ၾကပါတယ္။ တစ္ေန႔တြင္ ႏွစ္ဆယ့္ေလးနာရီ ႐ွိတဲ့ အနက္က နာရီျပည့္ အလုပ္လုပ္တယ္ဆိုတဲ့ အ႐ွင္ျမတ္ဟာ နာရီႏွစ္ဆယ္တိတိ အလုပ္လုပ္တယ္။

ဘုန္းႀကီးတို႔ စရဏ တစ္ဆယ့္ငါးပါးမွာ ဇာဂရိယာႏုေယာဂ-လို႔ ပါတယ္။ တကယ့္ ဇာဂရိယာႏုေယာဂ ေအာင္ေအာင္ေျမာက္ေျမာက္ အလုပ္လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုလို႔႐ွိယင္-

ဒိဝသံ စကၤေမ န နိသဇၨာယ အာဝရဏီ ေယဟိ ဓေမၼဟိ စိတၱံ ဝိေသာေမတိ-တဲ့။
တစ္ေန႔လံုးလံုး အိပ္ခ်ိန္မ႐ွိရဘူး စႀကၤ ံသြားျခင္း၊ ေညာင္းယင္ ထိုင္ျခင္း။ ဒါပဲ၊ မအိပ္ရဘူး။ စႀကႍ သြားျခင္း၊ ထိုင္ျခင္း၊ ဣရိယာပုတ္ ႏွစ္ပါးျဖင့္ စ်ာန္ မဂ္ဖိုလ္ကို ပိတ္ဆို႔တတ္ေသာ နီဝရဏ အကုသိုလ္ တရားတို႔မွ မိမိတို႔ရဲ႕ စိတ္ကို စင္ၾကယ္ေအာင္ ရဟန္းတရား ပြားမ်ားႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ၾကတယ္။ ညဦးယံပိုင္း ရဟန္းတရား ပြားမ်ားႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ၾကတယ္။ မိုးေသာက္ယံပိုင္းမွာ ရဟန္းတရား ပြားမ်ားႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ၾကတယ္။

တစ္ညကို သံုးပံု ပံုယင္ တစ္ပံုတည္း အလယ္ပိုင္းမွာ က်ိန္းစက္ေတာ္မူၾကတယ္။ ႐ူပကာယ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္တဲ့ အတြက္ ေနာက္ရက္ ေနာက္လမွာ အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္မွာ စိုးလို႔ အလုပ္ လုပ္ျဖစ္႐ံုကေလး ေလးနာရီေလာက္ က်ိန္းစက္ေတာ္ မူၾကတယ္။ စရဏတရား မသိလို႔ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြမွာ အလုပ္ မ႐ွိဘူး ေျပာေနတာ။ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြရဲ႕ အလုပ္သည္ ႏွစ္မ်ိဳး႐ွိတယ္။
ဂႏၴအလုပ္၊ ဝိပႆနာအလုပ္။ က်မ္းဂန္ပို႔ခ်ျခင္းဆိုတဲ့ ဂႏၴအလုပ္ကလည္း နံနက္ နံနက္မိုလို႔၊ ေန႔ ေန႔မိုလို႔၊ ညေန ညေနမိုလို႔၊ ည-ညမိုလို႔၊ ေန႔ ေန႔ ည ည မအားရေအာင္ အလုပ္ကို လုပ္ေနတာပါ။

ဝိပႆနာဓုရ ဝါသဓုရ ေခၚတဲ့ ဝိပႆနာလုပ္ငန္း ႀကိဳးပမ္းေတာ္မူတဲ့ ဘက္ကလည္းပဲ ေန႔ ေန႔ ည ည ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ကို အားထုတ္ၿပီးေတာ့ ေနတာပါ။ ဖခင္တို႔ လူ႔ေလာကေျပာတဲ့ အလုပ္ဆိုတာက- ဟုတ္လား။ နံနက္ ဘယ္ႏွစ္နာရီက ဘယ္ႏွစ္နာရီ၊ ေမာင္းေခါက္တယ္ဆိုယင္နား၊ ေန႔လယ္ ဘယ္ႏွစ္နာရီ နား၊ ညေန ဘယ္ႏွစ္နာရီက ေမာင္းေခါက္တယ္ဆိုယင္ နားတယ္။ မၿပီးၿပီး ၿပီးၿပီးနားတာပဲ။ ဒါလည္း ကေန႔ အဖို႔ရာမွာေပါ့ေလ၊ လူေလာက အလုပ္ဆိုတာ ခုနစ္နာရီ၊ ႐ွစ္နာရီ ႐ွိပါတယ္။
သာသနာအလုပ္က နာရီႏွစ္ဆယ္တိုင္ေအာင္ အလုပ္လုပ္ေတာ္မူၾကပါတယ္။

အနလသာ= ဘယ္ေတာ့မွ ပ်င္းရိလို႔ မေနၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ပါ။
ဖခင္က အပ်င္းထူတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြတဲ့။ ႏံု႔ႏံု႔ ေႏွးေႏွး၊ သြားတာ လာတာ စားတာက ပစၥေဝကၡဏာနဲ႔ သြားရတာ။ သမၸဇဥ္နဲ႔ လွမ္းရတာ။ ဉာဏ္ပညာနည္းပါးတဲ့လူရဲ႕ မ်က္စိနဲ႔ၾကည့္ေတာ့ ဟာ- သြားပံုက ႏံု႔ႏံု႔ ေႏွးေႏွး၊ စာပံုက ႏံု႔ႏံု႔ ေႏွးေႏွး၊ ထိုင္လည္းပဲ ႏံု႔ႏံု႔ ေႏွးေႏွး၊ ေနရာတကာ ႏံု႔ႏံု႔ ေႏွးေႏွး၊ အင္မတန္ အပ်င္းထူတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြလို႔ ဒီလိုျမင္ေနတာ။

သမီးက အဲဒါ အပ်င္းထူတာ မဟုတ္ဘူး-တဲ့။ သတိသမၸဇဥ္နဲ႔ သြားတယ္၊ သတိသမၸဇဥ္နဲ႔ ထိုင္တယ္၊ သတိသမၸဇဥ္နဲ႔ ေျပာတယ္။ စကားေျပာယင္လည္း မမွားေအာင္ သတိသမၸဇဥ္ ေ႐ွ႕သြားျပဳၿပီး ေျပာတယ္။ ဣရိယာပုတ္ေလးပါး ျပဳျပဳသမွ် အမႈခပ္သိမ္း ကာယကံမႈ၊ ဝစီကံမႈ၊ မေနာကံမႈဆိုတဲ့ အမႈသံုးမ်ိဳးလံုးမွာ သတိသမၸဇဥ္ ေ႐ွ႕သြားျပဳၿပီးေတာ့ ေျပာေနတာ ျဖစ္ေတာ့ အပ်င္းထူတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ မဟုတ္ဘူး-တဲ့။

သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔သည္။ ကမၼကာမာ= တကယ္ပင္ အလုပ္ကို ျပဳလုပ္ေနၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ပါေပ။ အနလသာ= တကယ္ပင္ ပ်င္းရိျခင္း ကင္းေတာ္မူၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ပါေပ။ ကမၼေသ႒ႆ= အျမတ္ဆံုးေသာ သမထဝိပႆနာ ဘာဝနာအလုပ္ကို။ ကာရကာ= ေန႔စဥ္ႀကိဳးကုတ္ ျပဳလုပ္ေတာ္ မူၾကပါေပကုန္၏…။

ေလာကမွာ အျမတ္ဆံုးေခၚတဲ့ သမထအလုပ္၊ ဝိပႆနာဘာဝနာ အလုပ္ေကာင္းေတြ ေန႔ေန႔ညည ႀကိုးကုတ္ျပဳလုပ္ေတာ္မူေနၾကတာ-လို႔ ဖခင္မသိလို႔ ေျပာတယ္။

ဖခင္က ေျပာတာက “အာသံသုကာ သာဒုကာမာ= ဒီကိုယ္ေတာ္ေတြက အၿမဲတေစ ေတာင့္တေနတယ္” လို႔ ဖခင္က ထင္တယ္။ မဟုတ္ပါဘူး။ အ႐ွင္ျမတ္ေတြလုပ္တဲ့ အလုပ္က သမထဘာဝနာ၊ ဝိပႆနာဘာဝနာ အလုပ္က ေလာဘ ေဒါသကိုပယ္ရန္ အလုပ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘာမွ ေတာင့္တမႈ ေလာဘတဏွာ မ႐ွိပါဘူးတဲ့။

ကမၼေသ႒ႆ= အျမတ္ဆံုးေသာ သမထဝိပႆနာ ဘာဝနာအလုပ္ကို။ ကာရကာ= ေန႔စဥ္ႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ေတာ္မူၾကကုန္သည္ ျဖစ္၍။ ရာဂဥၥ= တပ္မက္မႈ ရာဂတရားကို လည္းေကာင္း။ ေဒါသဥၥ= ျပစ္မွားမႈ ေဒါသတရားကို လည္းေကာင္း။ ပဇဟႏၲိ= အႂကြင္းမဲ့ ပယ္ေဖ်ာက္ေတာ္မူႏိုင္ၾကပါေပကုန္၏။ ေတန= ထိုသို႔ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေမ= သမီးေတာ္ အကၽြႏု္ပ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ၾကည္ညိဳႏွစ္သက္အပ္ပါကုန္၏။

အေၾကာင္းအက်ိဳးနဲ႔ေပါ့ေလ၊ လံုလံုေလာက္ေလာက္၊ အင္း- တစ္မ်ိဳးေျပာရယင္ ဖခင္-တဲ့၊ သမထဝိပႆနာ ဘာဝနာဆိုတဲ့ အလြန္မြန္ျမတ္တဲ့ အလုပ္ကို ႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ေတာ္မူၾကတဲ့ အတြက္ ေလာဘကိုလည္း ပယ္ေတာ္မူၾကတယ္၊ ေဒါသကိုလည္း ပယ္ေတာ္မူၾကတယ္။ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟပယ္ေၾကာင္း ထိုအေၾကာင္းေၾကာင့္ သမီးေတာ္ဟာျဖင့္ ရဟန္ေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြကို ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ အၿမဲတေစ ၾကည္ညိဳ ႏွစ္သက္၍ ေနအပ္ပါတယ္။ ဒါေျပာတာ။

အလုပ္တကာတို႔တြင္ ျမတ္ေသာအလုပ္
တီဏိ ပါပႆ မႈလာနိ၊
ဓုနႏၲိ သုစိကာရိေနာ။
သဗၺံ ပါပံ ပဟီေနသံ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။
တာတ= ေမြးသဖခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ပါပႆ= ဒုစ႐ိုက္စု မေကာင္းမႈ၏။ တီဏိမူလာနိ= အေၾကာင္းရင္းမူလ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ သံုးပါးတို႔ကို။ သုစိကာရိေနာ= စင္ၾကယ္ေသာ အမႈကို ျပဳေတာ္မူၾကကုန္သည္ ျဖစ္၍။ ေတ= ထို ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္တို႔သည္။ ဓုနႏၲိ= ေန႔႐ွိသမွ် ကိုယ္မွ ခါတြက္ၾကပါကုန္၏…။

ဖခင္၊ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြဟာ ပါပမူလ= မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္ရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းမူလ ျဖစ္တဲ့ ေလာဘရယ္၊ ေဒါသရယ္၊ ေမာဟရယ္ဆိုတဲ့ ဒီအကုသိုလ္ မူလသံုးပါးကို သုစိကမၼ= စင္ၾကယ္ေသာ ကာယကံမႈ ဝစီကံမႈ မေနာကံမႈ ျပဳေတာ္မူၾကျခင္းျဖင့္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟေတြကို အၿမဲတေစ ကိုယ္မွ ခါတြက္တဲ့ အလုပ္ကို လုပ္ေတာ္မူၾကတာ။ ဖခင္ေျပာတဲ့ အလုပ္ေတြက ေလာဘႀကီးဖို႔၊ ေဒါသႀကီးဖို႔၊ ေမာဟႀကီးဖို႔ အလုပ္ကို လုပ္ေနတာ။ ေဝဖန္ေရးသမား မ်က္စိနဲ႔ၾကည့္ေတာ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟတိုးဖို႔ အလုပ္လုပ္မွ အလုပ္လုပ္တယ္ ထင္တာ။

အရိယာ မ်က္စိနဲ႔ ၾကည့္လိုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟကို ပယ္စြန္႔ဖို႔ အလုပ္ကို လုပ္တာမွ ျမတ္ေသာအလုပ္။ အဲဒီအလုပ္ လုပ္တဲ့အတြက္- ဟုတ္လား။ ဒီ အ႐ွင္ျမတ္ေတြဟာ ပါပမူလျဖစ္တဲ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ ဆိုတဲ့ အကုသိုလ္ မူလသံုးပါးကို ကိုယ္မွ ခါထြက္ အၿမဲတေစ ပယ္႐ွားတဲ့ အလုပ္ကို လုပ္ေနတယ္-တဲ့။ ယင္းသို႔ အလုပ္ကို လုပ္ေနတဲ့အတြက္...

ေနသံ= ထိုရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔၏။ သဗၺံပါပံ= ႂကြင္းမဲ့ဥႆံု အလံုးစံုေသာ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္ကို။ ပဟီနံ= သမုေစၧဒပဟာန္ျဖင့္ ပယ္လွန္ ျဖတ္ေတာက္အပ္ေလၿပီ။

အဲဒီလို အလုပ္ကို တြင္တြင္ႀကီး လုပ္တဲ့ အတြက္ အကုသိုလ္ တစ္ဆယ့္ႏွစ္ပါး တရားအစုကိုျဖင့္ အႂကြင္းမဲ့ ပယ္သတ္ၿပီး ျဖစ္ေတာ္မူေနၾကပါတယ္။

ေတန= ထိုသို႔ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေမ= ေရာဟိနီ မည္တြင္ေခၚ သမီးေတာ္ အကၽြႏ္ုပ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ၾကည္ညိဳႏွစ္သက္အပ္ပါကုန္၏။

ကံသံုးပါး စင္ၾကယ္ျခင္း
ဖခင္၊ ကာယကံကလည္း စင္ၾကယ္တဲ့အမႈ၊ ဝစီကံကလည္းစင္ၾကယ္တဲ့အမႈ၊ မေနာကံကလည္း စင္ၾကယ္တဲ့အမႈ ျပဳေတာ္ မူၾကလို႔ ေလာဘေရာ၊ ေဒါသေရာ၊ ေမာဟေရာ၊ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟသံုးပါး ေခါင္းေဆာင္တဲ့ အလံုးစံုေသာ အကုသိုလ္ ဟူသမွ်ေတြကို သမုေစၧဒပဟာန္နဲ႔ အႂကြင္းမဲ့ ပယ္လွန္ၿပီး ျဖစ္ေတာ္မူၾကေသာေၾကာင့္ ၾကည္ညိဳထိုက္လို႔ ရဟန္းေတာ္အ႐ွင္သူျမတ္ေတြကို သမီးေတာ္ ၾကည္ညိဳေနတယ္။

ဒါပဲလား သမီးရယ္ ဆိုေတာ့-
ကာယကမၼံ သုစိ ေနသံ၊
ဝစီကမၼဥၥ တာဒိသံ။
မေနာကမၼံ သုစိ ေနသံ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။

တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ေနသံ= ထို ရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔၏။ ကာယကမၼံ= ျပဳျပဳသမွ်ဥႆံုကာယကံ အလံုးစံုသည္။ သုစိ= အကုသိုလ္ အညစ္အေၾကး ခပ္သိမ္းကုန္ စင္ၾကယ္၍ ေနပါေပ၏…။

အ႐ွင္သူျမတ္ေတြ ကာယကံမႈ ျပဳလုပ္တဲ့ေနရာ ပါဏာတိပါတ ဒုစ႐ိုက္လည္း မပါဘူး။ အဒိႏၷဒါန္ ဒုစ႐ိုက္လည္း မပါဘူး။ ကာေမသုမိစၧာစာရ ဒုစ႐ိုက္လည္း မပါဘဲနဲ႔ ကာယကံမႈ ျပဳျပဳသမွ် ကာယဒုစ႐ို္က္သံုးပါးမွ စင္ၾကယ္တဲ့ အမႈေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ေနသံ= ထိုရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔၏။ ဝစီကမၼဥၥ= ႏႈတ္ဝယ္အိန္႔၍ မိန္႔ေႃခြျပဳေလသမွ် ေလးပါးေသာ ဝစီကံအမႈလည္းပဲ။ တာဒိသံ= ထိုသို႔အကုသိုလ္ အညစ္အေၾကး ကင္းေဝးစင္ၾကယ္၍ ေနပါ၏။

ႏႈတ္က ႄမြက္ဆုိေျပာတဲ့ အခါမွာလည္းပဲ မုသာဝါဒ မပါဘူး၊ သုပိဏဝါစာ မပါဘူး၊ ဖ႐ုသဝါစာ မပါဘူး၊ သမၹပၸလာပ မပါဘူး၊ အညစ္အေၾကးေလးမ်ိဳးမွ ကင္းေဝး စင္ၾကယ္၍ ေနပါတယ္။

ေနသံ= ထိုရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔၏။ မေနာကမၼံ= စိတ္ေတာ္က ၾကံၾကံသမွ် မေနာကံ အမႈကိစၥအဝဝတို႔သည္။ သုစိ= အၿမဲတေစ စင္ၾကယ္၍သာေနပါေပ၏။ စိတ္ကလည္းပဲ ဝိဟႎသာဝိတက္= သူတစ္ပါးညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ဖို႔ ဘယ္ေတာ့မွ မၾကံဘူး၊ ဗ်ာပါဒဝိတက္= သူတစ္ဖက္သား ပ်က္ျပားေအာင္လုပ္ဖို႔ ဘယ္ေတာ့မွ မၾကံဘူး။ ကာမဝိတက္= ေလာဘ တိုးပြားဖို႔ အၾကံ ဘယ္ေတာ့မွ အၾကံဘူး။ ဘယ္ေနရာ ၾကံတံုး။ ေနကၡမၼဝိတက္= ဪ-အာရံုငါးပါး ဒုကၡစက္ထဲက ဘယ္လိုမ်ား လြတ္ေျမာက္ရပါ့မလဲ၊ ဒီလို ေနကၡမၼဝိတက္ ၾကံတယ္။ အဗ်ာပါဒဝိတက္= သတၱဝါေတြခ်မ္းသာေအာင္ ဘယ္လိုမ်ား ႐ြက္ေဆာင္ရပါ့မယ္။ အဲဒီလို ေမတၱာႏွင့္ ယွဥ္တဲ့ ဝိတက္၊ က႐ုဏာနဲ႔ယွဥ္တဲ့ ဝိတက္= အဝိဟႎသာဝိတက္၊ မေနာကံ စိတ္အစဥ္ကလည္းပဲ ေနကၡမၼ၊အဗ်ာပါဒ၊ အဝိဟႎသာဆိုတဲ့ သမၼာဝိတက္သံုးပါးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အၾကံကိုသာ ၾကံေနတဲ့အတြက္ အၿမဲတေစ မေနာကံကလည္း စင္ၾကယ္၍ေနပါေပတယ္…။

ေတန= ထိုကာယကံစင္ၾကယ္၊ ဝစီကံစင္ၾကယ္၊ မေနာကံစင္ၾကယ္၊ သံုးပါးစံု စင္ၾကယ္ျခင္းတည္းဟူေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေမ= ေရာဟိနီတြင္ေခၚ သမီးေတာ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ ၾကည္ညိဳအပ္ပါကုန္၏… လို႔ တတိယ ေျဖၾကားပါတယ္။ ဒါတင္ပဲလားလို႔ ဆိုေတာ့-

အတြင္းအျပင္ ညစ္ေၾကးကင္းစင္
ဝိမလာ သခၤမုတၱာဝ၊
သုဒၶါ သႏၲရဗာဟိရာ။
ပုဏၰာ သုကၠာန ဓမၼာနံ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။
တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ေတ= ထိုရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔သည္။ သခၤမုတၱာဝ= ပြတ္သစ္စ ခ႐ုသင္း၊ ခံုးသစ္စ ပုလဲႏွင့္တူကုန္သည္ျဖစ္၍။ ဝိမလာ= ရာဂါ ေဒါသ ေမာဟ ယစ္မူး အညစ္အေၾကးမွ ကင္းေဝးေတာ္ မူၾကေပကုန္၏…။

အ႐ွင္သူျမတ္ေတြသ႑ာန္ ၾကည့္လိုက္လို႔႐ွိယင္ ပြၽတ္သစ္စ ခရုသင္း ခံုးသစ္စ ပုလဲနဲ႔ တူေသာေၾကာင့္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ ဆိုတဲ့ အညစ္အေၾကး ကင္းေဝးေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။ သႏၲရဗာဟိရာ= အတြင္းေရာ အပေရာ ႏွစ္ဌာနစလံုးပင္။ သုဒၶါ= အကုသိုလ္ဟူ၍ ျမဴမွ်မထင္ စင္ၾကယ္ေနၾကပါေပကုန္၏။

အတြင္းအျပင္ သႏၲာန္ႏွစ္ရပ္စလံုး ထို အ႐ွင္သူျမတ္ေတြမွာ စင္ၾကယ္လ်က္ ႐ွိတယ္-တဲ့။ အတြင္းက အာသယဓာတ္၊ အာသယဆိုတာ ဘာလုပ္လိုက္မယ္၊ ညာလုပ္လိုက္မယ္ဆိုတဲ့ အလိုအာသယဓာတ္ကလည္းပဲ ဒုစ႐ိုက္မႈကို ျပဳဖို႔ဆိုတဲ့ အာသယဓာတ္ မ႐ွိဘူး။ သုစ႐ိုက္မႈ ေကာင္းေသာအမႈကို ျပဳဖို႔ပဲ အာသယဓာတ္ ႐ွိတယ္။ အဲဒီ အတြင္းအာသယဓာတ္ ေကာင္းေတာ့ စင္ၾကယ္တဲ့လူ။ အျပင္မွာ ေရာက္လာတဲ့ အလုပ္ကိုလည္းပဲ ေကာင္းေသာ အလုပ္ကိုပဲ ျပဳလုပ္တယ္။ ကာယကံ ကလည္းေကာင္းေသာအမႈကိုပဲ ျပဳတယ္။ ဝစီကံလည္းပဲ ေကာင္းေသာ အေျပာအဆိုကိုပဲ ေျပာတယ္။ ေအး- အျပင္မွာ- အျပင္မွာ။ အဲဒီလို အျပင္မွာ ထြက္ေပၚလာတဲ့ ကာယပေယာဂ၊ ဝစီပေယာဂ၊ ဒီ ပေယာဂလည္းပဲ စင္ၾကယ္ေနတယ္-တဲ့။ ဒါ ဘာျပဳလို႔တံုးဆိုေတာ့ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ ယစ္မူး အညစ္အေၾကး ကင္းေဝးေတာ္မူၾကတဲ့အတြက္ အတြင္းအာသယဓာတ္ကလည္း စင္ၾကယ္၊ အျပင္ ပေယာဂ လံု႔လ ဝီရိယလုပ္ငန္းကလည္း စင္ၾကယ္၍ ေနပါတယ္။ အတြင္းစင္ၾကယ္၊ အျပင္စင္ၾကယ္ ႏွစ္ပါးျဖင့္ စင္ၾကယ္၍ ေနတဲ့အတြက္-

ပုဏၰာ သုကၠာန ဓမၼာနံ= ေကာင္းမႈကုသိုလ္တရားတို႔ႏွင့္ ေန႔႐ွိသမွ် ကံုလံုျပည့္စံု၍ ေနပါေပကုန္၏။ေတန= ထိုေကာင္းမႈကုသိုလ္ႏွင့္ ေန႔႐ွိသမွ် ကံုလံု ျပည့္စံု၍ေနျခင္း ဟူေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေမ= ေရာဟိနီမည္ေခၚ သမီးေတာ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ၾကည္ညိဳအပ္ပါ၏…။

ဖခင္-တဲ့၊ ကိုယ္ေတာ္ေတြၾကည့္စမ္း….၊ အေပၚယံက ပေယာဂေခၚတဲ့ ကာယဂေယာဂ၊ ဝစီပေယာဂ ဆိုတဲ့ ျပဳသမွ် လံု႔လေတြ၊ ႏႈတ္နဲ႔ေျပာတဲ့ လံု႔လေတြ အၿမဲစင္ၾကယ္တယ္။ အကုသိုလ္မႈ တစ္ခုမွ မပါဘူး။ ဒါ ဘာျပဳလို႔တံုးဆိုေတာ့ အတြင္းက အာသယေခၚတဲ့ ဓာတ္ခံေတြက စင္ၾကယ္ေနလို႔ အေပၚယံအျပင္မွာ႐ွိတဲ့ အခုေျပာတဲ့ အမႈေတြဟာ စင္ၾကယ္တယ္။ အတြင္းအပ ႏွစ္႒ာန စင္ၾကယ္တဲ့အတြက္ ထိုကိုယ္ေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္ေတြမွာ ျဖဴစင္တဲ့ စတုဘူမက ကုသိုလ္တရားေတြနဲ႔ျပည့္တယ္။ အဲဒီလို ျပည့္ေနတဲ့အတြက္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြကို သမီးေတာ္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ ၾကည္ညိဳ အပ္ပါတယ္-တဲ့။ ဒါတင္ပဲလား သမီးရယ္ ဆိုေတာ့-

ဗဟုႆုတာ ဓမၼေရာ၊
အရိယာ ဓမၼ ဇီဝိေနာ။
အတၳံ ဓမၼဥၥ ေဒေသႏၲိ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။
တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ေတ= ထိုရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔သည္။

ဗဟုႆုတာ= အာဂမ, အဓိဂမ ႏွစ္႒ာန၌ပင္ သုတမ်ားျဖင့္ ႂကြယ္ဝေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏…။
ဆယ္ပါးေသာ တရားေတာ္၌ ဗဟုသုတမ်ားျခင္း
ယီးတီးယားတား မထင္န႔ဲ ဖခင္၊ ဤရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြဆိုတာ အာဂမ ဗဟုသုတ ေခၚတဲ့ သုတ္, ဝိနည္း, အဘိဓမၼာ ဘုရားစကားေတာ္ တည္းဟူေသာ အာဂမနဲ႔ စပ္၍လည္းပဲ ဗဟုသုတ အင္မတန္ ပြားမ်ားၾကတယ္။ အဓိဂမေခၚတဲ့ မဂ္ဖုိလ္နိဗၺာန္နဲ႔ စပ္၍လည္းပဲ အင္မတန္ ဗဟုသုတ မ်ားေတာ္မူၾကတယ္။ ဖခင္ကို ေမးမယ္။
သုတၱန္, ဝိနည္း, အဘိဓမၼာဆိုတာ ဖခင္သိရဲ႕လား။ သုတၱန္မွာ ဘာေတြေဟာထားတယ္၊ ဝိနည္းမွာ ဘာေတြ၊ အဘိဓမၼာမွာ ဘာေတြ သိရဲ႕လား။ ဘာမွ မသိဘူး။ အာဂမ ဗဟုသုတ ဖခင္ ဘယ္လိုမွ မသိဘူး။ အာဂမ ဗဟုသုတမွ မသိဘဲနဲ႔ ဖခင္မွာ အာဂမ ဗဟုသုတဆိုတဲ့ မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ဆိုတဲ့ ေလာကုတၱရာတရားနဲ႔ ပတ္သက္ေသာ ဗဟုသုတေကာ ဖခင္မွာ ႐ွိရဲ႕လား။ ဘာမွ မ႐ွိဘူး။ ေအး- ရဟန္းေတာ္ေတြသြားၿပီးေတာ့ အထင္မေသးနဲ႔။ အဲဒီ ရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြမွာ ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားတဲ့ ပိဋကတ္ေတာ္ ဗုဒၶဝစန တည္းဟူေသာ အာဂမဗဟုသုတ ျပည့္ဝေတာ္မူၾကတယ္။ အဲဒီ ပိဋကတ္ေတာ္ကို အေျခခံၿပီး က်င့္ၾကံႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္သင္ၾကား ဆည္းပူးတယ္။ မဂ္ေလးပါး ဖိုလ္ေလးပါး နိဗၺာန္ဆိုတဲ့ ေလာကုတၱရာတရား ကိုးပါး၊ အဓိဂမနဲ႔ ပတ္သက္၍လည္း ဗဟုသုတ အင္မတန္ မ်ားေတာ္မူၾကတယ္။

ဓမၼဓရာ= ၾကား႐ံု နာရံု ဗဟုသုတ ျဖစ္႐ံုမွ်မဟုတ္ေသး။ ထို အာဂမ, အဓိဂမ ဆိုတဲ့ ဓမၼႏွစ္ပါးကိုလည္းပဲ ကိုယ္က ရေအာင္ ႐ြက္ေဆာင္ေတာ္မူတတ္ပါေပကုန္၏...။
အေျပာတင္မဟုတ္ဘူး။ အလုပ္နဲ႔ ေဟာဒီ အာဂမ, အဓိဂမ ဆိုတဲ့ တရားေတြ ဖံုးထားတာေနာ္-တဲ့။
အရိယာ= အၿမဲတေစ ျမတ္ေသာ အက်င့္အၾကံကိုသာ က်င့္ၾကံႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ေတာ္မူၾကတယ္။ အာစာရ အရိယာတို႔ ျဖစ္ေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။
ဓမၼဇီဝိေနာ= တရားသျဖင့္သာ အသက္ေမြးမႈျပဳေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။

ကိုယ္ေတာ္ေတြထက္ အသက္ေမြးမႈကို ၾကည့္စမ္း။ ဖခင္က ျမင္တယ္၊ သူတစ္ပါးဆီက ေတာင္းရမ္းၿပီးေတာ့ အလုပ္မလုပ္ဘဲနဲ႔ အစားေကာင္းတယ္၊ ဝတ္တယ္၊ ေနတယ္ဆိုတာ အဲဒီ သူတို႔ ဒကာ ဒကာမက မသဒၶါ မၾကည္ျဖဴ မလွဴခ်င္ဘဲနဲ႔ ဒီရဟန္းေတြက ဇြတ္အတင္း အလွဴခိုင္းလို႔လား။ ဇြတ္အတင္းမ်ား တိုးလို႔လား။ ကိုယ္ေတာ္ေတြက အိမ္ထဲဝင္ၿပီးေတာ့ ဇြတ္အတင္းမ်ား ဆြမ္းေတြ ခူသြားလို႔လား။ အဝတ္အထည္ေတြ ယူသြားလို႔လား။ အာစာရ အရိယာ၊ အဓိဂမ အရိယာေခၚတဲ့ အရိယာ သူေတာ္စင္မ်ားရဲ႕ ခံယူမႈအတိုင္း ႏႈတ္က မႃမြတ္ဘဲနဲ႔ စကၡဳေျႏၵခ်ၿပီးေတာ့ အလွဴခံေတာ္မူၾကတယ္။ အဲဒီအခါမွာမွ အ႐ွင္ဘုရား ဘာအလို႐ွိပါသတံုး။ ဒီက သဒၶါတရားေပါက္လို႔ေမးတယ္။

ဪ- ဒကာႀကီး၊ ဒကာမႀကီး၊ သကၤန္းမ႐ွိလို႔။
အ႐ွင္ဘုရား၊ အတိစၧထဘေႏၲ= တပည့္ေတာ္တို႔မွာ အေၾကာင္းမညီညြတ္ေသးတဲ့ အတြက္ တပည့္ေတာ္တို႔ အိမ္ကို လြန္၍ အျခားအိမ္မွာ အလို႐ွိေတာ္မူၾကပါ၊ ကန္ေတာ့ပါ ဘုရားလို႔- ဆို၊ ဘာမ်ား ျပန္ေျပာသလဲ။ ကန္ေတာ့ပါဘုရားဆိုယင္-
“သုခိတာ ေဟာတု= ခ်မ္းသာၾကပါေစ” စိတ္ထဲက ေမတၱာျပဳၿပီးေတာ့ သြားတာပဲ။

သဒၶါတရား႐ွိလို႔ လွဴယင္ အဲဒီ လွဴတာကို ယူတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီအ႐ွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ေတြဟာ ဓမၼဇီဝီ=တရားသျဖင့္ အသက္ေမြးတာလား၊ အဓမၼဇီဝီ= မတရားသျဖင့္ အသက္ေမြးတာလား။ ဖခင္ႀကီး ၾကည့္ပါတဲ့။ တရားသျဖင့္ သဒၶါၾကည္ျဖဴ သူေပးလွဴတဲ့ အဝတ္ကို ဝတ္တယ္၊ သူလွဴဒါန္တဲ့ အစာကို စားတယ္။ သူေပးတဲ့ အိပ္ရာ ေနရာနဲ႔ သဒၶါၾကည္ျဖဴလို႔ လွဴဒါန္းတဲ့ ပစၥည္းေလးရပ္ မွီဝဲၿပီးေတာ့ မိမိတို႔ရဲ႕ အသက္ကေလးကို ထိန္းသိမ္းေနတာ။ မသဒၶါေရ သဒၶါေရ ပစၥည္းေလးပါး ဘယ္ေတာ့မွ မယူဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဓမၼဇီဝီ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို လွဴသည္-တဲ့။

ေတ= ထိုရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔သည္။ အတၱဥၥ= အက်ိဳးနဲ႔စပ္တဲ့ တရားေတာ္ျမတ္ကို လည္းေကာင္း။ ဓမၼဥၥ= အေၾကာင္းနဲ႔စပ္တဲ့ တရားေတာ္ျမတ္ကို လည္းေကာင္း။ ေဒေသႏၲိ= ေမတၱာေ႐ွ႕ထား ေဟာၾကားေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။

တရားသျဖင့္ ဒကာ ဒကာမမ်ား လွဴတဲ့ ပစၥည္းေလးပါးကို မွီၿပီး အသက္ေမြးမႈ၊ ဓမၼဇီဝီ= တရားသျဖင့္ အသက္ကို ထိန္းသိမ္းၿပီး သကာလ အသက္သခင္ ေက်းဇူး႐ွင္ေတြ၊ ဪ- သူတို႔က အာမိသာႏုဂၢဟ၊ ပစၥယာႏုဂၢဟနဲ႔ တို႔ကို ခ်ီးေျမွာက္လို႔႐ွိယင္ တို႔က သူတို႔ကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ဓမၼာႏုဂၢဟနဲ႔ ခ်ီးေျမွာက္မယ္၊ ဒီရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ အတၳဓမၼလို႔ ေခၚတဲ့ အက်ိဳးနဲ႔ပတ္သက္ေသာ တရားစကား၊ အေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ေသာ တရားစကား၊ အဲဒီ တရားစကားကို ေမတၱာေ႐ွ႕ထား ေဟာၾကားေတာ္မူၾကတယ္ မဟုတ္လား-တဲ့။

ေတန= ထို အက်ိဳးအေၾကာင္းနဲ႔ စပ္ယွဥ္ေသာ တရားစကား ဓမၼာႏုဂၢဟျဖင့္ ေဟာၾကားမႈ ခ်ီးေျမွာက္မႈဟူေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေမ= ေရာဟိနီ မည္ေခၚ သမီးေတာ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစေတာ္မူတတ္တဲ့ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ၾကည္ညိဳအပ္ပါကုန္၏။
ဒါပဲလား သမီးရယ္ဆိုေတာ့ မကေသးပါဘူး-တဲ့။

ဗဟုႆုတာ ဓမၼဓရာ၊
အရိယာ ဓမၼဇီဝိေနာ။
ဧကဂၢစိတၱာ သတိမေႏၲာ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။

တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ေတ= ထို ရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔သည္။ ဗဟုႆုတာ= အာဂမ, အဓိဂမ သုတေလာက္႐ံု ကံုလံုႂကြယ္ဝေတာ္ မူၾကပါေပကုန္၏။ ဓမၼဓရာ= အာဂမ, အဓိဂမေခၚတဲ့ တရားကို ကိုယ္တိုင္ရေအာင္ ေဆာင္ေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏ အရိယာ= ကိုယ္က်င့္က ျမင့္ျမတ္ေသာ အက်င့္ကို က်င့္ေတာ္မူၾကကုန္သည္ ျဖစ္၍။ ဓမၼဇီဝိေနာ= တရားသျဖင့္ အသက္ေမြးမႈ ျပဳေတာ္ မူၾကပါေပကုန္၏။ ဧကဂၢစိတၱာ= တည္ၾကည္ေသာစိတ္ ႐ွိေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။ သတိမေႏၲာ= အၿမဲတေစ ထင္ျမင္ေသာ သတိ႐ွိေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။ ေတန= ထိုသို႔ သတိေကာင္းျခင္း၊ သမာဓိေကာင္းျခင္း ဟူေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေမ= ေရာဟိနီတြင္ေခၚ သမီးေတာ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ၾကည္ညိဳအပ္ပါကုန္၏။

ေလးေလးနက္နက္ ဖခင္ စဥ္းစာၾကည့္ပါ။ ဗဟုသုတ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ဓမၼဓရပုဂၢိဳလ္၊ အရိယာပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ဓမၼေစတီပုဂၢိဳလ္ေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ အေပၚမွာ ဧကဂၢစိတၱ-တဲ့၊ ဘယ္ေတာ့မွ လူေတြလို ထိုထိုဤဤ အာ႐ံုေတြ စိတ္က မက္ေမာၿပီးေတာ့ ဥဒၶစၥသမားေတြ မဟုတ္ဘူးတဲ့။ အာ႐ံုတစ္ခုမွာ စူးစူးစိုက္စိုက္နဲ႔ စိတ္ကို ထားႏိုင္တဲ့ သမာဓိ႐ွင္ေတြ ျဖစ္ေတာ္မူၾကတယ္။ အၿမဲတေစ အမႈတိုင္း အမႈတိုင္းမွာ သတိေ႐ွ႕သြား ျပဳၿပီးမွ ျပဳလုပ္ေတာ္မူၾကတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သတိမႏၲပုဂၢိဳလ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလို ဓိတိမႏၲ၊ သတိမႏၲ= သမာဓိဂုဏ္ သတိဂုဏ္နဲ႔ျပည့္စံုေတာ္ မူၾကေသာေၾကာင့္ သမီးေတာ္ဟာျဖင့္ ဒီ ရဟန္းေတာ္ေတြကို သဒၶါ႐ႊန္းစို ၾကည္ညိဳေလးျမတ္ ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္အပ္ပါတယ္။

ဒါပဲလား သမီးရယ္ဆိုေတာ့-
ဒူရဂၤမာ သတိမေႏၲာ၊
မႏၲဘာဏီ အႏုဒၶဘာ။
ဒုကၡႆႏၲံ ပဇာနႏၲိ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။

တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းပေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္တို႔သည္။ ဒူရဂၤမာ= လူႏွင့္ေဝးျခား ေတာအရပ္သို႔ ႂကြသြားေတာ္မူတတ္ပါေပကုန္၏။
အရပ္ထဲက ၿမိဳ႕ထဲက မ်က္စိနဲ႔ ၾကည့္ေပါ့၊ ဟုတ္လား။ အဲဒီ အမ်ိဳးသမီးကေတာ့ ၿမိဳ႔ထဲက စိတ္အေနနဲ႔ ၾကည့္။ ရဟန္းေတာ္ေတြရဲ႕ စိတ္အေနနဲ႔ ၾကည့္။ အရပ္ထဲမွာ ႐ွိၾကတဲ့ ဖခင္တို႔လို ေပါင္းစုေနၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ကေတာ့ အားတယ္ဆိုယင္ ဘယ္သြားလဲ၊ ပြဲလမ္းသဘင္ ေပ်ာ္႐ႊင္ျမဴးတူးရာ အရပ္႒ာန သြားၾကတယ္။ ဆိုၾကပါစို႔။ အာ႐ံုငါးပါး ထူေျပာရာ ကိုယ္ဝါသနာ႐ွိရာ သြားၾကတယ္။ အဲဒီ ရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြက ဘယ္သြားလဲဆိုေတာ့- ဒူရဂၤမာ= လူေနေဝးတဲ့ ေတာအရပ္သို႔ ႂကြသြားေတာ္မူၾကေပကုန္၏။ ကုိယ္ေတာ္ေတြက အားတယ္ဆိုယင္ ဟို- လူသူေဝးတဲ့ ဝိေဝကအရပ္၊ လမ္းေလွ်ာက္ေတာင္ အဲဒီသြားၾကတာ။

သတိမေႏၲာ= အၿမဲတေစ သတိ႐ွိေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။ မႏၲဘာဏီ= ဉာဏ္ပညာ ေ႐ွ႕သြားျပဳ၍ စကားကိုလည္း ေျပာဆိုေလ့ ႐ွိပါကုန္၏။ (ေမးတယ္။ စကားေျပာယင္ ရဟန္း စကားေျပာခ်ိန္နဲ႔ တူသလား။ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြ စကားေျပာတယ္ဆိုတာ) မႏၲဘာဏီ= ဉာဏ္ပညာ ေ႐ွ႕သြားစကား ေျပာဆိုေလ့ ႐ွိပါကုန္၏။

တိုင္းတိုင္ထြာထြာ ဘယ္ေလာက္ေျပာမွ ေတာ္မယ္၊ ဟုတ္လား။ အဲဒီလို ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္နဲ႔ ပညာကို ေ႐ွ႕သြားၿပဳၿပီးမွ ေျပာေတာ္မူၾကပါတယ္။
အႏုဒၶတာ= အၿမဲတေစ မတုန္လႈပ္တဲ့ ဥဒၶစၥ ကင္းပေတာ္မူၾကတဲ့ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ပါေပ။
ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြဆိုတာ အၿမဲတေစ ဘယ္ေတာ့မွ အာရံုငါးပါး အာရံုေျခာက္ပါး စိတ္ေတြ လႈပ္႐ွား ပ်ံ႕လြင့္ၿပီးေတာ့ ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ မဟုတ္ဘူးတဲ့၊ အာ႐ံုတစ္ခုတည္း စူးစိုက္ၿပီးေတာ့ ဒီအာ႐ံုရဲ႕ အနိစၥသေဘာ၊ ဒုကၡသေဘာ၊ အနတၱသေဘာ စိတ္ေစာၿပီးေတာ့ ေနတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြ သမာဓိ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ။
တသၼာ= ထိုသို႔ အႏုဒၶတ ျဖစ္ေတာ္မူၾကေသာေၾကာင့္။ ဒုကၡႆ= စက္ကႏၲာရ ဝဋ္ဒုကၡ၏။ အႏၲံ= အဆံုးျဖစ္တဲ့ အရဟတၱဖိုလ္နိဗၺာန္ကို။ ပဇာနႏၲိ= ပိုင္းျခားထင္ထင္ သိျမင္ေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။ ေတန= ထိုသို႔ အရဟတၱဖိုလ္ ေပါက္ နိဗၺာန္ မ်က္ေမွာက္ ျပဳျခင္း ဟူေသာအေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေမ= ေရာဟိနီတြင္ေခၚ သမီးေတာ္သည္။ သမဏာ=ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းပေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ၾကည္ညိဳအပ္ပါကုန္၏။

ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြကို ဒုကၡႆႏၲ-တဲ့။ ဆင္းရဲဒုကၡ၏ အဆံုးျဖစ္တဲ့ အရဟတၱဖိုလ္ နိဗၺာန္ကို ပိုင္းပိုင္းျခားျခား သိေတာ္မူၾကတယ္။ အဲဒီလို သိေတာ္မူၾကေသာေၾကာင့္ ရဟန္းေတာ္ေတြကို သမီးေတာ္ ၾကည္ညိဳေနတာပါ။
ဒါတင္ပဲလား သမီးရာ ဆိုေတာ့-
တြယ္တာငဲ့ကြက္မႈ ကင္းျခင္း
ယသၼာ ဂါမာ ပကၠမႏၲိ၊
န ပိေလာေကႏၲိ ကိဥၥနံ။
အနေပကၡာဝ ဂစၧႏၲိ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။
တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ေတ= ထို ရဟန္းေတာ္သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔သည္။ ယသၼာဂါမာ= အၾကင္ၿမိဳ႕႐ြာမွ။ ပကၠမႏၲိ= အ႐ပ္တစ္ပါး ဖဲသြားၾကကုန္၏။ တတၳ= ထို ဖဲရာၿမိဳ႕႐ြာ၌။ ကိဥၥနံ= တစံုတခုကိုမွ်။ န ဝိေလာေကႏၲိ= ျပန္ေစာင္းၾကည့္ေတာ္ မမူၾကကုန္။

ဘယ္ေလာက္ ၾကည္ညိဳစရာ ေကာင္းလဲ။ ေ႐ႊၿမိဳ႕ေတာ္ ေလးျပင္ ေလးရပ္၌ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူၾကတဲ့ အ႐ွင္သူျမတ္ေတြကို မွန္းၿပီးေတာ့ ၾကည့္စမ္း။ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာက ေနၿပီးေတာ့ မႏၲေလး ေ႐ႊၿမိဳ႕ေတာ္မွာ လာၿပီး ေတာင္ျပင္၊ အေနာက္ၿပင္၊ အေ႐ွ႕ျပင္၊

ေျမာက္ျပင္ ဒီ သာသနာ့တကၠသိုလ္ ဓမၼတကၠသိုလ္ႀကီး ျဖစ္တဲ့အတိုင္း တကၠသိုလ္ပညာ ဆည္းပူး၊ ပရိယတၱိ ဓမၼတကၠသိုလ္ ပညာဆည္းပူးလို႔ ပညာ ျပည့္စံုၿပီ၊ သြားၾကၿပီ ဆိုေတာ့ ဘယ္ဟာမ်ား ေၾကာင့္ၾကေနေသးသလဲ။

အနေပကၡာဝ ဂစၧႏၲိ= ဘယ္သူ႔ကိုမွ ငဲ့ကြက္မႈ မ႐ွိၾကဘဲသာလွ်င္ သြားေရာက္ေတာ္ မူၾကတယ္။

သြားၿပီဆိုယင္ ဒီကိုယ္ေတာ္ေတြဟာ ျပန္ၿပီးေတာ့ မၾကည့္ဘူး။ အဲဒီလို တြယ္တာတဲ့ အေပကၡာဆိုတဲ့ တဏွာေလာဘ မ႐ွိဘဲနဲ႔ မိမိတို႔ေနရာ ၿမိဳ႕႐ြာမွ ဖဲႂကြေတာ္ မူၾကတယ္။ အင္း-က်ဳပ္တို႔ လူ႔ေလာကမွာေတာ့ တစ္ၿမိဳ႕က တစ္ၿမိဳ႕၊ တစ္႐ြာ ေျပာင္းမယ္ ႀကံယင္ ငိုလိုက္ရတာ၊ ဟုတ္လား။ ဟို-ေျပာင္းမယ့္လူကလည္း ငိုရတယ္၊ ဒီက က်န္တဲ့လူေတြကလည္း ငိုရတယ္။ ဟင္- ဒီလို တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ငိုလို႔ အားမရဘဲနဲ႔ အို-တစ္ၿမိဳ႕တစ္႐ြာ ေျပာင္းၿပီးျပန္ေတာ့လည္း စာနဲ႔ ငိုၾကေသးဗ်ား။ ဟုတ္လား။ ဟို-တစ္ၿမိဳ႕တစ္ရြာေရာက္တဲ့ လူကလည္းပဲ အမေလး- လြမ္းလိုက္တာ၊ စာဖြဲ႔ၿပီးေတာ့ ငိုေသး။ ဟင္- ဒီက လူကလည္းပဲ လြမ္းလိုက္တာ၊ လြမ္းစာေတြနဲ႔။ အဲဒီလို တဏွာေတြပ။

ဒီကိုယ္ေတာ္ေတြမွာ အေပကၡာ ေခၚတဲ့ လြမ္းဆြတ္မႈ၊ ေတာင့္တမႈဆိုတဲ့ တဏွာေလာဘ တစိုးတစိ မ႐ွိဘဲနဲ႔ အို-ငွက္ကေလးမ်ားလို ျပန္ႂကြသြားေတာ္မူၾကတယ္။

ေတန= ထို အေပကၡာေခၚတဲ့ တဏွာေလာဘ ကင္းပေတာ္မူခဲ့ၾက၍။ ေမ= ေရာဟိနီတြင္ေခၚ သမီးေတာ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းပေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္သက္ၾကည္ညိဳ အပ္ပါကုန္၏။

ေအး- ေမာင္တို႔ ဘာျပဳလို႔ ဒီကိုယ္ေတာ္ေတြ ဒါေလာက္ ၾကည္ညိဳေနရသလဲ၊ ေမာင္တို႔ အမိတို႔လို႔ ဆိုယင္ ဘယ္ေလာက္ ၾကည္ညိဳစရာေကာင္းသလဲဗ်ာ။ လိုအပ္တဲ့ပညာကို လာၿပီးေတာ့ ဆည္းပူးတယ္။ ပညာလည္း ျပည့္စံုၿပီ၊ ဆရာသမားက ေအး-ဘယ္ၿမိဳ႕သြားၿပီးေတာ့ မင္း သာသနာၿပဳရမယ္ လႊတ္လိုက္ယင္ အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္ မ်က္ရည္တစ္ေပါက္ မက်ဘဲနဲ႔ အေပကၡာေခၚတဲ့ တြယ္တာတဲ့ တဏွာေလာဘ၊ ေတာင့္တတဲ့ တဏွာေလာဘ လံုးဝမ႐ွိဘဲနဲ႔ သာသနာ့မ်က္ႏွာ တစ္ခုၾကည့္ၿပီးေတာ့ သီလ၊ သမာဓိ၊ပညာ သာသနာျပဳ ႂကြေတာ္မူၾကတယ္။ အဲဒါေတြျမင္လို႔ က်ဳပ္တို႔ ကိုယ္ေတာ္ေတြ က်ဳပ္တို႔ ၾကည္ညိဳသဗ်ာ-လို႔ ဒီလိုေျပာ-တဲ့။

ေၾကာင့္ၾကမႈ နည္းျခင္း
န ေတသံ ေကာေ႒ ဩေပႏၲိ၊
နကုမၻႎ န ခေဠာပိယံ။
ပရိနိ႒ိတေမသာနာ၊
ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။

တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ေတ= ထို ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းပေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔သည္။ သံ= မိမိရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ဥစၥာကို။ ေကာေ႒= က်ီၾက၌။ န ဩေပႏၲိ= မထားၾကကုန္။

လူမ်ားမွာ စပါးေတြ၊ ပဲေတြ၊ က်ီထဲ ၾကထဲမွာ ထားသလို ဒီကိုယ္ေတာ္ေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္ဥစၥာ စပါး၊ ေျပာင္း၊ ပဲ က်ီထဲ ထားတယ္လို႔မ်ား ပရိဂၢဟတဏွာ ႐ွိရဲ႕လား၊ မ႐ွိဘူး။

န ကုမၻႎ= အိုးထဲမွာလည္း မထားၾကကုန္။ န ခေဠာပိယံ= ျခင္းေတာင္းထဲမွာလည္းပဲ ကိုယ္ပိုင္ ပစၥည္းကို ထည့္၍ မထားၾကကုန္။

လူေတြမွာေတာ့ ခ်မ္းသာယင္ ခ်မ္းသာသလို ဂိုေဒါင္ႀကီးအျပည့္၊ က်ီႀကီးအျပည့္၊ ၾကႀကီးအျပည့္ ပစၥည္းေတြ ထားၾကတယ္။ အဲ-က်ီနဲ႔ ၾကနဲ႔ မထားႏိုင္လို႔႐ွိယင္ အိုးထဲ၊ ေသတၱာထဲ ထားတယ္။ ျခင္းထဲ၊ ေတာင္းထဲမွာ ထားတယ္။ ဒီကိုယ္ေတာ္ေတြမွာ ဘယ္ေသတၱာထဲ၊ ဘယ္ဂိုေဒါင္ထဲ၊ ဘယ္က်ီထဲ၊ ဘယ္ၾကထဲ၊ ဘယ္အိုးထဲမွ သူတို႔ သပိတ္ သကၤန္းကလြဲ ဘာမွ မသိမ္းဆည္းဘူးတဲ့။

ပရိနိ႒ိတေမသာနာ= သူတစ္ပါးအိမ္မွာ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးတဲ့ ပစၥည္းေလးပါးကိုသာ ႐ွာမွီးေလ့ ႐ွိေတာ္မူၾကေပကုန္၏။

ဘယ္ေလာက္ ေၾကာင့္ၾက နည္းသလဲ။ ေၾကာင့္ၾကနည္းတယ္၊ ပလိေဗာဓ နည္းတယ္၊ ပလိေဗာဓနည္းယင္ အကုသိုလ္နည္းတယ္။

ေတန= ထိုသို႔ ပလိေဗာဓ ေၾကာင့္ၾကနည္းမႈ အေၾကာင္းျပဳ၍။ ေမ= ေရာဟိနီတြင္ေခၚ သမီးေတာ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာ ခပ္သိမ္း ၿငိမ္းပေစတတ္ ရဟန္းေတာ္ အ႐ွင္ျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ ၾကည္ညိဳ အပ္ပါကုန္၏။

အရိယာပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ သာသနာေတာ္ ၾကည္ညိဳတယ္ဆိုတာ အဲဒီလို ဂုဏ္ေတြကို လႈိက္လႈိက္လွဲလွဲ ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ ျမင္ၿပီးေတာ့ ၾကည္ညိဳတာ။ အဲဒီလို ျမင္ၿပီးေတာ့ ေျပာသလို တို႔လဲ ျမင္ၿပီး ၾကည္ညိဳရမယ္။ ျမင္ၿပီး ေျပာတတ္ရမယ္။ ဒါတင္ပဲလားလို႔ ဆိုေတာ့ ေနာက္ဆံုး ေျပာစမ္းပါရေစ၊ အံ့ဩစရာေကာင္းတယ္။

အခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ခင္ၾကျခင္း
နာနာကုလာ ပဗၺဇိတာ၊ နာနာဇနပေဒဟိစ။
အညမညံ ပိဟယႏၲိ၊ ေတန ေမ သမဏာ ပိယာ။
တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ေတ= ထို ရဟန္းေတာ္ သခင္ အ႐ွင္သူျမတ္တို႔သည္။ နာနာကုလာစ= အထူးထူးေသာ အမ်ိဳးတို႔အိမ္မွ။ (ဝါ) အထူးထူးေသာ မိမိတို႔ အိမ္မွ လည္းေကာင္း။
နာနာဇနပေဒဟိစ= အထူးထူးေသာ ဇနပုဒ္တိုင္းကား ၿမိဳ႕႐ြာအရပ္မ်ားမွ လည္းေကာင္း။ ပဗၺဇိတာ= ႐ွင္ရဟန္းအျဖစ္ ကပ္ေရာက္ၾကကုန္လ်က္။ အညမည= အခ်င္းခ်င္း။ ပိဟယႏၲိ= ေဆြမေတာ္ မ်ိဳးမေတာ္ ခ်စ္ခင္ေတာ္ မူၾကပါေပကုန္၏။

ကိုယ္ေတာ္ခ်င္း ေတြ႔တယ္၊ လူလူခ်င္း ေတြ႔တာနဲ႔ မတူဘူး၊ တစ္ခါမွ မျမင္ဖူးတဲ့ ကိုယ္ေတာ္ခ်င္း ျဖစ္ပေစ၊ အ႐ွင္ဘုရား၊ ေဟာဒီမွာ ထိုင္ပါ၊ ညွာတာတယ္။ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး “ သက်ပုတၱိယ= ဘုရားသားေတာ္” ဆိုၿပီးေတာ့ သူလည္း ဘုရားသားေတာ္၊ ငါလည္းဘုရားသားေတာ္။ ဒီ- ေဆြမ်ိဳးဆိုတာ ဒီနည္းနဲ႔ ေတာ္စပ္ မရ ဟိုနည္းနဲ႔ ေတာ္စပ္ ရတယ္။ အင္း- တစ္ခါ ႐ိုင္း႐ိုင္းေျပာတာလို႔လည္း မေအာက္ေမ့ပါနဲ႔၊ ဂိုဏ္းစကားေျပာမယ္။ ဂိုဏ္းခ်င္းပဲ မတူေစကာမူ အခ်င္းခ်င္း ဉတၱိစတုတၳကမၼဝါျဖင့္ ရဟန္းျဖစ္ေတာ္မူၾကတဲ့ ဘုရားရင္ႏွစ္ သားေတာ္ ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး တစ္ပါးနဲ႔ တစ္ပါး သာသနာမွာ ၾကည္ညိဳၾကတယ္။ ခ်စ္ခင္ၾကတယ္။ ေလးျမတ္ၾကတယ္။ အဲဒီလို ၾကည္ညိဳလို႔ ခ်စ္ခင္လို႔ ေလးျမတ္ယင္သာ ေလးျမတ္တယ္၊ ၾကည့္လိုက္မယ္ ဆိုယင္ ဟို-မိခင္ေပါင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ဖခင္ေပါင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးက ေနၿပီးေတာ့ ေရာက္လာၾကတာ။

ၿမိဳ႕႐ြာေဒသအားျဖင့္ အထူးထူးအျပားျပား တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မျမင္ဖူးဘဲနဲ႔ သာသနာ ေရာက္လာၾကတယ္။ သူစိမ္းျပင္ျပင္ေတြပဲတဲ့။ ေလာကမ်က္စိနဲ႔ ၾကည့္ယင္ သူစိမ္းျပင္ျပင္ ျဖစ္ပါလ်က္ကနဲ႕ ခ်စ္လိုက္ခင္လိုက္တာ၊ ဟုတ္လား။ နာမက်န္းျဖစ္ယင္လည္း က်န္တဲ့ကိုယ္ေတာ္ေတြက ကိုယ္ဖိရင္ဖိ ျပဳလို႔ စုလို႔၊ အဲဒါေလာက္ ေမတၱာဓာတ္နဲ႔ ခ်စ္ခင္ေနၾကပါတယ္။

နာနာဇနပေဒဟိစ= အထူးထူးေသာ ဇနပုဒ္တိုင္သား ၿမိဳ႕႐ြာမ်ားမွ လည္းေကာင္း။ ပဗၺဇိတာ= တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး မျမင္ဖူးတဲ့ ရဟန္းပဥၨင္းအျဖစ္ ကပ္ေရာက္ၾကကုန္လ်က္။ အညမညံ= အခ်င္းခ်င္း။ ပိဟယႏၲိ= ေဆြမေတာ္ မ်ိဳးမေတာ္ ညီအစ္ကိုရင္း တမွ် ခ်စ္ခင္ေတာ္မူၾကပါေပကုန္၏။ ေတန= ထို ေမတၱာသက္ဝင္ တစ္ပါးနဲ႔တစ္ပါး ေဆြမေတာ္ မ်ိဳးမေတာ္ ညီအစ္ကိုရင္းတမွ် ခ်စ္ခင္ေတာ္မူၾကျခင္းဟူေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္။ ေမ= ေရာဟိနီမည္တြင္ေခၚ သမီးေတာ္သည္။ သမဏာ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ၿငိမ္းပေစတတ္ ရဟန္းေတာ္အ႐ွင္ျမတ္တို႔ကို။ ပိယာ= ေမတၱာသက္ဝင္ ခ်စ္ခင္ေလးျမတ္ ၾကည္ညိဳႏွစ္သက္အပ္ပါကုန္၏။
သမီးအား ဖခင္ပုဏၰားႀကီး ခ်ီးက်ဴးျခင္း
ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ေရာဟိနီက ေျပာတယ္။
ေစာေစာက သာသနာေတာ္မၾကည္ညိဳတဲ့ ပုဏၰားႀကီး၊ ေစာေစာက သံဃာေတြကို မ်က္မုန္းက်ိဳးေနတဲ့ ဖခင္ပုဏၰားႀကီး စိတ္ေျပာင္းသြားတယ္။ သမီးေဖ်ာင္းဖ်လို႔၊ သမီး တရားေဟာျပလို႔ စိတ္ေျပာင္းသြားတယ္။

ေစာေစာကေတာ့ အမယ္-သမီးကျဖင့္ ဟုတ္လား။ အိပ္ရာဝင္ယင္ ကိုယ္ေတာ္ေတြ၊ ရဟန္းေတာ္ေတြ၊ အိပ္ရာထ ရဟန္းေတာ္ တ။ ဟင္-စကားေျပာတိုင္းေျပာတိုင္း ရဟန္းေတာ္မပါ စကားေျပာလို႔ မျဖစ္ဘူး။ သမီးရယ္၊ ေတာ္ေတာ္ၾကာ‘ရဟန္းမကေလးမ်ား= ဘိကၡဳနီမကေလးမ်ားျဖစ္သြားမွာလား၊ ေျပာင္ေတာင္ေတာင္ သေယာ္ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ေျပာေပမယ့္ အခုေတာ့ နက္နက္ေနာေနာႀကီးကိုပဲ ဖခင္ ဝိဘဝပုဏၰားႀကီးက ဘာျပန္ေျပာသလဲဆိုေတာ့-

အတၳာယ ဝတ ေနာ ေဘာတိ၊
ကုေလ ဇာတာသိ ေရာဟိနီ။
သဒၶါ ဗုေဒၶ စ ဓေမၼ စ၊
သံေဃ စ တိဗၺဂါရဝါ။
ေဘာတိ ေရာဟိနီ= အို- ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ တြံ= သင္ ခ်စ္သမီးသည္။ ေနာ= ငါတို႔၏။ အတၳာယ= လူ႔ရပ္ နတ္ထံ နိဗၺာန္တိုင္ေအာင္ ထိပ္ေခါင္သတၱိ သံုးမ်ိဳးသံုးပါးေသာ အက်ိဳးငွာ။ ကုေလ= ငါတို႔အမ်ိဳး၌။ ဇာတာ= ျဖစ္ပြား၍ လာသည္။ အသိ= ျဖစ္ပါေပ၏။

သမီး၊ တို႔အမ်ိဳးထဲ သမီးျဖစ္လာတာဟာ တို႔အဖို႔ လူ႔ရပ္ နတ္ထံ နိဗၺာန္ဆိုတဲ့ သံုးမ်ိဳးသံုးပါး ရ႐ွိဖို႔ရန္ သမီး ျဖစ္ပြားရျခင္းပဲ။

တံြ= သင္ ခ်စ္သမီးသည္။ ဗုေဒၶ စ= ဘုရား၌ လည္းေကာင္း။ ဓေမၼ စ= တရားေတာ္၌ လည္းေကာင္း။ သံေဃ စ= သံဃာ၌ လည္းေကာင္း။ သဒၶါ= သဒၶါ႐ႊန္းစို ၾကည္ညိဳသည္ျဖစ္၍။ တိဗၺဂါရဝါ= အၿမဲတေစ ရတနာသံုးပါးအား ႐ိုေသတဲ့ သမီးပါတည္း…။
တုဝံ ေဟတံ ပဇာနာသိ၊
ပုညေကၡတၱံ အႏုတၱရံ။
အမွမၼိ ဧေတ သမဏာ၊
ပဋိဂၢဏွႏၲိ ဒကၡိဏံ။
ေဘာတိ= အို-ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ တုဝံဟိ-တုဝံဧဝ= သင္ ခ်စ္သမီးသည္ပင္လွ်င္။ အႏုတၱရံ= အလြန္မြန္ျမတ္ေသာ။ ဧတံ ပုညေကၡတၱံ= ဒီ သံဃာေတာ္ တည္းဟူေသာ ေကာင္းမႈကုသိုလ္မ်ိဳးဆက္ စိုက္ပ်ိဳးရာ လယ္ယာေျမေကာင္းႀကီးကို။ ပဇာနာတိ= ပိုင္းျခားထင္ထင္ နစ္နစ္ေနာေနာ သင္ခ်စ္သမီး သိျမင္ပါေပ၏…။

ခ်စ္သမီးဟာ သံဃာေတာ္ တည္းဟူေသာ ပုညေခတၱ= ေကာင္းမႈမ်ိဳး စိုက္ပ်ိဳးႀကဲခ်ရာ လယ္ယာေျမေကာင္းႀကီးရဲ႕ အေၾကာင္းကို နက္နက္ေနာေနာ ပိုင္းပိုင္းျခားျခား ခ်စ္သမီးမို႔မွ သိျမင္ပါေလ။

ဧေတ သမဏာ= ဤ သင္ခ်စ္သမီးရဲ႕ ရဟန္းေတာ္တို႔သည္။ အမွမိၸ= ငါတို႔၏လည္း။ ဒကၡိဏံ= အလွဴဝတၳဳတို႔ကို။ ပဋိဂၢဏွႏၲိ= ခ်စ္သမီး လွဴသျဖင့္ အလွဴခံေတာ္မူၾကေပကုန္၏။
ပတိ႒ိေတာ မဟာယေညာ၊
ဝိပုေလာ ေနာ ဘဝိႆတိ။
မဟာယေညာ= ႀကီးစြာေသာ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ႀကီးကို။ ပတိ႒ိေတာ= ခ်စ္သမီးကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ငါတို႔ တည္ထားအပ္ေလၿပီ။ ေနာ= ငါတို႔၏။ ဝိပုေလာ= ျပန္႔ေျပာေသာ အက်ိဳးသည္။ ဘဝိႆတိ= ျဖစ္ေပလိမ့္မည္ ခ်စ္သမီး။
ခ်စ္သမီး အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ ထိုအ႐ွင္သူျမတ္ေတြဟာ တို႔ရဲ႕ ပူေဇာ္ဝတၳဳမ်ား အလွဴခံေတာ္မူၾကရတယ္။ တို႔တစ္ေတြသည္ ႀကီးစြာေသာ မဟာဒါနႀကီးကို သမီးအေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ ျပဳရၿပီ။ ဒီ ဒါနေကာင္းမႈေၾကာင့္ ျပန္႔ေျပာ ႀကီးျမတ္တဲ့အက်ိဳးထူး ျဖစ္ပါလိမ့္။ ရပါလိမ့္မယ္။ သမီးေတာ္လို႔ ပုဏၰားႀကီးက ႏွစ္လိုအားရ ေျပာတဲ့အခါက်ေတာ့ သမီးက-

“ဒါနနဲ႔မ်ား ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္ တင္းတိမ္အားရ မေနပါနဲ႔ဦး၊ ေ႐ွ႕ကိုလည္းပဲ တိုးတက္ၿပီးေတာ့ သရဏဂံု သီလကိုလည္းပဲ ေဆာက္တည္ပါဦး” ဒီလို တိုက္တြန္းခ်င္တဲ့အတြက္-

သေစ ဘာယတိ ဒုကၡႆ၊
သေစ ေတ ဒုကၡမပၸိယံ။
ဥေပဟိ သရဏံ ဗုဒၶံ၊
ဓမၼံ သံဃဥၥ တာဒိနံ။
သမာဒိယာဟိ သီလာနိ၊
တံ ေတ အတၳာယ ေဟဟိတိ။
တာတ= ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္။ ေတ= သင္ ေက်းဇူး႐ွင္သည္။ ဒုကၡႆ= သံသရာဝဋ္ဒုကၡမွ။ သေစဘာယတိ= အကယ္၍ ေၾကာက္လန္႔ျငားအံ့။ ေတတယာ= သင္ဖခင္သည္။ ဒုကၡံ= သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲကို၊ သေစ အပၸိယံ= အကယ္၍ မႏွစ္ၿမိဳ႕သည္ ျဖစ္ျငားအံ့။ ဗုဒၶံ= သဗၺညဳဗုဒၶ အမည္ရတဲ့ ေလာကထြတ္ထား ျမတ္ဘုရားကို လည္းေကာင္း။ တာဒိနံ= တာဒိဂုဏ္႐ွင္ ဘုရားသခင္တို႔၏။ ဓမၼဥၥ= မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ ဓမၼကၡန္ဟုေခၚရန္ျဖစ္ေသာ တရားေတာ္ကို လည္းေကာင္း။ သံဃဥၥ= အရိယာ႐ွစ္ပါး တပည့္သား သံဃာေတာ္ျမတ္ကို လည္းေကာင္း။ သရဏံ= ကိုးကြယ္လည္းေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းရာဟူ၍။ ဥေပဟိ= ဆည္းကပ္ပါေလာ့။

ဖခင္ပုဏၰားႀကီး အရဟတၱဖိုလ္တိုင္ ေရာက္ျခင္း
အကယ္၍ သံသရာဝဋ္ဒုကၡႀကီး တကယ္ေၾကာက္တယ္၊ ဝဋ္ဒုကၡႀကီးကို တကယ္ၿငီးေငြ႔တယ္၊ တကယ္မခ်စ္ဘူးဆိုယင္-
ဖခင္-တဲ့ သံသရာဝဋ္ဒုကၡက လြတ္ရာလြတ္ေၾကာင္း အေနန႔ဲ ဗုဒၶသရဏဂံု၊ ဓမၼသရဏဂံု၊ သံဃသရဏဂံု၊သရဏဂံုသံုးပါး မပ်က္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းပါတဲ့။
သီလာနိ= ငါးပါး၊ ႐ွစ္ပါး၊ ဆယ္ပါးသီလတို႔ကို၊ သမာဒိယာဟိ= သဒၶါၾကည္ျဖဴ ေဆာက္တည္ခံယူပါ။ တံ= ထိုသို႔ သရဏဂံုသီလ ေဆာက္တည္ခံယူမႈသည္။ ေတ= သင္ ဖခင္အတြက္။ အတၳာယ= လူ နတ္ နိဗၺာန္သံုးတန္ေသာ အက်ိဳးငွာ။ ေဟဟိတိ= ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
အဲဒီလို သရဏဂံုသီလ လူ႔ဘဝမွာ ေဆာက္တည္ယင္ ဖခင္၊ ဖခင္ရဲ႕အတြက္ လူ နတ္ နိဗၺာန္ သံုးတန္ခ်မ္းသာ ရဖို႔ေသခ်ာၿပီ။
သမီး အေျပာေကာင္းတာနဲ႔ အဲဒီ စကားဝုစ္မွာပဲ ဖခင္ႀကီးဟာ ထၿပီးေတာ့ ဘုရား႐ွိရာ၊ သံဃာေတာ္မ်ား ႐ွိရာ လက္အုပ္ခ်ီၿပီးေတာ့-

ဥေပမိ သရဏံ ဗုဒၶံ၊
ဓမၼံ သံဃဥၥ တာဒိနံ။
သမာဒိယာမိ သီလာနိ၊
တံ ေမ အတၳာယ ေဟဟိတိ။ ။
ေဘာတိ= ခ်စ္သမီး ေရာဟိနီ။ အဟံ= မဟာဝိဘဝတြင္ေခၚ ငါခမည္းေတာ္သည္။ တာဒိနံ= လာဘာ လာဘ စသည္႐ွစ္တန္ ေလာကဓံမွန္ ေဖာက္ျပန္မ႐ွိ သည္းခံဘိသား တာဒိဂုဏ္ႏွင့္ ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ။
ဗုဒၶဥၥ = သဗၺညဳဗုဒၶ အမည္ရတဲ့ ေလာက ထြတ္ထား ျမတ္ဘုရားကို လည္းေကာင္း။ တာဒိနံ= တာဒိဂုဏ္႐ွင္ ဘုရားသခင္တို႔၏။ ဓမၼဥၥ= မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ ဓမၼကၡန္ဟု ဆယ္တန္ထင္ေပၚ ေဟာၾကားအပ္တဲ့ တရားေတာ္ကို လည္းေကာင္း။ တာဒိနံ= တာဒိဂုဏ္႐ွင္ ဘုရားသခင္တို႔၏။ သံဃဥၥ= အရိယာ႐ွစ္ေဖာ္ တပည့္သား သံဃာေတာ္ျမတ္ အေပါင္းကို လည္းေကာင္း။ သရဏံ= ကိုးကြယ္လည္းေလ်ာင္း ပုန္းေအာင္းရာဟူ၍။ ဥေပမိ= ဆည္းကပ္ျပဳျပင္ သိျမင္အပ္ပါ၏။ သီလာနိ= ငါးပါးသီလတို႔ကို။ သမာဒိယာမိ= သဒၶါၾကည္ျဖဴ တေပါင္းတည္း ခံယူေဆာက္တည္ပါ၏...လို႔။

ငါးပါးသီလ အက်ယ္တဝင့္ မေဆာက္တည္ႏိုင္ဘဲ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဂါထာနဲ႔ ငါးပါးသီလ ေပါင္္းၿပီး ေဆာက္တည္ေသာအေနနဲ႔“ သမာဒိယာမိ သီလာနိ” ဒီလို ဆိုလိုက္တယ္။ အဲဒီ ဂါထာကို စိတ္ပါလက္ပါ သဒၶါၾကည္ညိဳစြာနဲ႔ ႐ြတ္ယင္ပဲ အဲဒါ သရဏဂံုသီလရတယ္။ သရဏဂံုသီလ၊ သရဏဂံုတည္သူ- သီလ႐ွိသူ ဥပါသကာ တစ္ေယာက္ ျဖစ္သြားတာပဲ။ ၿပီးေတာ့မွ-

တံ= ထိုသရဏဂံုသီလသည္။ ေမ= ငါ့အတြက္တာ။ အတၳာယ= လူ နတ္ နိဗၺာန္ သံုးတန္ေသာ ခ်မ္းသာသုခ အက်ိဳးငွာ။ ေဟဟိတိ= မုခ်မေသြ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။
အဲဒီလို ဖခင္ မဟာဝိဘဝ ပုဏၰားႀကီး ဝမ္းေျမာက္ ဝမ္းသာနဲ႔ သရဏဂံုသီလမ်ားခံ။ ေဘးနားက မိခင္ျဖစ္တဲ့ ပုဏၰားမႀကီးဆို သာသနာ သက္ဝင္ ယံုၾကည္လို႔ မိခင္ ဖခင္ ေက်းဇူး႐ွင္ႏွစ္ပါး သာသနာမွာ သက္ဝင္ ယံုၾကည္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဖခင္ မဟာဝိဘဝပုဏၰား သဒၶါတရား တိုးတက္၍ ဘုရားသာသနာ ဝင္ၿပီး ရဟန္းျပဳတယ္။ မၾကာျမင့္မီ ရဟန္းတရား ပြားမ်ားႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္လို႔ အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ ရဟႏၲာ အျဖစ္ေရာက္ေတာ္မူတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီမဟာဝိဘဝ ပုဏၰား ရဟႏၲာ အ႐ွင္ျမတ္ႀကီးက ဥဒါန္း ဂါထာတစ္ခု က်ဴးတယ္။

ျဗဟၶဗႏၶဳ ပုေရ အာသႎ၊
ေသာ ဣဒါနိမွိ ျဗဟၼေဏာ။
ေတဝိေဇၨာ ေသာတၱိေယာ စမွိ၊
ေဝဒဂူ စမွိ ႏွာတေကာ။
အဟံ= ငါသည္။ ပုေရ= ဟိုေ႐ွးအခါတုန္းက။ ျဗဟၶဗႏၶဳ= ဇာတ္အားျဖင့္ ျဗဟၶာသည္။ အာသႎ= ျဖစ္ခဲ့ေလၿပီ။
ဇာတိျဗာဟၶဏ အမ်ိဳးအားျဖင့္ ျဗာဟၶဏလို႔ ေခၚလို႔ ပရမတၳျဗာဟၶဏ ဗ်ဳပၸညီညြတ္တဲ့ ျဗာဟၶဏေတာ့ မဟုတ္ဘူးတဲ့။ ဇာတိျဗာဟၶဏဆိုတာ ေလာကပညတ္ ပုဏၰားမ်ိဳးမွာ သြားျဖစ္လို႔ သူဟာ ျဗာဟၶဏမည္ခဲ့၍-
ဣဒါနိ= ယခုအခါ၌။ ေသာအဟံ= ထို ငါသည္။ ျဗာဟၼေဏာ= ပရမတၳ ျဗာဟၶဏစင္စစ္သည္။ အမွိ= ျဖစ္ခဲ့၏…။
ဇာတိျဗာဟၼဏနဲ႔ ပရမတၳျဗာဟၼဏ
ဘာျဖစ္လို႔လဲ။ ျဗဟၶဏဆိုတဲ့ပါဠိက ဗာဟိတပါပ= မေကာင္းမႈဒုစ႐ိုက္ကို အပျပဳၿပီးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မွ ၿဗာဟၶဏလို႔ ဒီလို ေခၚပါတယ္။ ျဗဟၶ= အျမတ္၊ အဏ-က မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္၊ ဗဟ-က ပယ္႐ွားၿပီး။ အဲဒီႏွစ္ခု ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ ဗဟိတ+အဏ= ျဗာဟၶဏ-လို႔ ပါဠိက ဒီလိုျဖစ္ေနတယ္။ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္ကို ပယ္႐ွားၿပီးျဖစ္လို႔ ျဗာဟၶဏ-ပါဠိက။ အဲ-ရဟႏၲာျဖစ္ေတာ့ တစ္ေထာင့္ငါးရာ ကိေလသာ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္ခပ္သိမ္း အကုန္လံုး အၿပီအၿငိမ္း ပယ္ၿပီးျဖစ္ေတာ့ “ပရမတၳျဗာဟၼဏ”လို႔ေခၚတယ္။
မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္ေတြ မပယ္ရေသးဘဲနဲ႔ ဟုတ္လား။ ျဗာဟၼဏလို႔ ဆိုတာကေတာ့ “ဇာတိျဗာဟၼဏ”လို႔ ေခၚတယ္။ ေျပာပါစို႔။ အိႏိၵယမွာ႐ွိတဲ့(ခတၱိယ) ခ်တ္တရီးယားတို႔၊ ျဗာဟၶဏတို႔ဆိုတဲ့ အဲဒီ အမ်ိဳးအလိုက္ ျဗာဟၶဏမ်ိဳးျဖစ္လို႔၊ ခ်က္တရီးယားမ်ိဳးျဖစ္လို႔၊ သုဒၵမ်ိဳးျဖစ္လို႔၊ ဗိုက္ယွ(ေဝႆ)မ်ိဳးျဖစ္လို႔ ဆိုတဲ့ အဲဒီဟာကေတာ့ “ဇာတိျဗာဟၶဏ“ ေခၚပါတယ္။

အခုေျပာတာက ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္ကို ပရမတၳျဗာဟၶဏ။
ဒါနိ-ဣဒါနိ= ယခုအခါ၌။ ေတဝိေဇၨာ= ပု,ဒိ,အာ ဝိဇၨာသံုးပါးႏွင့္ ျပည့္စံုသူသည္ လည္းေကာင္း။ ေသတၱိေယာ စ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ကင္းၿငိမ္းစင္ၾကယ္ေသာ သူသည္လည္းေကာင္း။ ေဝဒဂူ စ= မဂ္ဉာဏ္ေလးပါးသို႔ ေရာက္ၿပီးေသာ သူသည္ လည္းေကာင္း။ ႏွာတေကာ စ= ကိေလသာ အညစ္အေၾကး ေဆးေလွ်ာ္ၿပီးေသာ သူသည္ လည္းေကာင္း။ အမွိ= ျဖစ္ခဲ့ေလၿပီ။

သူတို႔ ျဗာဟၶဏဆရာေတြရဲ႕ အယူမွာ ေဝဒသံုးပံု ေဗဒင္သံုးပံု တတ္ေျမာက္တဲ့သူကို ေတဝိဇၨပုဏၰား ေခၚတယ္။ အဲဒီ ေဝဒက်မ္း ေဗဒင္သံုးပံု တတ္ေျမာက္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ေတဝိဇၨေခၚတယ္။ ပရမတၳေတဝိဇၨကေတာ့ ပုေဗၺနိဝါသဉာဏ္၊ ဒိဗၺစကၡဳဉာဏ္၊ အာသဝကၡယဉာဏ္ေခၚတဲ့ ဝိဇၨာသံုးပါးနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ ရဟႏၲာသခင္ အ႐ွင္သူျမတ္ကို ေတဝိဇၨပုဂၢိဳလ္။

ဒါေၾကာင့္ အခု မဟာဝိဘဝပုဏၰား ရဟႏၲာျဖစ္ေတာ့-
ေတဝိေဇၨာ= ပု,ဒိ,အာ ဝိဇၨာသံုးပါးနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ ပရမတၳ ေတဝိဇၨာပုဂၢိဳလ္သည္။ အမွိ= ငါကား ျဖစ္ခဲ့ေလၿပီ…။

ဟိုပုဏၰားေတြရဲ႕ အယူဝါဒမွာ ဂဂၤါျမစ္ထဲဆင္ၿပီး ေရခ်ိဳးလို႔႐ွိယင္ သူတို႔မွာ အကုသိုလ္ေတြ စင္ၾကယ္တယ္။ အဲဒီ စင္ၾကယ္လာတဲ့အခါ သူ႔ကိုယ္သူ “ေသာတၱိယ” တဲ့။

“ငါ-စင္ၾကယ္လာၿပီကြ” လို႔ေျပာတာ။ ဂ်ီး(ေခ်း) ေတြေတာ့ စင္ၾကယ္ခ်င္ စင္ၾကယ္မွာေပါ့ေနာ္။ အကုသိုလ္ေတြကေတာ့ ဘယ့္ႏွယ္လုပ္ၿပီးေတာ့-ဟုတ္လား။ ေရကေမွ်ာလို႔ရမလဲ။ အခု မဟာဝိဘဝပုဏၰားဘဝမွာ ရဟႏၲာအျဖစ္ ေရာက္တဲ့ မေထရ္သူျမတ္က-

ေသာတၱိေယာ စ= ပရမတၳ ေသာတၱိယ ပုဂၢိဳလ္သည္လည္း။ အမွိ= ျဖစ္ခဲ့ေလၿပီ။
အခု တစ္ေထာင့္ငါးရာ ကိေလသာ အညစ္အေၾကးေတြကို မဂ္ဉာဏ္ေလးပါး တည္းဟူေသာ ေရၾကည္ေရေအးျဖင့္ အႂကြင္းမဲ့ ေဆးၿပီး ေလွ်ာ္ၿပီး ဖြပ္ၿပီး စင္ၾကယ္ၿပီးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္လို႔ “ေသာတၱိယ” တဲ့။
“ႏွာတက”တဲ့။ ပုဏၰားေတြ ေရခ်ိဳးတဲ့ ေန႔က်ေတာ့ ဂဂၤါျမစ္ထဲ ဆင္းၿပီးေတာ့ ေရခ်ိဳးၾကတယ္။ အိႏိၵယမွာ“ပယာဂ” ႐ွိတယ္။ မႏၲေလးမွာေတာ့ ဒီပုဏၰားေတြ ေရခ်ိဳးတဲ့ ဆိပ္ကမ္းကို ပယာဂ ဆိပ္ကမ္းလို႔ပဲ ေခၚရတယ္။ အဲဒီလို ဒီပုဏၰားမ်ားမွာ ဆိုင္ရာ ပယာဂဆိပ္ကမ္းက ေရခ်ိဳးၿပီး တက္လာတယ္ဆိုယင္ “ႏွာတေကာ”လို႔ ဒီလိုသံုးတယ္။ ႏွာတက-ဘာလဲ။

ဟို- အကုသိုလ္ အညစ္အေၾကးကို ေဆးေၾကာၿပီးခဲ့ၿပီ။ ေရေမွ်ာၿပီးခဲ့ၿပီ ေျပာတယ္။
အခုဟာက ပရမတၳႏွာတကက မဂ္ဉာဏ္ေလးပါးတည္းဟူေသာ ေရၾကည္ေရေအးျဖင့္ မိမိသႏၲာန္မွာ အနမတဂၢ အစမထင္ ဟို သံသရာတစ္ခြင္က တင္လာခဲ့တဲ့ အကုသိုလ္ေခ်းေတြ၊ ေညွာ္ေတြ အကုန္လံုး မဂ္ဉာဏ္ေလးပါးျဖင့္ အၿပီးတိုင္-ဟုတ္လား။ သုတ္သင္ ေဆးေၾကာ ေရေမွ်ာၿပီးျဖစ္လို႔ ပရမတၳႏွာတက-တဲ့။

“ေဝဒဂူ”တဲ့။ ေဗဒင္က်မ္း တတ္ေျမာက္တဲ့ ပုဏၰားမ်ားကို ျဗာဟၶဏတို႔ရဲ႕ ဘာသာအားျဖင့္ ေဝဒဂူ ေခၚတယ္။ ပရမတၳ ေဝဒဂူက မဂ္ဉာဏ္ေလးပါးကို ေရာက္လို႔ ေဝဒဂူလို႔ ေခၚတယ္။ အခု မဟာဝိဘဝ ပုဏၰားဘဝမွာ။
ရဟႏၲာ ျဖစ္လာတဲ့ ရဟႏၲာအ႐ွင္ျမတ္က-
ေဝဒဂူ- မဂ္ဉာဏ္ေလးပါး တည္းဟူေသာ ေဝဒရဲ႕အထြတ္အထိပ္သို႔ ေရာက္သည္။ အမွိ= ျဖစ္ခဲ့ေလၿပီ…။
ပရမတၳေဝဒဂူ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ၿပီးလို႔ ေျပာတာ။ ဆုိၾကပါစို႔။ ေ႐ွးတုန္းကေတာ့ ဇာတိျဗဟၶဏ၊ ဇာတိေတဝိဇၨ၊ ဇာတိေသာတၱိယ၊ ပညတ္ေဝဒဂူ၊ ပညတ္ႏွာတကပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ယခုေတာ့ ငါသည္ ပရမတၳျဗာဟၶဏ၊ ပရမတၳ ေတဝိဇၨ ပုဂၢိဳလ္၊ ပရမတၳ ေသာတၱိယ ပုဂၢိဳလ္၊ ပရမတၳေဝဒဂူ ပုဂၢိဳလ္၊ ပရမတၳႏွာတကပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ၿပီလို႔ ဒီလို ဥဒါန္းက်ဴးပါတယ္။

ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ ႐ြတ္ဆိုေသာ ေထရီ ၂၁ ဂါထာ
ဖခင္ပုဏၰားႀကီး ရဟႏၲာ ျဖစ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ သမီးျဖစ္တဲ့ ေရာဟိနီလည္းပဲ ေသာတာပန္ ျဖစ္ၿပီးလို႔ လူ႔ေဘာင္ စြန္႔ခြာ၊ သာသနာဝန္ထမ္း ဘိကၡဳနီမကေလးျဖစ္လို႔ ရဟန္းတရား ပြားမ်ားႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္တဲ့အခါ မၾကာျမင့္မီ အာသေဝါကုန္ခန္း ရဟႏၲာျဖစ္လို႔ “ေရာဟိနီ ေထရီ” လို႔ သာသနာမွာ ထင္႐ွားခဲ့တယ္။ အဲဒီလို ထင္႐ွားလို႔ သာသနာမွာ ေထရီရယ္လို႔ မေထရ္ျမတ္တစ္ပါး ေထရီစာရင္းဝင္တစ္ပါးျဖစ္လာတဲ့အခါ သူ႔ရဲ႕ပဋိပတ္ က်င့္စဥ္ ျပန္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားေတာ့ သူ႔စိတ္ထဲမွာ-ဪ-ငါ ေသာတာပန္ ျဖစ္ၿပီးတဲ့အခ်ိန္ လူ႔ဘဝတုန္းက ေမြးဖသခင္ ေက်းဇူး႐ွင္ႀကီးနဲ႔ ငါ ဒီလို ဖခင္ႀကီးက ငါ့ကိုေမးတယ္။ ငါက စိတ္႐ွည္လက္႐ွည္ တစ္ဆယ့္ႏွစ္ဂါထာတို႔ျဖင့္ ဖခင္ႀကီးအား ျပန္ၿပီး တရားေဟာၾကားလို႔ ငါ့ဖခင္ႀကီး တရားရၿပီး သာသနာဝန္ထမ္း ရဟန္းျပဳသြားလို႔ ရဟႏၲာျဖစ္တယ္။ သူ႔အဖို႔ရာ တစ္သက္တာမွာ ေမ့ေဖ်ာက္လို႔ မရတဲ့ ျဖစ္ရပ္၊ ေမ့ေပ်ာက္လို႔ မရတဲ့ တရား ျဖစ္တဲ့အတြက္ ရဟႏၲာျဖစ္ၿပီးေတာ့လည္း ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာနဲ႔ မၾကာ မၾကာ အဲဒီ ဖခင္နဲ႔ သူ ေမးၾကေျဖၾကတဲ့ ဂါထာေပါင္း ႏွစ္ဆယ့္တစ္ဂါထာကို ဥဒါန္းက်ဴးတယ္။

ေအး-ဖခင္ႀကီး႐ြတ္တဲ့ ဂါထာေရာ သူကျပန္ေျဖတဲ့ ဂါထာေတြေရာ ရဟႏၲာေထရီမ ျဖစ္ၿပီးတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဥဒါန္း တက်ဴးက်ဴးနဲ႔ ႏွစ္ဆယ့္တစ္ဂါထာကို ဥဒါန္းက်ဴးရင့္တယ္။ အဲဒီက်ဴးရင့္တဲ့ ဥဒါန္းဂါထာကို ေရာဟိနီေထရီ ဂါထာလို႔ ေခၚတဲ့ အဲဒီ ႏွစ္ဆယ့္တစ္ဂါထာက ေစာေစာက ေျပာခဲ့တဲ့ ဂါထာေတြပေလ။

ေအး- ေထရီမေလး ႐ြတ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ျပာယီးျပာယာလည္း မဟုတ္ဘူး၊ ဟုတ္လား။ အင္းမတန္ကို ၾကည္ၾကည္ညိဳညိဳနဲ႔ အရဏဝိဘဂၤသုတၱန္က စကားက ႐ွိတယ္ေနာ္။ စည္းကမ္း႐ွိတယ္။
မလ်င္မေဆာ စကား ေျပာရတယ္၊ မလ်င္မေဆာ တရားေဟာရတယ္၊ ျပာယီးျပာယာ စကားမေျပာရဘူး။ ျပာယီးျပာယာ တရားမေဟာရဘူး။ ဒီ အရဏဝိဘဂၤသုတ္မွာ ဒီ အရဏဝိဟာရပုဂၢိဳလ္-မပင္မပန္း ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ခ်င္ယင္ စကားေျပာ- တရားေဟာယင္လည္းပဲ စစ္စစ္ေဆးေဆးနဲ႔ တစ္ဖက္သား နားလည္ေလာက္ေအာင္ ႐ြတ္ရ ေဟာရ ေျပာရတယ္။

အဲဒီလို ေထရီမကေလး-ေရာဟိနီ ေထရီမကေလးတစ္ပါတည္း ဒီ-ႏွစ္ဆယ့္တစ္ဂါထာကို အခုေျပာတဲ့ အတိုင္း-
သမဏာတိ ေဘာတိ သူပိ၊ သမဏာတိ ပဗုဇၥ်သိ၊
သမဏာေနဝ ကိေတၱသိ၊ သမဏီ ႏုန ဘဝႆသိ။
ဒီက စၿပီးေတာ့-

ျဗဟၶဗႏၶဳ ပုေရ အာသိ၊
ေသာ ဣဒါနိမွိ ျဗာဟၶေဏာ။
ေတဝိေဇၨာ ေသာတၱိေယာ စမွိ၊
ေဝဒဂူ စမွိ ႏွာတေကာ-
ဆိုတဲ့ ႏွစ္ဆယ့္တစ္ဂါထာ မၾကာမၾကာ ဥဒါန္းက်ဴးရင့္ပါတယ္-တဲ့။ သမီးလည္း အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ ေရာက္ၿပီ။ ဖခင္လည္း အရဟတၱ ဖိုလ္ေပါက္ ေရာက္ၿပီ။ အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ ေရာက္ယင္ သာသနာအလုပ္ၿပီးဆံုးတယ္။ သာသနာအလုပ္ ၿပီးဆံုးယင္ တရားေတာ္လည္း ၿပီးတယ္။

ေဒသနာ နိဂံုး
ဤသို႔လွ်င္ ေရာဟိနီ ေထရီ ဂါထာႏွင့္ စပ္ေသာ တရားစကားကို ၾကားနာရျခင္း= ဓမၼႆဝန ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကံ ေစတနာ၊ သရဏဂံု သီလ ေဆာက္တည္ရျခင္း= သီလမယ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကံေစတနာ၊ မိမိတို႔ဉာဏ္အျမင္ မီၾကသမွ် ႐ုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရတို႔၏ အနိစၥ၊ ဒုကၡ၊ အနတၱ ျဖစ္ပံုကို ႏွလံုးသြင္းရျခင္း= ဘာဝနာမယ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကံ ေစတနာ၊ ဤသို႔ စသည္မ်ားျမတ္ ေပါင္းအပ္ေသာ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကံ အရပ္ရပ္တို႔ေၾကာင့္ ဤေရာဟိနီ ေထရီမတို႔ အာ႐ံုျပဳရာ၊ မ်က္ေမွာက္ျပဳရာ ေခမာသီဝ အသခၤတဓာတ္ နိဗၺာန္ပရမတ္ကို မပင္မပန္း ခ်မ္းသာလြယ္ကူေသာ အက်င့္ပဋိပတ္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိဉာဏ္၊ ရည္သန္အပ္ေသာမဂ္ဉာဏ္ေလးရပ္တို႔ျဖင့္ အရဟတၱဖိုလ္ ေပါက္ မ်က္ေမွာက္ ျပဳရသည့္ကိုယ္ ျဖစ္ပါေစကုန္သတည္း။ အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳရေသာ ထိုေနာက္ဆံုးဘဝ ဝယ္ ပရိနိဗၺာန စုတိ၏ အျခားမဲ့ေသာ ကာလ၌ တစ္စံုတစ္ခုေသာ ဘဝ၊ တစ္စံုတစ္ခုေသာ ဂတိ၊ တစ္စံုတစ္ခုေသာ ေယာနိ၊ တစ္စံုတစ္ခုေသာ ဝိညာဏ႒ိတိ၊ တစ္စံုတစ္ခုေသာ သတၱာဝါသ၊ တစ္စံုတစ္ခုေသာ သတၱနိကာယမွာမွ ႐ုပ္နာမ္ႏွစ္ျဖာ ခႏၶာငါးပါး ဒုကၡသစၥာ ဝဋ္မီးစာ တရားတို႔ တစ္ဖန္ အသစ္ မျဖစ္ျခင္း တည္းဟူေသာ အႏုပၸါဒါနိေရာဓ အႏုပါဒါ ပရိနိဗၺာန္ ကိုယ္စီစံရပါေစကုန္သတည္း။ အႏုပါဒါ ပရိနိဗၺာန္ ကိုယ္စီစံရသျဖင့္ ကမၼ ဝဋ္၊ ကိေလသ ဝဋ္၊ ဝိပါက ဝဋ္ တည္းဟူေသာ ဝဋ္ဒုကၡခပ္သိမ္း သံသရာ မီးေတာက္ မီးလွ်ံႀကီး အၿပီးတိုင္ ၿငိမ္းၾကပါေစကုန္သတည္း။

သာဓု... သာဓု... သာဓု...
ေရာဟိနီေထရီ ဂါထာ တရားေတာ္ ၿပီးပါၿပီ။

ေမဃိယသုတၱန္ တရားေတာ္

တိပိဋကဓရ ဓမၼဘ႑ာဂါရိက၊ ဆ႒သံဂီတိ ဝိႆဇၨက
အဂၢမဟာပ႑ိတ၊အဘိဓဇမဟာရ႒ဂုရု
မင္းကြန္းေတာင္ရိုး ဓမၼနာဒဆရာေတာ္
ဘဒၵႏၲဝိစိတၱသာရာဘိဝံသ

ေမဃိယသုတၱန္ တရားေတာ္


အကုသိုလ္ဝိတက္မ်ားကို အရိယမဂ္တရားျဖင့္ ပယ္႐ွားႏိုင္ရန္ ရည္သန္ေဟာၾကားျခင္း

ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၃၃၃-ခု၊ သာသနာေတာ္ ၂၅၁၅-ခုႏွစ္၊
တေပါင္းလျပည့္ေက်ာ္(၆)ရက္ေန႔ည၊
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ က်ားကူးဓမၼာ႐ံုႀကီး၌ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အဘိဓမၼာျပန္႔ပြားေရးအသင္းႀကီး၏ ဩဝါဒါစရိယ ဆရာေတာ္မ်ားအား ပူေဇာ္ပြဲ၊
အဘိဓမၼာသင္တန္းျပ ဆရားတို႔အား ဂုဏ္ျပဳေထာမနာပြဲ၊
ဆူးေလေစတီေတာ္ျမတ္အား ေ႐ႊျပားသကၤန္း ဆက္ကပ္လွဴဒါန္းပြဲ၌ ေဟာၾကားအပ္ေသာ ဥကၠ႒ႀကီး ေမွ်ာ္ေခၚေတာင့္တသည့္ “ေမဃိယသုတၱန္တရား” လို႔ ေၾကညာထားတဲ့အတိုင္း ေမဃိယသုတၱန္ကို ေဟာပါ့မယ္။

အဲဒီ ေမဃိယသုတၱန္က ခုဒၵကနိကာယ္၊
ဥဒါန္းပါဠိေတာ္မွာ ေမဃိယသုတၱန္လို႔ ပါတယ္။
အစဆံုး အ႐ွင္အာနႏၵာက တရားနိဒါန္း စ ေပးလိုက္တယ္။

ဧဝံ ေမ သုတံ ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ စာလိကာယံ ဝိဟရတိ စာလိေက ပဗၺေတ။

ဧကံ သမယံ= အခါတစ္ပါး၌။ ဘဂဝါ= ဘုန္းေတာ္သခင္ ႐ွင္ပင္ဘုရားသည္။ စာလိကာယံ= စာလိကာအမည္႐ွိေသာ ျပည္၌။ စာလိေက ပဗၺေတ= စာလိကဟု အမည္ရေသာ ေတာင္၌။ ဝိဟရတိ=ဣရိယာပထ မွ်တ႐ႊင္ၿပံဳး သီတင္းသံုး စံေနဆဲ ျဖစ္ေတာ္မူပါ၏။

တစ္ခ်ိန္ ျမတ္စြာဘုရား စာလိကာၿမိဳ႕၊ အဲဒီၿမိဳ႕ရဲ႕ အနီး စာလိက ေခၚတဲ့ ေတာင္ေက်ာင္းႀကီးမွာ သီတင္းသံုးေနတဲ့အခိုက္။ ဘာျဖစ္လို႔ ဒီၿမိဳ႕ကို စာလိကာၿမိဳ႕လို႔ ေခၚရသတံုး။ အဲဒီၿမိဳ႕မွာ တံခါးေပါက္ကလြဲယင္ က်န္တဲ့ ၿမိဳ႕ပတ္ဝန္းက်င္၌ တလွ်ပ္လွ်ပ္လႈပ္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕က်ံဳး ဝိုင္းလ်က္႐ွိတယ္၊ ခပ္လွမ္းလွမ္းက ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုယင္ ၿမိဳ႕က်ံဳးရဲ႕လႈပ္တဲ့ဂယက္႐ိုက္ၿပီးေတာ့ ၿမိဳ႕ႀကီးပါ လႈပ္ေနတယ္လို႔ ထင္ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီၿမိဳ႕ကို အဲဒီေခတ္မွာ ေခၚတယ္။ စာလိကာၿမိဳ႕လို႔။ အလွ်ပ္လွ်ပ္ လႈပ္တဲ့ၿမိဳ႕လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီၿမိဳ႕ရဲ႕ အနီးေဖြးေဖြးျဖဴတဲ့ ေတာင္ႀကီးေတြ ႐ွိတယ္။ အဲဒီေတာင္ႀကီးဟာ လဆုတ္ပကၡဥပုသ္ေန႔မ်ား လွမ္းၾကည့္လိုက္ယင္ ေတာင္ႀကီးကိုက တျဖတ္ျဖတ္ လႈပ္ေနတယ္လို႔ ထင္ရသတဲ့။ အဲဒါေၾကာင့္လဲ အဲဒီေတာင္ကို စာလိကေတာင္၊ အဲဒီေတာင္ေပၚမွာ ဘုရားနဲ႔တကြ သံဃာေတာ္မ်ား သီတင္းသံုးလို႔ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးကို ဒကာ ဒကာမေတြ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းထားတယ္။ အဲဒီ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးလည္းပဲ စာလိကေတာင္ေပၚ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးလို႔ ေခၚသတဲ့။ အဲဒါကို အ႐ွင္အာနႏၵာက စာတစ္ပိုဒ္ ခင္းတယ္။

“ဧကံသမယံ ဘဂဝါ စာလိကာယံ ဝိဟရတိ စာလိေက ပဗၺေတ”
ေဒသနာနိဒါန္း စ ေပးတယ္။

ဟုတ္ၿပီ၊ ျမတ္စြာဘုရား တစ္ခ်ိန္က စာလိကာၿမိဳ႕၊ စာလိကေတာင္ေပၚ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီး၌ သီတင္းသံုးေနစဥ္-

ေတန ေခါ ပန သမေယန အာယသၼာ ေမဃိေယာ ဘဂဝေတာ ဥပ႒ာေကာ ေဟာတိ။ ေတန ေခါ ပန သမေယန= ထိုသို႔ ျမတ္စြာဘုရား စာလိက ေတာင္ေပၚေက်ာင္း၌ ကိန္းေအာင္း ေမြ႔ေလ်ာ္ ေနေတာ္မူစဥ္အခါ၌။ အာယသၼာ ေမဃိေယာ= အ႐ွင္ေမဃိယ ရဟန္းသည္။ ဘဂဝေတာ= ျမတ္စြာဘုရား၏ ဥပ႒ာေကာ= အျပဳအစု အလုပ္အေကၽြးသည္။ ေဟာတိ= ျဖစ္ေပ၏။

မၿမဲေသာအလုပ္အေကၽြး ၈-ပါး...
ပထမေဗာဓိ= ဝါႏွစ္ဆယ္မွာ ျမတ္စြာဘုရားကို ျပဳစုတဲ့ ဥပ႒ာက အ႐ွင္သူျမတ္မ်ား မၿမဲေသးပါဘူး။ နာ၊နာ၊ ဥ၊ သု၊ စု၊ နန္၊ သာ၊ ေမ-လို႔ ကိုယ္ေတာ္ ႐ွစ္ပါး ႐ွိတယ္။
(၁) တစ္ရံတစ္ခါ အ႐ွင္နာဂသမာလ မေထရ္က ျပဳစုေနရတယ္။
(၂) တစ္ရံတစ္ခါ အ႐ွင္နာဂိတ မေထရ္က ျပဳစုတယ္။
(၃) တစ္ရံတစ္ခါ အ႐ွင္ဥပဝါန မေထရ္က ျပဳစုတယ္။
(၄) တစ္ရံတစ္ခါက်ေတာ့ သုနကၡတၱရဟန္းက ျပဳစုတယ္။
(၅) တစ္ရံတစ္ခါက်ေတာ့ စုႏၵသမဏုေဒၵသ= စုႏၵသာမေဏလို႔ ရဟန္းျဖစ္ေတာ့ကာ
အေခၚခံရတဲ့ အ႐ွင္သာရိပုတၱရာရဲ႕ညီ အ႐ွင္စုႏၵက ျပဳစုတယ္။
(၆) တစ္ရံတစ္ခါမွာ အ႐ွင္နႏၵက ျပဳစုတယ္။
(၇) တစ္ရံတစ္ခါမွာ အ႐ွင္သာဂတ မေထရ္က ျပဳစုတယ္။
(၈) တစ္ရံတစ္ခါမွာ အ႐ွင္ေမဃိယက ျပဳစုတယ္။
ပထမေဗာဓိ ဝါႏွစ္ဆယ္မွာ ျမတ္စြာဘုရားကို ျပဳစုတဲ့ ကိုယ္ေတာ္ အၿမဲမ႐ွိေသးဘူး။ အဲဒီ ဝါႏွစ္ဆယ္ကစလို႔ က်န္တဲ့ ႏွစ္ဆယ့္ငါးဝါတိုင္ေအာင္ အ႐ွင္အာနႏၵာက အၿမဲ ျပဳစုတယ္။ အခု ျမတ္စြာဘုရားကို ျပဳစုေနတဲ့ ကိုယ္ေတာ္ဟာ အ႐ွင္ေမဃိယ ကိုယ္ေတာ္ပါတဲ့။ မၿမဲေသာ အျပဳအစု ဤရွစ္ပါးထဲမွာ တစ္ပါးအပါအဝင္ျဖစ္တဲ့ အ႐ွင္ေမဃိယဟာ ျမတ္စြာဘုရားကို ျပဳစုေနတဲ့အခါ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလို ျမတ္စြာဘုရားကို ျပဳစုေနတဲ့ အခ်ိန္အခါမွာ အ႐ွင္ေမဃိယက တစ္ေန႔ေတာ့-

“အထေခါ အာယသၼာ ေမဃိေယာ ေယန ဘဂဝါ ေတႏုပသကၤာမိ ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ။

ဒါ အ႐ွင္အာနႏၵာ နိဒါန္းဖြင့္ပံုေလး ျဖစ္တယ္။
အထေခါ= ထိုအခါ၌။ အာယသၼာ ေမဃိေယာ= အ႐ွင္ ေမဃိယ ရဟန္းသည္။ ေယန= အၾကင္အရပ္၌။ ဘဂဝါ= ျမတ္စြာဘုရား ႐ွိေတာ္မူ၏။ ေတန= ထို ဘုရား႐ွိရာသို႔။ ဥပသကၤာမိ= သြားေရာက္ေလ၏။

ယေန႔ အ႐ွင္ေမဃိယ မေထရ္ ဘုရား႐ွိရာ သြားေရာက္၍-
ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ အ႒ာသိ။
ျမတ္စြာဘုရားထံေမွာက္ သြားေရာက္၍ ျမတ္စြာဘုရားအား ႐ိုေသျမတ္ႏိုး ႐ွိခိုး၍ အျပစ္လြတ္ေလာက္တဲ့ အရပ္က ရပ္တည္တယ္။ အျပစ္လြတ္ေလာက္တဲ့ အရပ္က ရပ္တည္ လက္အုပ္ခ်ီၿပီးေတာ့-

ဧကမႏၲံ ႒ိတာေခါ အာယသၼာ ေမဃိေယာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ။
အျပစ္မေရာက္တဲ့ ေနရာက မတ္တတ္ရပ္ လက္အုပ္ ခ်ီလ်က္ အ႐ွင္ ေမဃိယ မေထရ္ ျမတ္စြာဘုရားကို ေဟာဒီလို ေလွ်ာက္ထားပါတယ္။ ဘယ္လိုလဲ။
ဣစၧာမဟံ ဘေႏၲ ဇႏၲဳဂါမံ ပိ႑ာယ ပဝိသိတံု။
ဘေႏၲ= ႐ွင္ပင္ျမတ္ဘုရား။ အဟံ= တပည့္ေတာ္သည္။ ဇႏၲဳဂါမံ= ဇႏၲဳရြာသို႔။ ပိ႑ာယ= ဆြမ္းအလို႔ငွာ။ ပဝိသိတံု= ဝင္ျခင္းငွာ။ ဣစၧာမိ= ေတာင့္တလင့္ဆို အလို႐ွိပါသဘုရား…။
သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီး၌ တရားအားထုတ္လိုျခင္း...
စာလိကာၿမိဳ႕အျပင္ ဟို- ေဂါစရဂါမ္ ရြာတစ္ခု၊ဇႏၲဳလို႔ ေခၚတဲ့ ရြာတစ္ခု ႐ွိတယ္။ အ႐ွင္ ေမဃိယက ျမတ္စြာဘုရားကို “ ျမတ္စြာဘုရား၊ တပည့္ေတာ္ ဇႏၲဳ႐ြာကို ဆြမ္းခံ ဝင္လိုပါတယ္ဘုရား” လို႔ေလွ်ာက္ထားေတာ့ ဘုရား ကိုယ္ေတာ္ျမတ္က...

ယႆ ဒါနိ တြံ ေမဃိယ ကာလံ မညသိ။
ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ တြံ= သင္သည္။ ယႆ= အၾကင္ ဆြမ္းခံဝင္ျခင္း၏။ ကာလံ= ကာလကို။ မညသိ= သိေလ...။

ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ သင္ခ်စ္သားသည္ပင္ ယင္းသို႔ ဆြမ္းခံဝင္ဖို႔အခ်ိန္ သိေလာ့လို႔ ခြင့္ျပဳစကား မိန္႔ၾကား လိုက္တယ္ဆိုယင္ပဲ အ႐ွင္ေမဃိယသည္-
အထေခါ= ထိုသို႔ ျမတ္စြာဘုရား ခြင့္သနားေတာ္မူေသာ အခါကာလ၌။ အာယသၼာ ေမဃိေယာ= အ႐ွင္ ေမဃိယ မေထရ္သည္။ ပုဗၺဏွသမယံ= နံနက္အခါ၌။ နိဝါေသတြာ= သင္းပိုင္ကို ျပင္ဝတ္၍။ ဇႏၲဳဂါမံ= ဇႏၲဳ႐ြာ အတြင္းသို႔။ ပိ႑ာယ= ဆြမ္းအလို႔ငွာ။ ပါဝိသိ= ဝင္ခဲ့ေလ၏။
ဘုရား ခြင့္ျပဳတယ္ ဆိုယင္ပဲ အ႐ွင္ ေမဃိယက သင္းပိုင္ကို ျပင္ဝတ္လို႔ ႐ံု၊ ဇႏၲဳ႐ြာထဲ ဆြမ္းခံႂကြတယ္။

ဇႏၲဳဂါေမ ပိ႑ာယ စရိတြာ ပစၧာဘတၱံ ပိ႑ပါတ ပဋိကၠေႏၲာ ေယန ကိမိကာဠာယ နဒိယာ တီရံ ေတႏုပသကၤမိ။

ဇႏၲဳဂါေမ= ဇႏၲဳ႐ြာတြင္း၌။ ပိ႑ယ= ဆြမ္း အလို႔ငွာ။ စရိတြာ= လွည့္လည္ေတာ္ မူၿပီး၍။ ပစၧာဘတၱံ= ဆြမ္းကိစၥ ၿပီးသည္မွ ေနာက္ကာလ၌။ ပိ႑ပါတပဋိကၠေႏၲာ= ဆြမ္းခံရာမွ ဖဲခဲ့၍။ ေယန= အၾကင္အရပ္၌။ ကိမိကာဠာယ= ပိုးေလာက္မည္းေတြ ေပါမ်ားေသာေၾကာင့္ ‘ကိမိကာဠာ’ အမည္ရေသည။ နဒိယာ= ျမစ္၏။ တီရံ= ကမ္းနားသည္။ အတၳိ= ႐ွိ၏။ ေတန= ထိုအရပ္သို႔။ ဥပသကၤမိ= ႂကြေလၿပီ…။

(ပါဠိေတာ္ သဘာဝနိ႐ုတၱိနဲ႔ ျဖစ္စဥ္ကို ေဖာ္ျပတာက အသံတစ္မ်ိဳးေနာ္၊ ပါဠိေတာ္ အသြားဆိုတာ ဟို- အရပ္ထဲသံုးတဲ့ ေဒသီယ အသံုးနဲ႔ မတူဘူး။)

အ႐ွင္ ေမဃိယသည္ ဇႏၲဳ႐ြာထဲ ဆြမ္းခံလွည့္လည္ၿပီး၍ ဆြမ္းဘုဥ္းေပးၿပီးတဲ့အခါ အဲဒီ ဆြမ္းခံရာ ဇႏၲဳ႐ြာက ဖဲခဲ့၍ ဇႏၲဳ႐ြာမွ ခရီးတစ္ေထာက္ ေရာက္ေလာက္တဲ့ ေနရာမွာ“ကိမိကာဠာ”လို႔ ပါဠိလို ေခၚတယ္။ ျမစ္တစ္ခု။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေခ်ာင္းတစ္ခု။ ကိမိကာဠာလို႔ ဒီေခ်ာင္း ဘာျပဳလို႔ ေခၚသလဲဆိုေတာ့ အဲဒီ ေခ်ာင္းထဲမွာ ပိုးမည္းေလးေတြ ေပါလို႔တဲ့။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီေခ်ာင္းကို ပိုးမည္းေခ်ာင္း။ ကိမိကာဠာ ေခၚတဲ့ အဲဒီေခ်ာင္းရဲ႕ ျမစ္ကမ္းနားေရာက္၊ အဲဒီျမစ္ကမ္းနားက လွမ္းၿပီးေတာ့ မ်က္စိတူ႐ူ-မူမူမိရာလွမ္းၿပီး ၾကည့္လိုက္ေတာ့ အ႐ွင္ ေမဃိယ ဘာျမင္တံုး။

အဒၵသာ ေခါ အာယသၼာ ေမဃိေယာ ကိမိကာဠာယ နဒိယာ တီေရ ဇဃၤာဝိဟာရံ အႏုစကၤမမာေနာ အႏုဝိစရမာေနာ အမၺဝနံ ပါသာဒိကံ မႏုညံ့ ရမဏီယံ။

ကိမိကာဠာေခၚတဲ့ အဲဒီ ျမစ္ကမ္းပါးမွာ အေညာင္း အညာေျပ လူးလာ တုန္႔ေခါက္ စႀကႍ ႂကြေရာက္ေတာ္ မူေနရင္းက အ႐ွင္ ေမဃိယ သည္ မလွမ္းမကမ္းမွာ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီး တစ္ခုကို ျမင္သတဲ့။ အဲဒီ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးက ပါသာဒိကံ= ၾကည့္လိုက္တိုင္း စိတ္ၾကည္လင္စရာတဲ့။ မႏုည့ံ= စိတ္ထဲမွာ ႏွစ္သက္စရာ ေကာင္တယ္။ ရမဏီယံ= ေမြ႔ေလ်ာ္ ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ သရက္ဥယ်ာဥ္ေတာႀကီးတစ္ခုကို ျမင္တယ္တဲ့။

ဒိသြာနႆ ဧတဒေဟာသိ။
ဒိသြာန= ျမင္ရေသာေၾကာင့္။ အႆ= ထို အ႐ွင္ေမဃိယ၏ သႏၲာန္၌။ ဧတံ-ဧေသာ= ဤသို႔ေသာ အႀကံအစည္သည္။ အေဟာသိ= ျဖစ္ခဲ့ေလၿပီ။ သရက္ေတာႀကီး၊ အလြန္ေပ်ာ္ဖို႔ေကာင္းတဲ့ သရက္ေတာဥယ်ာဥ္ႀကီး ျမင္ရတဲ့ အ႐ွင္ေမဃိယရဲ႕ စိတ္သႏၲာန္မွာ ေဟာဒီလို အႀကံျဖစ္သတဲ့။

ပါသာဒိကံ ဝတိဒံ အမၺဝနံ မႏုညံ့ ရမဏီယံ။
ဣဒံ အမၺဝနံ=ဤသရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးသည္။ ပါသာဒိကံဝတ= ၾကည္ညိဳဖြယ္ ႐ွိစြတကား။ မႏုညံ့ဝတ= စိတ္ႏွလံုးကို ႏွစ္ၿမိဳ႕ေပစြတကား။ ရမဏီယံဝတ= ေမြ႔ေလ်ာ္ဖြယ္ ႐ွိေပစြ တကား။

အလံ ဝတိဒံ ကုလပုတၱႆ ပဓာနတၱိကႆ ပဓာနာယ။
ဣဒံ= ဤ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးသည္။ ပဓာနတၳိကႆ= ပဓာနအလုပ္ ပမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္လိုေသာ။ ကုလပုတၱႆ= အမ်ိဳးေကာင္းသား၏ အလို႔ငွာ။ ပဓာနာယ= ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ျခင္းငွာ။ အလံဝတ= သင့္ေလ်ာ္လွသည္သာ။

ဒီ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးဟာ ငါတို႔လို ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္လိုတဲ့ အမ်ိဳးေကာင္းသားမ်ားအဖို႔ ပဓာန ေခၚတဲ့ ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ဖို႔ သင့္ေတာ္ပါတယ္-တဲ့။

သေစ မံ ဘဂဝါ အႏုဇာေနယ်။
မံ= ငါ့ကို။ ဘဂဝါ= ျမတ္စြာဘုရားသည္။ သေစ အႏုဇာေနယ်= အကယ္၍ ခြင့္ျပဳေတာ္မူျငားအံ့။

အာဂေစၧယ်ာဟံ ဣမံ အမၺဝနံ ပဓာနာယ။
(ဧဝံ-ဤသို႔ ျမတ္စြာဘုရား ငါ့အား ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ ႐ွိေသာ္။) အဟံ=ငါသည္။ ဣမံ အမၺဝနံ= ဤသရက္ဥယ်ာဥ္ထဲသို႔။ ပဓာနာယ=ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ျခင္းငွာ။ အာဂေစၧယ်= လာခဲ့ေပအံ့။

အကယ္၍ ဘုရားကိုယ္ေတာ္ျမတ္က ငါ ေလွ်ာက္ထားလို႔ ခြင့္ျပဳယင္ ငါသည္ ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ဖို႔ရန္ အတြက္ ဒီ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးကို ငါလာမယ္လို႔ အဲဒီလို အႀကံအစည္ ျပဳၿပီးေတာ့-

အထ ေခါ= ထိုမွ ေနာက္၌။ အာယသၼာ ေမဃိေယာ= အ႐ွင္ ေမဃိယသည္။ ေယန= အၾကင္ အရပ္၌။ ဘဂဝါ= ျမတ္စြာဘုရားသည္။ အတၳိ= ႐ွိေတာ္မူ၏။ ေတန= ထို ဘုရား႐ွိရာ အရပ္သို႔။ဥပသကၤမိ= သြားေရာက္ေလ၏။

ျမတ္စြာဘုရားက ေမဃိယအား တားျမစ္ေတာ္မူျခင္း...

စဥ္းစားလည္းၿပီးေရာ ဘုရား႐ွိရာ သြားတယ္။
ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။
ဘုရား႐ွိ ရာသို႔ ကပ္ေရာက္ၿပီး ျမတ္စြာဘုရားကုိ ႐ိုေသျမတ္ႏိုး ႐ွိခိုးၿပီး အျပစ္လြတ္တဲ့ ေနရာက ထိုင္၏။

ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ အာယသၼာ ေမဃိေယာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ= အျပစ္လြတ္တဲ့ ေနရာက ထိုင္ၿပီးေတာ့မွ အ႐ွင္ေမဃိယသည္ ျမတ္စြာဘုရားကို ဤကဲ့သို႔ ေလွ်ာက္ထားသည္။
ဘယ့္ႏွယ္ ေလွ်ာက္သလဲ။
ဣဓာဟံ ဘေႏၲ ပုဗၺဏွသမယံ နိဝါေဒတြာ ပတၱစီဝရမာဒါယ ဇႏၲဳဂါမံ ပိ႑ာယ ပါဝိသိ။
ဘုန္းေတာ္ႀကီးေသာ ျမတ္စြာဘုရား…၊ တပည့္ေတာ္သည္ ဒီကေန႔ နံနက္အခ်ိန္ သကၤန္း ျပင္ဆင္ဝတ္၍ ဇႏၲဳ႐ြာတြင္းကို တပည့္ေတာ္ ဆြမ္းခံဝင္ခဲ့ပါတယ္။

ဇႏၲဳဂါေမ ပိ႑ာယ စရိတြာ ပစၧာဘတၱံ ပိ႑ပါတပဋိကၠေႏၲာ။ အဲဒီ ဇႏၲဳ႐ြာတြင္း ဆြမ္းခံလွည့္လည္ၿပီးေတာ့ ဆြမ္းကိစၥ ျပဳၿပီးတဲ့ေနာက္ တစ္ခ်ိန္မွာ ဆြမ္းခံ႐ြာ ဇႏၲဳ႐ြာမွ ဖဲခဲ့၍-

ေယန ကိမိကာဠာယ နဒိယာ တီရံ ေတႏုပသကၤမႎ။ ပိုးေလာက္မည္းေပါတဲ့ ေခ်ာင္းနဲ႔ ျမစ္ကမ္း တပည့္ေတာ္ သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ အဒၵသံ ေခါ အဟံ ဘေႏၲ ကိမိကာဠာယ နဒိယာ တီေရ ဇဃၤာဝိဟာရံ အႏုစကၤမမာေနာ၊ အႏုဝိစရမာေနာ အမၺဝနံ ပါသာဒိကံ မႏုညံ့ ရမဏီယံ။

ျမတ္စြာဘုရား…၊ တပည့္ေတာ္ အဲဒီ ကိမိကာဠာ ဆိုတဲ့ ေခ်ာင္းရဲ႕ကမ္းနား အေညာင္းေျပ လူးလာတုန္႔ေခါက္ စႀကၤ ံေလွ်ာက္ေနတဲ့အခါ ၎ျမစ္ကမ္းက အင္မတန္ ၾကည္ညိဳဖြယ္႐ွိ၊ ႏွစ္သက္ဖြယ္ ေကာင္း၊ ေမြ႔ေလ်ာ္ဖြယ္႐ွိတဲ့ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးကို လွမ္းျမင္ပါတယ္။ ျမင္ေတာ့ ေတြ႔ေတာ့-

ဒိသြာန ေမ ဧတဒေဟာသိ။ အဲဒီလို ျမင္ရေတာ့ တပည့္ေတာ္ရဲ႕ စိတ္သႏၲာန္မွာ ဤကဲ့သို႔ အႀကံျဖစ္ခဲ့ပါတယ္ ျမတ္စြာဘုရား။ ဘယ္လိုျဖစ္သလဲဆိုယင္- ပါသာဒိကံ ဝတိဒံ အမၺဝနံ မႏုညံ့ ရမဏီယံ။ ဪ-ဒီ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးႏွယ္ ၾကည္ညိဳဖြယ္႐ွိစြ၊ ႏွစ္သက္ဖြယ္ ႐ွိစြ၊ ေမြ႔ေလ်ာ္ဖြယ္ ႐ွိစြ တကား။

အလံ ဝတိဒံ ကုလပုတၱႆ ပဓာနတၳိကႆ ပဓာနာယ။ ဤ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးဟာ ပဓာနအလုပ္ အားထုတ္လိုတဲ့ ငါတို႔လို အမ်ိဳးေကာင္းသားမ်ားအဖို႔ ကမၼ႒ာန္း အလုပ္ အားထုတ္ဖို႔ရန္ သိပ္ေလ်ာ္ကန္ သင့္ျမတ္ပါတယ္။ သေစ မံ ဘဂဝါ အႏုဇာေနယ်။ အကယ္၍မ်ား ငါ့ကို ဘုရားကိုယ္ေတာ္ျမတ္ ေတာင္းပန္လို႔ ခြင့္ေပးသပ ဆိုလို႔႐ွိယင္- အာဂေစၧယ်ာဟံ ဣမံ အမၺဝနံ ပဓာနာယ။ ငါသည္ ဤ သရက္ဥယ်ာဥ္ ေတာသို႔ ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ဖို႔ရန္ လာမယ္…လို႔ အဲဒီလို တပည့္ေတာ္ စိတ္အႀကံျဖစ္ပါတယ္ ျမတ္စြာဘုရား- လို႔၊ ဒါ သူအႀကံျဖစ္တဲ့စကားကို တစ္ပိုဒ္မက်န္ ျပန္ေလွ်ာက္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းပန္တဲ့ စကားက-

သေစ မံ ဘေႏၲ ဘဂဝါ အႏုဇာနာတိ ဂေစၧယ်ာဟံ တံ အမၺဝနံ ပဓာနာယ။
(ေ႐ွ႕က စကားေတြက ေ႐ွ႕က အနက္ေပးခဲ့ၿပီ။)

ဘေႏၲ=႐ွင္ပင္ျမတ္ဘုရား။ ဘဂဝါ= ဘုန္းေတာ္ႀကီးေသာ ျမတ္စြာဘုရားသည္။ မံ= တပည့္ေတာ္ကို။ သေစ အႏုဇာနာတိ= အကယ္၍ ခြင့္ျပဳေတာ္မူျငားအံ့။ အဟံ=တပည့္ေတာ္သည္။ တံ အမၺဝနံ= ထို သရက္ဥယ်ာဥ္သို႔။ ပဓာနာယ= ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ျခင္းငွာ။ ဂေစၧယ်ံ= သြားလိုပါတယ္ ဘုရား…လို႔-

အဲဒီလို ျမတ္စြာဘုရားေလွ်ာက္တယ္။ ႐ွင္ေတာ္ဘုရားက ခြင့္ျပဳယင္ တပည့္ေတာ္ ကမၼ႒ာန္ အလုပ္ အားထုတ္ခ်င္လို႔ အဲဒီသရက္ဥယ်ာဥ္ကို တပည့္ေတာ္ သြားခ်င္ပါတယ္ ဘုရား-လို႔ ေလွ်ာက္ေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားက အခ်ိန္နည္းနည္းေစာင့္ဖို႔ ေတာ္ေသးတယ္။

ဤ အေနနဲ႔ ျမတ္စြာဘုရားက-
အာဂေမဟိတာဝ ေမဃိယ။ ေမဃိယ=ခ်စ္သားေမဃိယ။ တာဝ အာဂေမဟိ= ေခတၱခဏ ဆိုင္းတြပါဦး။ ခ်စ္သား ေမဃိယရယ္၊ ခဏ ဆိုင္းပါဦး။ စိတ္ကို ႏူးႏူးည့ံညံ့႐ွိတယ္။ ဧကကမွိ တာဝ၊ ယာဝ အေညာပိ ေကာစိ ဘိကၡဳ အာဂစၧတိ။ အဟံ= ငါဘုရားသည္။ ဣဒါနိ= ယခုအခါ၌။ ဧကေကာ= တစ္ပါးတည္း။ အမွိ= ျဖစ္ေပ၏။ (အခု ငါဘုရား တစ္ပါးတည္း၊ ခ်စ္သား သြားယင္ ငါဘုရား တစ္ပါးတည္း က်န္မယ္။) ယာဝ= အႀကင္မွ်ေလာက္။ အေညာပိ= သင္ ခ်စ္သားမွ တစ္ပါးလည္း ျဖစ္ေသာ။ ေကာစိ= တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာ။ ဘိကၡဳ= ရဟန္းသည္။ အာဂစၧတိ= လာေရာက္၏။ တာဝ= ထိုသို႔ အျခားရဟန္း တစ္ပါး လာေရာက္သည့္ တိုင္ေအာင္။ အာဂေမဟိ= ေခတၱခဏ ဆိုင္းတြ ငံ့လင့္ပါဦး။ သနားလို႔။

ခ်စ္သား၊ ခဏ ဆိုင္းပါဦး။ အခုေလ-ငါဘုရား တစ္ပါးတည္းပဲ ႐ွိေသတယ္။ အဲဒီလို သနားဖြယ္ ေျပာတာက ဘုရားသိတယ္။ ဒီကိုယ္ေတာ္ အဲဒီသြားယင္ မိစၧာဝိတက္ေတြ ဝင္လိမ့္မယ္၊ ဝင္လို႔႐ွိယင္ ငါဘုရားအေပၚ ႐ံြ႕႐ွာျခင္း ကင္းၿပီးေတာ့ ရဲရဲတင္းတင္း ငါဘုရားထံ ျပန္လာဝ့ံေအာင္လို႔ ဘုရားက သနားေအာင္ကို ေျပာတာ။ ခ်စ္သား၊ ဆိုင္းပါဦး ခ်စ္သားရယ္။ အခုေလ ငါဘုရား တစ္ပါးတည္းပဲ ႐ွိေနပါေသးတယ္၊ ခ်စ္သားမွ တပါးအျခား ရဟန္းတစ္ပါး လာေရာက္႐ံုကေလး ဆိုင္းပါဦး။

အဲဒီ ကိုယ္ေတာ္မွာ ၾကမၼာက လံႈ႔ေဆာ္လာေတာ့-
ဒုတိယမၸိ ေခါ အာယသၼာေမဃိေယာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ။
ဒုတိယမၸိ= ႏွစ္ႀကိမ္ေျမာက္လည္း။ အာယသၼာ ေမဃိေယာ= အ႐ွင္ ေမဃိယသည္။ ဘဂဝႏၲံ= ျမတ္စြာဘုရားကို။ ဧတံ= ဤစကားကို။ အေဝါစ= ေလွ်ာက္ထားေလၿပီ။ စကားဆက္ၿပီး ကဲ- အ႐ွင္ အာနႏၵာတို႔ရဲ႕၊ သဂၤီတိ- ကာရက မေထရ္တို႔ရဲ႕ အတြင္းက ဆက္ၿပီးတဲ့ စကား၊ အဲဒီ ေလွ်ာက္တုန္း ခဏေနလိုက္ေသးတယ္၊ ေတာ္ေတာ္ၾကာေတာ့ ဒုတိယေျမာက္- အ႐ွင္ ေမဃိယက ဘုရားေလွ်ာက္တယ္။ ဘယ့္ႏွယ္ေလွ်ာက္သလဲ။ ဒီတစ္ခါေတာ့ အခုနင္ကလို မေလွ်ာက္ဘူး။

ဘဂဝေတာ ဘေႏၲ နတၳိ ကိဥိၥ ဥတၱရိကရဏီယံ။ နတၳိ ကတႆ ဝါ ပတိစေယာ။
ဘေႏၲ=အ႐ွင္ျမတ္ဘုရား။ ဘဂဝေတာ= ျမတ္စြာဘုရား၏ အဖို႔။ ဥတၱရိ= အထက္၌။ ကိဥိၥ= တစ္စံုတစ္ခုေသာ။ ကရဏီယံ= ျပဳဖြယ္ကိစၥသည္။ နတၳိ= မ႐ွိပါ။ ကတႆ= ျပဳၿပီးေသာ မဂ္ကိစၥကို။ ပတိစ-ေယာ ဝါ= တစ္ဖန္ ပြားမ်ားမႈသည္လည္း။ နတၳိ=မ႐ွိပါ။ ျမတ္စြာဘုရား၊ ႐ွင္ေတာ္ဘုရားမွာေတာ့ အရိယာ မဂ္ေလးပါး ရၿပီး မဂ္ကိစၥ တစ္ဆယ့္ေျခာက္ခ်က္ ကုန္ၿပီးၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အထက္အထက္ ျပဳဖို႔ရန္ မဂ္ကိစၥ ဘာမွ မ႐ွိေတာ့ပါဘူး။ ေအာက္ျဖစ္တဲ့ အရိယမဂ္ဖိုလ္ ရေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မို႔လို႔ အထက္ျဖစ္တဲ့ အရိယမဂ္ကို သြားဖို႔ရန္ အလုပ္လည္းပဲ ႐ွင္ေတာ္ဘုရားမွာ မ႐ွိပါဘူး။ ႐ွင္ေတာ္ဘုရားမွာ အရိယာမဂ္ေလးပါး အကုန္ရၿပီးတဲ့အတြက္ ေအာက္ျဖစ္ေသာ မဂ္မ်ား ရေနလို႔အထက္မဂ္ အတြက္ ပြားမ်ားရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားလို အထက္မဂ္ကို ပြားမ်ားရန္ ကိစၥလည္းပဲ မ႐ွိပါဘူး။

မယွံ ေခါ ပန ဘေႏၲ အတၳိ ဥတၱရိကရဏီယံ၊ အတၳိ ကတႆ ပတိစေယာ။
ဘေႏၲ= ႐ွင္ပင္ျမတ္ဘုရား။ မယံွ ေခါ ပန= တပည့္ေတာ္၏ အဖို႔ရာမွာေတာ့ ဥတၱရိ= အထက္ အထက္ျဖစ္တဲ့ အရိယာမဂ္ဖိုလ္အတြက္။ ကရဏီယံ= ျပဳဖြယ္ကိစၥ တစ္ဆယ့္ေျခာက္ခ်က္ လည္းပဲ။ အတၳိ= ႐ွိ၍ေနပါတယ္ ဘုရား…။ တပည့္ေတာ္မွာ အရိယမဂ္ တစ္ပါးမွ မရေသးဘူး။ အခု ပုထုဇဥ္ရဲ႕ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ အထက္ အထက္ျဖစ္တဲ့ ေသာတာပတိမဂ္ဖိုလ္ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဖိုလ္၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ အနာဂါမိမဂ္ဖိုလ္၊ အရဟတၱ မဂ္ဖိုလ္ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဆိုတဲ့ အထက္အထက္ ျပဳလုပ္ဖြယ္ကိစၥေတြ အမ်ားႀကီး ႐ွိေနပါေသးတယ္။ ကတႆ= ပုထုဇဥ္ေလာကမွာ ျပဳၿပီးျဖစ္တဲ့ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတို႔၏ အေပၚမွာ။ ပတိစေယာ= တစ္ဖန္ထပ္၍ အရိယမဂ္ေရာက္ေအာင္ ပြားမ်ားဖြယ္ ကိစၥတို႔သည္။ အတၳိ= အမ်ားႀကီး ႐ွိေနပါေသးသည္ ဘုရား။ ေလွ်ာက္တာပဲ။ ေစတနာနဲ႔ ေလွ်ာက္တာ။

သေစ မံ ဘဂဝါ အႏုဇာနာတိ= ျမတ္စြာဘုရား။ တပည့္ေတာ္ကို ႐ွင္ေတာ္ဘုရား အကယ္၍ ခြင့္ျပဳေတာ္မူပါမူ- ဂေစၧယ်ာဟံ တံ အမၺဝနံ ပဓာနာယ= တပည့္ေတာ္ အဲဒီ သရက္ေတာကို ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ဖို႔ သြားလိုပါတယ္ဘုရား။

ျမတ္စြာဘုရားက ဒီကိုယ္ေတာ္ဟာ ကၽြတ္ဖို႔ အခ်ိန္ေတာ္ပလား၊ မေတာ္ေသးဘူး။ ပညိေႃႏၵ ႏုေသးတယ္။ ကၽြတ္ဖို႔ အခ်ိန္မေတာ္ေသးဘူး ဆိုေတာ့ ဒုတိယအႀကိမ္ ျမတ္စြာဘုရားကိုယ္ေတာ္ျမတ္က အထက္နည္းအတိုင္း- အာဂေမဟိတာဝ ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ဆိုင္းပါဦး။ ေျပာလိုက္ယင္ နည္းနည္း ၿငိမ္သြားျပန္ေရာ။ ျမတ္စြာဘုရားက ဒီကိုယ္ေတာ္ဟာ ဣေႃႏၵရင့္သည့္ တိုင္ေအာင္ ဆြဲတယ္။ ဘုရားအဖို႔ ဘာပူစရာ႐ွိတာမွ မဟုတ္ဘဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီကို္ယ္ေတာ္ ဘုရားအေပၚ ျပန္ငဲ့ၿပီးေတာ့ ျပန္လာႏိုင္ေအာင္လို႔ ဘုရားက ေလွ်ာ့ေစ်းနဲ႔ ေျပာတာ၊ တေအာင့္ေလာက္ ႐ွိျပန္ေတာ့ သူ႔စိတ္က မေနႏိုင္ေတာ့ဘူး၊ ေလွ်ာက္ျပန္တယ္၊

တတိယအႀကိမ္။
တတိယမိၸ ေခါ အာယသၼာေမဃိေယာ ဘဂဝႏၲံ ဧတဒေဝါစ။
တတိယ အႀကိမ္ေျမာက္လည္းပဲ အ႐ွင္ ေမဃိယက ျမတ္စြာဘုရားကို ဤစကား ေလွ်ာက္ထားျပန္တယ္။ ပါဠိက ခုနကအတိုင္းပဲ။ ဘဂဝေတာ ဘေႏၲ နတၳိ ကိဥၥိ ဥတၱရိကရဏီယံ နတၳိ ကတႆ ဝါ ပတိစေယာ။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေသာ ျမတ္စြာဘုရား၊ ႐ွင္ေတာ္ဘုရားရဲ႕ အဖို႔ရာ အထက္အထက္ျဖစ္တဲ့ အရိယမဂ္အဖို႔ တစ္စံုတစ္ရာ ျပဳဖြယ္ကိစၥ မ႐ွိပါဘူး။ မဂ္ကိစၥအားလံုး ႐ွင္ေတာ္ဘုရားမွာ ျပဳၿပီးသား ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ေအာက္မဂ္ေတြပါ ရတဲ့အတြက္ ျပဳၿပီးတဲ့ကိစၥကို အထက္အထက္မဂ္ျဖင့္ထပ္ပြားဖို႔ ရန္လည္းပဲ ႐ွင္ေတာ္ဘုရားမွာ ေအာက္မဂ္ကို ရေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ျပဳၿပီးတဲ့ မဂ္ကိစၥကို အထက္အထက္မဂ္ျဖင့္ တစ္ဖန္ထပ္၍ ပြားမႈ ျပဳရသကဲ့သို႔ ျပဳရန္လည္း ႐ွင္ေတာ္ဘုရားမွာ မ႐ွိပါဘူး။ အ႐ွင္ ဘုရားမွာ အားလံုးကိစၥေတြ ၿပီးေနပါၿပီ။

မယံွ ေခါ ပန ဘေႏၲ အတၳိ ဥတၱရိကရဏီယံ= ျမတ္စြာဘုရား၊ တပည့္ေတာ္မွာေတာ့ အထက္အထက္ ေသာတာပတၱိမဂ္ ဖိုလ္၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဖိုလ္၊ အနာဂါမိမဂ္ဖိုလ္၊ အရဟတၱမဂ္ဖိုလ္၊ အရိယမဂ္ဖိုလ္ေလးပါး ရေအာင္ လုပ္ရမယ့္ ကိစၥ၊ မဂ္ကိစၥ တစ္ဆယ့္ေျခာက္ခ်က္စလံုး အကုန္႐ွိေနပါေသးတယ္၊ တစ္ခုမွ မၿပဳရေသးဘူး။ အတၳိ ကတႆ ဝါ ပတိစေယာ= ပုထုဇဥ္ဘဝ မိမိၿပဳၿပီး ႀကံၿပီးျဖစ္တဲ့ ပုထုဇဥ္သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာမ်ားကို ထပ္၍အရိယာမဂ္ဖိုလ္ သီလ သမာဓိျဖစ္ေအာင္ ပြားရမယ့္ ကိစၥေတြ တပည့္ေတာ္မွာ ႐ွိေနပါတယ္ဘုရား-တဲ့။ သေစ မံ ဘေႏၲ ဘဂဝါ အႏုဇာနာတိ= ဘုန္းေတာ္ႀကီးေသာ ျမတ္စြာဘုရား။ အကယ္၍မ်ား ႐ွင္ေတာ္ဘုရားက တပည့္ေတာ္ကို ခြင့္ျပဳေတာ္မူမယ္ပဆိုယင္-

ဂေစၧယ်ာဟံ တံ အမၺဝနံ ပဓာနာယ။
အဟံ= တပည့္ေတာ္သည္။ တံ အမၺဝနံ= ထိုသရက္ဥယ်ာဥ္သို႔။ ပဓာနာယ= ပဓာနအလုပ္ ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ျခင္းငွာ။ ဂေစၧယ်ံ= သြားလိုပါတယ္ဘုရား။ သြားပါရေစ ဘုရားလို႔ တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ေလွ်ာက္တဲ့အခါ ျမတ္စြာဘုရားက ခြင့္ျပဳခ်ိန္တန္ၿပီဆိုၿပီး ေဟာဒီလို ခြင့္ျပဳစကား ေျပာပါတယ္။

ေမဃိယေထရ္ တရားအားထုတ္ရန္ သြားျခင္း

ပဓာနႏၲိ ေခါ ေမဃိယ ဝဒမာနံ ကိႏၲိ ဝေဒယ်ာမ။
ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ ပဓာနံ= ပဓာန အလုပ္ ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ကုိ အားထုတ္ပါ့မယ္လို႔။ ဣတိ= ဤသို႔။ ဝဒမာနံ= သင္ခ်စ္သား တစာစာ ေျပာဆိုသည္ မည္သည္ကို။ ေမ= ငါတို႔သည္။ ကိႏၲိ= အဘယ္သို႔လွ်င္။ ဝါ= အဘယ္သို႔ေသာ နည္းလမ္းနဲ႔မွ။ ဝေဒယ်ာမ= တားျမစ္စကား ေျပာၾကား၍ ျဖစ္ေတာ့မလဲ။ ခ်စ္သားက ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ခ်င္ပါတယ္လို႔ တစာစာ ေျပာဆိုေနမင့္ ငါဘုရားက ဘယ့္ႏွယ္လုပ္ၿပီးေတာ့ တားျမစ္စကား ေျပာလို႔ ေတာ္ေတာ့မွာလဲ ခ်စ္သား…တဲ့။

ယႆ ဒါနိ တြံ ေမဃိယ ကာလံ မညသိ။
ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ တြံ= သင္သည္။ ဒါနိ= ယခုအခါ၌။ ယႆဂမနႆ= အၾကင္သြားျခင္း၏။ ကာလံ= အခါကာလကို။ မညသိ= သိေပ၏။ ခ်စ္သား၊ သြားဖို႔အခ်ိန္ကို သင္ခ်စ္သားပဲ သိပါတယ္။ ခ်စ္သားပဲ စဥ္းစားေပါ့။ အဲဒီလိုဆိုေတာ့ အခြင့္ရၿပီ။

အထ ေခါ အာယသၼာ ေမဃိေယာ ဥ႒ာယာသနာ= ထို႔ေနာက္ အ႐ွင္ေမဃိယသည္ ေနရာက ထ။ ေယန တံ အမၺဝနံ ေတႏုပသကၤမိ= အဲဒီ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီး ႐ွိရာကို သြားၿပီ။ တံ အမၺဝနံ အေဇၥ်ာဂါေဟတြာ အညတရသၼႎ ႐ုကၡမူေလ ဒိဝါ ဝိဟာရံ နိသီဒိ။ ထိုသရက္ဥယ်ာဥ္တြင္းသို႔ သက္ဝင္ၿပီးသကာလ သရက္ပင္ႀကီး တစ္ခုရဲ႕ အရင္း႐ွိေနတဲ့ ေက်ာက္ဖ်ာေပၚမွာ ေန႔သန္႔ရန္၊ ေန႔လယ္မွာ ကမၼ႒ာန္းအလုပ္နဲ႔ ထိုင္ဖို႔ရာ ေက်ာက္ဖ်ာေပၚ ထိုင္လိုက္တယ္။ ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္မလို႔ ထိုင္တာ၊ ထိုင္တာက။ ေအး… ပါတဲ့သားေရနယ္ကေလး ခင္း၊ သရက္ပင္ရင္းမွာ႐ွိတဲ့ ေက်ာက္ဖ်ာေပၚ ထိုုင္၊ အဲဒီေက်ာက္ဖ်ာ၌ သူအရင့္အရင္၊ အ႐င့္အရင္ဆိုတဲ့ သူ ေ႐ွးဘဝ ငါးရာတုန္းက ႐ွင္ဘုရင္ျပဳလုပ္ၿပီးေတာ့ ဘဝငါးရာဆက္ၿပီးေတာ့ မင္းျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္။ အဲဒီ မင္းျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ ဘဝငါးရာဆက္၍ အဲဒီသရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီးရဲ႕ အတြင္းအခုထိုင္တဲ့ ေက်ာက္ဖ်ာေပၚမွာ ဘဝငါးရာ ဆက္ၿပီးေတာ့ မင္းအျဖစ္နဲ႔ ကေခ်သည္ ေမာင္းမေတြနဲ႔ ေ႐ွးက ဘဝငါးရာ ဆက္ၿပီး ေပ်ာ္ဖူးခဲ့တယ္။

ဝိတက္သံုးပါး ဝင္ျခင္း...
အဲဒီလို ေပ်ာ္ဖူးတဲ့ေနရာ အဲဒီလို ေပ်ာ္ေမြ႔ေနစဥ္ တစ္ခုေသာ ဘဝမွာ ခိုးထုပ္ခိုးထည္ႏွင့္တကြ ရာဇဝတ္သား လူဆိုးႏွစ္ေယာက္ကို ေခၚေဆာင္လာၿပီး မင္းအားအပ္ႏွံတဲ့အခါ တစ္ေယာက္ကိုေတာ့ သတ္မိန္႔ေပခဲ့တယ္။ တစ္ေယာက္ကိုေတာ့ ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ထားဖို႔ အမိန္႔ေပးခဲ့တယ္။ ေ႐ွးက သူေပးခဲ့ဖူးတယ္။ ဒီေက်ာက္ဖ်ာေပၚ အ႐ွင္ေမဃိယသည္ ဒီေက်ာက္ဖ်ာေပၚ ထိုင္ေနစတုန္းက ရည္႐ြယ္ခ်က္က ကမၼ႒ာန္းအလုပ္ အားထုတ္ဖို႔၊ ဒါေပသိ ေက်ာက္ဖ်ာေပၚ ထိုင္လည္း ထိုင္မိေရာ ထိုင္လည္းၿပီးေရာ သူဝတ္ထားတဲ့ သကၤန္းေတြ အိပ္မက္မက္သလို ျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ရဟန္းဘဝကို အကုန္ ေမ့ေပ်ာက္သြားတယ္။ ဘဝငါးရာ ဒီေနရာမွာ ေမာင္းမမိႆံေတြနဲ႔ ေပ်ာ္ခဲ့ ပါးခဲ့ေတာ့ သူ႔မွာ အိပ္မက္ထဲမွာလို ျဖစ္ေနတယ္။

မင္းအျဖစ္နဲ႔ ဒီေက်ာက္ဖ်ာေပၚမွာ ထိုင္ၿပီးေတာ့ ကေခ်သည္ ေမာင္းမမိႆံေပါင္း မ်ားစြာတို႔နဲ႔ ျမဴးတူးေပ်ာ္ပါး ကစားခဲ့ပံုကို အာ႐ံုေရာက္ၿပီးေတာ့ ကာမဝိတက္လို႔ ေခၚေသာ အဆင္းေတြ၊ အသံေတြ၊ အနံ႔ေတြ၊ အရသာေတြ၊ အေတြ႔အထိေတြဆိုတဲ့ ဝတၳဳအာ႐ံု ကာမဂုဏ္တို႔ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ကိေလသာကာမႏွင့္စပ္တဲ့ အကုသိုလ္အႀကံအစည္ ဝိတက္ေတြ တရိပ္ရိပ္ တဖြားဖြား ျဖစ္ေနတယ္။ ထိုင္တုန္းက ကမၼ႒ာန္းအားထုတ္ဖို႔၊ အိပ္မက္မက္သလို ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ပထမပိုင္းမွာ ကာမဝိတက္ေတြ၊ အိပ္မက္မက္သလို ျဖစ္ၿပီးေတာ့ နာရီဝက္ေလာက္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ က်ေတာ့ သူသည္ ႐ွင္ဘုရင္ျဖစ္တယ္။

သူ႔ေ႐ွ႕ကို ခိုးထုပ္ခိုးထည္ႏွင့္တကြ လူဆိုးႏွစ္ေယာက္ကို ပါးကြက္သားေတြက သြင္းလာခဲ့တယ္။ အဲဒီလို သြင္းလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ လူဆိုးတစ္ေယာက္ကို သတ္ဖို႔ အမိန္႔ေပးတယ္၊ ပံုအတိုင္း။ “ဒီအေကာင္သတ္ေစ” အင္မတန္ဆိုးတယ္။ ငါ့တိုင္းျပည္ ဆူပူလႈပ္႐ွားေအာင္ လုပ္တဲ့သူလို႔ အိပ္မက္ထဲမွာ ေျပာေနသလိုပဲ။ ဗ်ာပါဒဝိတက္ေတြ။ ဒီလူကို ဒီလိုအမိန္႔ေပးခဲ့ပံုနဲ႔ ဗ်ာပါဒဝိတက္ေတြ ေပၚလာတယ္။ အိပ္မက္လို မက္တယ္။ ေအး- တစ္ခါ အဲဒီလူကို သတ္ဖို႔ အမိန္႔ေပးၿပီးတဲ့ေနာက္ က်န္တဲ့လူဆိုးတစ္ေယာက္ကုိ “ဒီအေကာင္ေတာ့ ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ထား” ၊ အဲဒီလို အမိန္႔ေပးခဲ့တဲ့ ဝိဟႎသာဝိတက္ေတြ။ အကုသိုလ္အႀကံအစည္ သံုးမ်ိဳး ဝင္လာတယ္။

အဲဒါ ႏွစ္နာရီ သံုးနာရီေလာက္ ၾကာမယ္ေပါ့၊ အိပ္မက္မက္၊ အဲဒီအေၾကာင္းကို အ႐ွင္အာနႏၵာ၊ အ႐ွင္မဟာကႆပတို႔က တန္ဆာခ်ဲ႕ၿပီးေတာ့- အထေခါ အာယသၼေတာ ေမဃိယႆ တသၼႎ အမၺဝေန ဝိဟရႏၲႆ ေယဘုေယ်န တေယာ ပါပကာ အကုသလာဝိတကၠာ သမုဒါ စရႏၲိ၊ ေသယ်ထိဒံ ကာမဝိတေကၠာ ဗ်ာပါဒတေကၠာ ဝိဟႎသာဝိတေကၠာတိ။

ေဟာဒီလို ခုနကေျပာတဲ့ စကားရပ္ေတြ မွတ္ခ်က္က ပါဠိေတာ္က ပါဝစနအေနနဲ႔ ဒီအတိုင္း စဥ္ထားတယ္။ အထေခါ= ထိုအခါ၌။ တသၼႎအမၺဝေန= ထိုသရက္ဥယ်ာဥ္အတြင္း သရက္ပင္ တစ္ပင္ရဲ႕အရင္း ေက်ာက္ဖ်ာေပၚ၌။ ဝိဟရႏၲႆ=ေနေသာ။ အာယသၼေတာ ေမဃိယႆ=အ႐ွင္ ေမဃိယ၏ သႏၲာန္၌။ ေယဘုေယ်န= မ်ားေသာအားျဖင့္။ တေယာ= သံုးမ်ိဳးကုန္ေသာ။ ပါပကာ= ယုတ္မာကုန္ေသာ။ အကုသလာဝိတကၠာ= အကုသိုလ္ အႀကံအစည္တို႔သည္။ သမုဒါစရႏၲိ= တရိပ္ရိပ္ တဖြားဖြား ျဖစ္ပြား၍ ေနေလေတာ့၏။ ဣဒံ=ဣေမ=ဤအကုသိုလ္ ဝိတက္တို႔သည္။ ေသယ်ထာ ကတမာနိ= အဘယ္သည္တို႔နည္း ဟူမူကား။ ကာမဝိတေကၠာ= မထမပိုင္းတြင္ ေမာင္းမမိႆံေတြနဲ႔ ေပ်ာ္႐ႊင္ျမဴးတူးရတဲ့ ကာမအႀကံအစည္။ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠာ= အလယ္ပိုင္းတြင္ လူဆိုးတစ္ေယာက္အား သတ္ဖို႔ရန္ အမိန္႔ေပးတဲ့ ဗ်ာပါဒ= ေဒါသနဲ႔ စပ္ယွဥ္တဲ့ အႀကံအစည္။ ဝိဟႎသာဝိတေကၠာ= က်န္လူဆိုးတစ္ေယာက္ကို ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ဖို႔ အမိန္႔ေပးတဲ့ ဝိဟႎသာ အကုသိုလ္ အႀကံအစည္။ ဣတိ=ဤသို႔။ တေယာ=သံုးမ်ိဳးကုန္ေသာ။ ဣေမ ပါပကာ အကုသလာ ဝိတကၠာ= ဤယုတ္မာေသာ အကုသိုလ္ အႀကံအစည္တို႔သည္။ သမုဒါစရႏၲိ= တရိပ္ရိပ္ တဖြားဖြား ျဖစ္ပြား၍ လာကုန္ေတာ့၏။

အိပ္မက္ထဲမယ္ သူ႔သႏၲာန္မွာ ကဲေလ- တစ္နာရီေလာက္ ျဖစ္တယ္ေျပာပါ။ ျပန္ၿပီးေတာ့ သတိရလာတယ္။ အိပ္ရာက ႏိုးလို႔ သတိျပန္ရသလို၊ အိပ္မက္မက္ၿပီးလို႔ အိပ္ရာက ႏိုးလိုုု႔ သတိ ျပန္ရလာတယ္။ ရလာတဲ့အခါ သူ႔စိတ္ထဲ ဘယ္လို စိတ္ကူးေပၚသလဲ။ အထ ေခါ= ထိုမွ ေနာက္၌။ အာယသၼေတာ ေမဃိယႆ= အ႐ွင္ ေမဃိယ၏ သႏၲာန္၌။ ဧတံ-ဧေသာ=ဤသို႔ေသာ အႀကံသည္။ အေဟာသိ= ျဖစ္ခဲ့ေလ၏။ မိစၧာဝိတက္ေတြ သိပ္ၿပီးေတာ့ မ်ားတယ္။ ႏွစ္နာရီေလာက္ ေရာက္ေတာ့ အိပ္မက္ မက္ၿပီးေတာ့ အိပ္ရာက ႏိုးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္လို ျဖစ္ေနတယ္။

အစၧရိယံ ဝတ ေဘာ၊ အဗၻဳတံ ဝတ ေဘာ။
အစၧရိယံ ဝတ ေဘာ= လက္ဖ်စ္တီး၍ အံ့ခ်ီးထိုက္ပါေပစြ။ အို…ဘယ္သူမွ မ႐ွိဘူး။ ဘယ္သူ႔မွ ေခၚတာ မဟုတ္ဘူး။ အိုး- လက္ဖ်စ္တီး၍ အံ့ခ်ီးထိုက္ပါေပစြ။ အဗၻဳတံ ဝတ ေဘာ= အို-မျဖစ္စဖူး အထူးျဖစ္ပါေပစြ။ ကေန႔က်ေတာ့ တစ္ေယာက္တည္းကို၊ အိုး..ေ႐ွ႕က ေနဆိုတဲ့အိုး၊ အဲဒီအိုးမ်ိဳး မျဖစ္စဖူး အထူးျဖစ္ပါေပစြ။

သဒၶါယ စ ဝတမွာ အဂါရသၼာ အနဂါရိယံ ပဗၺဇိတာ။
မယံ= ငါတို႔သည္။ သဒၶါယ= သဒၶါတရားျဖင့္၊ အဂါရသၼာ= အိမ္ရာတည္ေထာင္ လူ၏ေဘာင္မွ၊ အနဂါရိယံ= အိမ္ရာမေထာင္ ရဟန္းေဘာင္သို႔။ ပဗၺဇိတာ= ရဟန္းျပဳကုန္သည္။ အမွာ= ျဖစ္ၾကပါကုန္၏။ ငါတို႔ဟာ သဒၶါပဗၺဇိတ အမ်ိဴးေကာင္းသားေတြ။

အထ စ ပနိေမဟိ တီဟိ ပါပေကဟိ အကုသေလဟိ ဝိတေကၠဟိ အႏြာသတၱာ၊ ေသယ်ထိဒံ ကာမဝိတေကၠန ဗ်ာပါဒ ဝိတေကၠန ဝိဟႎသာဝိတေကၠနာတိ။ အထ စ ပန= ထိုသို႔ သဒၶါပဗၺဇိတ အမ်ိဳးေကာင္းသား စင္စစ္မွန္ပါလ်က္။ ကာမဝိတေကၠန= ကာမအႀကံလည္းေကာင္း။ ဗ်ာပါဒဝိတေကၠန= ဗ်ာပါဒႏွင့္စပ္တဲ့ အႀကံလည္းေကာင္း။ ဝိဟႎသာဝိတေကၠန= ဝိဟႎသာႏွင့္ စပ္တဲ့ အႀကံလည္းေကာင္း။ ဣတိ= ဤသို႔။ ဣေမဟိ တီဟိ ပါပေကဟိ အကုသေလဟိ ဝိတေကၠဟိ= ဤယုတ္မာတဲ့ အကုသိုလ္ဝိတက္သံုးပါးတို႔သည္။ ေမ= ငါတို႔ကို။ အႏြာသတၱာ= ၿငိကပ္အပ္ပါကုန္၏။
ငါတို႔သည္ သဒၶါပဗၺဇိတ ပုဂၢိဳလ္ေတြ မွန္ပါလ်က္ ဒီ အကုသိုလ္ဝိတက္ သံုးပါး ငါ့ကို လာၿပီးေတာ့ ႏွိပ္စက္ကုန္ၿပီ။ လာေရာက္ၿပီး သကာလ ငါတို႔ကို ၿငိကပ္ကုန္ဘိ၏။ ဂရဟာ= ကဲ့ရဲ႕တဲ့စကား မခံခ်င္ဘူး။ ငါတို႔လို သဒၶါ ပဗၺဇိတ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို အကုသိုလ္ ဝိတက္ေတြက လာၿပီးေတာ့ ပူးဝင္ၾကသလား၊ သတိရလာေတာ့ လက္သီးလက္႐ံုးထုတ္ၿပီးေတာ့ ဒီအကုသိုလ္ ဝိတက္ေတြကို တိုက္ထုတ္မယ္။ ဒီအႀကံနဲ႔၊ ေအး- သတိရၿပီးတဲ့ေနာက္ မိမိ မိမိ ႏွလံုးသြင္းေနက် ရဟန္းတရား ပြားမ်ားအားထုတ္၊ ညေနခ်မ္း ေရာက္ေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားထံ သြားတယ္။

ေမဃိယေထရ္ ဘုရားထံ ျပန္ေလွ်ာက္ထားျခင္း
အထေခါ= ထိုမွ ေနာက္၌။ အာယသၼာ ေမဃိေယာ= အ႐ွင္ ေမဃိယသည္။ သာယႏွသမယံ=ညေနခ်မ္း ကာလ၌။ ပဋိသလႅာနာ=တစ္ပါးတည္း ကိန္းေအာင္းရာမွ။ ဝု႒ိဓတာ= ထေတာ္မူသည္ျဖစ္၍။ ေယန= အၾကင္အရပ္၌။ ဘဂဝါ= ျမတ္စြာဘုရား ႐ွိ၏။ ေတန= ထို ဘုရား႐ွိရာ အရပ္သို႔။ ဥပသကၤမိ= ကပ္ေရာက္၏။

ဥပသကၤမိတြာ ဘဂဝႏၲံ အဘိဝါေဒတြာ၊ ဧကမႏၲံ နိသီဒိ။
ဘုရားထံေမွာက္ ကပ္ေရာက္ၿပီးလွ်င္ ျမတ္စြာဘုရားကို ႐ုိေသျမတ္ႏိုး ႐ွိခိုး၍ အျပစ္ လြတ္ေလာက္တဲ့ ေနရာက ထိုင္ေန၏။ ဧကမႏၲံ နိသိေႏၷာ ေခါ အာယသၼာ ေမဃိေယာ ဘဂဝႏံၲ ဧတဒေဝါစ။ အျပစ္လြတ္ေလာက္တဲ့ ေနရာက ထိုင္ၿပီးေတာ့ အ႐ွင္ ေမဃိယ ရဟန္းသည္ ျမတ္စြာဘုရားကို ဤစကားေလွ်ာက္ထား၏။ ေ႐ွးက အမ်ိဳးေကာင္း သားေတြဆိုတာ တစ္ခြန္းမွ တစ္ပိုဒ္မွ မကြယ္ဘူး၊ မေထာင့္ဘူး။

ဣဓ မယံွ ဘေႏၲ တသၼႎ အမၺဝေန ဝိဟရႏၲႆ ေယဘုေယ်န တေယာ ပါပကာ အကုသလာဝိတကၠာ သမုဒါစရႏၲိ။ ေသယ်ထိဒံ ကာမဝိတေကၠာ ဗ်ာပါဒ ဝိတေကၠာ ဝိဟႎသာဝိတေကၠာတိ။
ျမတ္စြာဘုရား၊ တပည့္ေတာ္ နံနက္က ေလွ်ာက္ထားတဲ့ သရက္ဥယ်ာဥ္ႀကီး အတြင္းမွာ သြားေရာက္ ေန႔သန္႔ဖို႔ရန္ သရက္ပင္ တစ္ပင္၏ အရင္း တပည့္ေတာ္ ေန႔လယ္တုန္းက ေက်ာက္ဖ်ာေပၚ ထိုင္ၿပီးေတာ့ေနတုန္း တပည့္ေတာ္ရဲ႕ သႏၲာန္မွာ ဘုရား…တဲ့၊ ကာမဝိတက္ေတြ တပည့္ေတာ္ အိပ္မက္ မက္သလို ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ရဟန္းရဲ႕စိတ္ ေပ်ာက္ၿပီး ႐ွင္ဘုရင္စိတ္ ေပါက္တယ္။ သူ႔သကၤန္းေတြ ဘာေတြ မျမင္ေတာ့ဘူး။ အိပ္မက္ထဲမွာ ႐ွင္ဘုရင္ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီလို ရွင္ဘုရင္ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ကေခ်သည္ ေမာင္းမမိႆံ မ်ားစြာတို႔နဲ႔ ျမဴးတူးေပ်ာ္ပါး ကစားခဲ့တဲ့ အမူအရာ ကိေလသာ ကာမနဲ႔ စပ္တဲ့ အႀကံအစည္ေတြ၊ ၎ေနာက္ လူဆိုးႏွစ္ေယာက္ကို ေ႐ွ႕ေဆာင္လာလို႔ တစ္ေယာက္ေသာလူဆိုးအား ေသဒဏ္ေပးတဲ့ ဗ်ာပါဒ ဝိတက္ေတြ၊ တစ္ေယာက္ေသာ က်န္လူဆိုးကုိေတာ့ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ဖို႔ ေထာင္ဒဏ္ေပးခဲ့တဲ့ ဝိဟႎသာဝိတက္ေတြ၊ ဒီမေကာင္းမႈ အကုသိုလ္ ဝိတက္ေတြ တပည့္ေတာ္ရဲ႕ သႏၲာန္မွာ တရိပ္ရိပ္ တဖြားဖြား ျဖစ္ပြား၍ လာပါတယ္ ဘုရား…။

ၿပီးေတာ့ေကာ-
တႆ မယွံ ဘေႏၲ ဧတဒေဟာသိ။
ျမတ္စြာဘုရား…အဲဒီလို ျဖစ္ေနတာဟာ အိပ္မက္ ထဲမွာေလ တစ္နာရီ တစ္နာရီေလာက္ ၾကာၿပီးေတာ့ ရုတ္တရက္ အိပ္ရာက ႏိုးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္လို ျဖစ္ၿပီး သတိရေတာ့ တပည့္ေတာ္၏ စိတ္သႏၲာန္မွာ ဤသို႔ အႀကံအစည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဘယ္လို ျဖစ္သလဲ။ အစၧရိယံ ဝတ ေဘာ= အို- အံ့ဩစရာပါေပ။ အဗၻဳတံ ဝတ ေဘာ= အိုး…..မျဖစ္စဖူး အထူးျဖစ္ပါဘိ၊ မျဖစ္စဖူး အံ့ခ်ီးေလာက္ပါဘိ။ သဒၶါယ စ ဝတမွာ အဂါရသၼာ အနဂါရိယံ ပဗၺဇိတာ= ငါတို႔သည္ သဒၶါပဗၺဇိတ အမ်ိဳးေကာင္းသား ဧကန္ မွန္လွပါေပ၏။

အထစ ပနိေမဟိ တီဟိ ပါပေကဟိ အကုသေလဟိ ဝိတေကၠဟိ အႏြာသတၱာ။ ေသယ်ထိဒံ ကာမ ဝိတေကၠန ဗ်ာပါဒ ဝိတေကၠန ဝိဟႎသာဝိတေကၠနာတိ။

ထိုသို႔ သဒၶါပဗၺဇိတ အမ်ိဳးေကာင္းသား မွန္ပါလ်က္ ငါတို႔ကို ကာမဝိတက္၊ ဗ်ာပါဒဝိတက္၊ ဝိဟႎသာဝိတက္ဆိုတဲ့ ဒီသံုးပါးေသာ ယုတ္မာတဲ့ အကုသိုလ္ ဝိတက္ေတြ ဝင္ေရာက္ေႏွာင့္ယွက္အပ္ကုန္ဘိတကား- လို႔ တပည့္ေတာ္စိတ္ထဲမွာ အဲဒီအတိုင္း အႀကံျဖစ္သ ဘုရား….လို႔ အဲဒီအတိုင္း တစ္ပုဒ္မွ မခ်န္ဘူး၊ အကုန္ျပန္ေလွ်ာက္တယ္။ ပါဠိေတာ္ကေတာ့ ဟိုဘက္ကို ျမတ္စြာဘုရား ဆက္ေဟာတဲ့ ဥဒါန္းအ႒ကထာ စကားပဲပါတယ္။ ဓမၼပဒ အ႒ကထာက်ေတာ့ ဒီအနား (ခု ေျပာမယ့္စကား ဓမၼပဒ အ႒ကထာကေန ေျပာမွာ။) တပည့္ေတာ္ အဲဒီလို အကုသိုလ္ကံမွ ႀကံဳခဲ့ရပါတယ္ ဘုရား-လို႔ ျမတ္စြာဘုရားကို ေလွ်ာက္ထားေတာ့ ဘုရားကိုယ္ေတာ္ျမတ္က-

အတိဘာရိယံ ေတ ေမဃိယ ကတံ အာဂေမဟိ တာဝ၊ ဧကကမွိတာဝ၊ ယာဝ အေညာပိ ေကာစိ ဘိကၡဳ အာဂစၧတီတိ မံ ယာစႏၲံ ဧကကံ ပဟာယ ဂေစၧေႏၲန။
ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ အာဂေမဟိတာဝ= ခဏဆိုင္းပါအံုး။ ဧကကမွိတာဝ= အခု ငါဘုရား တစ္ပါးတည္း ႐ွိေနေသးလို႔ပါ။ ယာဝ အေညာပိ ေကာစိ ဘိကၡဳ အာဂစၧတိ= သင္ခ်စ္သားမွ တစ္ပါး အျခားရဟန္းတစ္ပါး လာေအာင္ ခ်စ္သား ဆိုင္းပါအံုး။ ဣတိ= ဤသို႔။ ယာစႏၲံ= ေတာင္းပန္စကား ေျပာၾကား၍ ေနေသာ။ မံ= ငါဘုရားကို။ ပဟာယ= ပယ္စြန္႔၍။ ဂစၧေႏၲန= သြားေသာ။ ေတ တယာ= သင္ခ်စ္သားသည္။ အတိဘာရိယံ= အလြန္ ဝန္ေလးတဲ့ အမႈကို။ ကတံ= ျပဳအပ္မွားေလၿပီ။

ေမဃိယအား ျမတ္စြာဘုရားက ဆံုမဩဝါဒ ေပးေတာ္မူျခင္း
ခ်စ္သား၊ ငါဘုရား ေတာင္းေတာင္းပန္ပန္ ေျပာပါလ်က္ကနဲ႔ ငါဘုရားကို သင္ခ်စ္သား စြႏ္႔ၿပီးေတာ့ တစ္ပါးတည္း စြန္႔ၿပီေတာ့ သြားတာကိုက ခ်စ္သား အလြန္ဝန္ေလးတဲ့ အလုပ္ႀကီးကို ခ်စ္သားလုပ္တာ။

ဘိကၡဳနာ နာမ ဧဝံ စိတၱဝသိေကန ဘဝိတံု န ဝဋတိ။
ဘိကၡဳနာ နာမ= ရဟန္းမည္သည္။ စိတၱဝသိေကန= စိတ္အလိုကို လိုက္ပါသူသည္။ ဘဝိတံု= ျဖစ္ျခင္းငွာ။ န ဝဋတိ= မသင့္။ ခ်စ္သား၊ ရဟန္းဆိုတာ စိတ္လိုက္မာန္ပါျပဳဖို႔ မေတာ္ဘူး။ စိတၱံ နာေမတံ လဟုကံ။ ဧတံ စိတၱံနာမ= ဤ စိတ္တရားမည္သည္။ လဟုကံ= ေပါ့ပါးလ်င္ျမန္တတ္လွ၏။ စိတ္ဆိုတာ အင္မတန္ လ်င္ျမန္တယ္ ခ်စ္သားတို႔။ တံ= ထိုစိတ္ကို။ အတၱေနာ= မိမိ၏။ ဝေသ= အလိုႏိုင္ငံ၌။ ဝေတၱတံု= ျဖစ္ေစျခင္းငွာ။ ဝဋတိ= သင့္၏။ ကိုယ္က စိတ္အလိုက္ို မလိုက္ဘဲ စိတ္ကိုသာ ကိုယ့္အလို လိုက္ပါေအာင္ က်င့္ႀကံႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ဖို႔ သင့္ေလ်ာ္တယ္ ခ်စ္သားလို႔ အဲဒီလို ဩဝါဒစကား မိန္႔ၾကားၿပီးေတာ့-

ဖႏၵနံ စပလံ စိတၱံ၊
ဒုရကၡံ ဒုႏၷိဝါရယံ။
ဥဇုံ ကေရာတိ ေမဓာဝီ၊
ဥသုကာေရာဝ ေတဇနံ။
(ဓမၼပဒ၊ ၁၈)
ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ဥသုကာေရာ= ျမားသမားသည္။ ေတဇနံ= ေကာက္ေကြ႔၍ေနတဲ့ ျမားကို။ ဥဇံု= ေျဖာင့္မတ္ေအာင္။ ကေရာတိဣဝ= ျပဳသကဲ့သို႔။ (ခ်စ္သား၊ ျမားသမားဟာ ဟိုတုန္းကေတာ့ ဒီ ဝါးေတြ ဘာေတြနဲ႔ လုပ္တယ္။ ေကာက္ေနတဲ့ဝါးကို ေျဖာင့္ေအာင္ မီးကေလးနဲ႔ကင္ကင္ သင္းသင္း ၿပီးေတာ့ ေျဖာင့္ေအာင္လုပ္သလို) ေမဓာဝီ= ထက္ျမက္စူး႐ွေသာ ဉာဏ္ ပညာ႐ွိတဲ့ ရဟန္းသည္။ ဖႏၵနံ= တလွ်ပ္လွ်ပ္ တုန္လႈပ္၍ ေနေပေသာ။ စပလံ= လွ်ပ္ေပၚေလာ္လီစြာေသာ။ ဒုရကၡံ= ေစာင့္ေ႐ွာက္ႏိုင္ခဲေသာ။ ဒုႏၷိဝါရယံ= တားျမစ္ႏိုင္ခဲေသာ။ စိတၱံ= စိတ္ကို။ ဥဇံု= ေျဖာင့္မတ္ေအာင္။ ကေရာတိ= ျပဳေပ၏။

ခ်စ္သား ျမားသမားမ်ား ျမားကို ေျဖာင့္ေအာင္လုပ္တာ ျမင္ဖူးရဲ႕လား။ ေကာက္ေနတဲ့ ဝါးကို ဆီကေလး ဆြတ္လိုက္၊ မီးကေလး ကင္လိုက္၊ မွ်င္းၿပီးေတာ့ ေျဖာင့္ေအာင္ လုပ္လိုက္တယ္။ မီးေလးကင္လိုက္၊ ဆီေလး သုတ္လိုက္၊ အဲဒီလို လုပ္လုပ္ၿပီး တျဖည္းျဖည္း တမွ်င္းမွ်င္း ညင္းေျဖာင့္ေအာင္ လုပ္တာကိုး။ ေမဓာဝီေခၚတဲ့ ပညာ႐ွိပုဂၢိဳလ္မ်ားကေတာ့ စိတ္ဆိုတဲ့ ဒီတရားဟာ တလွ်ပ္လွ်ပ္ လႈပ္တယ္။ ဟို အာ႐ံုေျပာင္း၊ ဒီအာရံုေျပာင္း ေလာ္လီလိုက္တာ၊ ဒါနဲ႔ တင္းမတိမ္၊ ဟို ေနာက္၊ ဟိုဟာနဲ႔ တင္းမတိမ္ ဒီအာရံုလိုက္၊ သာမန္ပုဂၢိဳလ္မ်ား ဒီစိတ္ကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ဖို႔ အင္မတန္ ခဲယဥ္းတယ္။ စိတ္ရဲ႕ လႈပ္႐ွားမႈကို သာမန္ပုဂၢိဳလ္မ်ား တားျမစ္ဖို႔ အင္မတန္ ခဲယဥ္တယ္။ ဒီစိတ္တည္းဟူေသာ ဝါး႐ိုင္း၊ စိတ္႐ိုင္းကို သမထဝိပႆနာ ဘာဝနာမီးမွာ တင္ၿပီးေတာ့ ဟို မဂ္ဖိုလ္က ေျဖာင့္ေအာင္ လုပ္ေပးၾကတယ္ ခ်စ္သား…။ သူတကာကို လုပ္ေပးတာကို ေျပာတာ။ အားက်ေအာင္လို႔။

ဝါရိေဇာဝ ထေလ ခိေတၱာ၊
ဩကေမာကတမုဗၻေတာ။
ပရိဖႏၵတိဒံ စိတၱံ၊
မာရေဓယ်ံ ပဟာတေဝ။

ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ ဩကေမာကေတာ= ေရတည္းဟူေသာ တည္ရာမွ။ ဥဗႅေတာ= ထုတ္ေဆာင္အပ္သည္ျဖစ္၍။ ထေလ= ၾကည္းကုန္း၌။ ခိေတၱာ= ပစ္ခ်အပ္ေသာ။ ဝါရိေဇာ= ငါးသည္။ ပရိဖႏၵတိဣဝ= တလွ်ပ္လွ်ပ္ တုန္လႈပ္သကဲ့သို႔ (ခ်စ္သား၊ ေရမွာေနတဲ့ က်က္စားတဲ့ ငါးကို သူရဲ႕တည္ေနရာ ေရထဲက ထုတ္ၿပီး ကုန္းေပၚမွာ ပစ္ထားယင္ တဖ်ပ္ဖ်ပ္ မလႈပ္ဘူးလား၊ လႈပ္တယ္။ ေအး-အဲဒီအတိုင္းပဲ၊ လိုက္ၾကဦးရဲ႕။) ဩကေမာကေတာ= ေရႏွင့္တူေသာ အာ႐ံုငါးပါး တည္းဟူေသာ တည္ရာမွ။ ဥဗၻေတာ- ဥဗၻတ= ထုတ္ေဆာင္အပ္သည္ျဖစ္၍။ မာရေဓယ်ံ= မာရ္မင္းသည္ ထားအပ္ေသာ ကိေလသဝဋ္ကို။ ပဟာတေဝ= ပယ္စြန္႔ႏိုင္ရန္ အလို႔ငွာ။ ထေလ= သမထဝိပႆနာ ဘာဝနာတည္းဟူေသာ ၾကည္းကုန္းထက္၌။ ခိတၱံ= ပစ္အပ္သည္႐ွိေသာ္။ ဣဒံ စိတၱံ= ဤစိတ္သည္။ ပရိဖႏၵတိ= တဖ်ပ္ဖ်ပ္ တုန္လႈပ္၍ ေနတတ္၏။

ငါးေတြပဲ ခ်စ္သားတို႔၊ ဒီစိတ္ သူေနခ်င္တာက အာ႐ံုငါးပါး ကာမဂုဏ္တရား တည္းဟူေသာ ေရထဲမွာသာ သူက တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ ေနခ်င္တာ။ အဲဒီ သူေနခ်င္တဲ့ အာ႐ံုငါးပါး ကာမဂုဏ္ဆိုတဲ့ အဲဒီ ေရထဲက ထုတ္၊ သမထ၊ ဝိပႆနာအာ႐ံုဆိုတဲ့ ကုန္းေပၚကို ဒီ စိတ္တည္းဟူေသာ ငါးကို ကိေလသဝဋ္ တည္းဟူေသာ မာရ္မင္းရဲ႕ လက္နက္ကို ပယ္ႏိုင္ရန္ အတြက္ စိတ္တည္းဟူေသာ ငါးကို သမထ ဝိပႆနာ ဘာဝနာ ကုန္းေခါင္ေခါင္၌ ပစ္အပ္ ထားအပ္သည္႐ွိေသာ္ မတည္ၿငိမ္ဘူး။ တဖ်ပ္ဖ်ပ္ တခုန္ခုန္နဲ႔ ေနတာပဲ၊ ဒီစိတ္။

ဒါေပမယ္လို႔ ခုန္ခ်င္တိုင္း ခုန္ပေစ ခ်စ္သား၊ အဲဒီ ခုန္တဲ့စိတ္ဟာ ေမာေတာ့ ေတာ္လိမ့္မယ္။ မိမိကသာ သမထ ဝိပႆနာ ဘာဝနာ အာ႐ံုထဲမွာပဲ ဒီစိတ္ကို ထားၿမဲတိုင္း ထား။ ခုန္ႏိုင္လွ ခဏေပါ့။

ဥပမာ ဘာလဲ။ ႏြားကေလး၊ ႏြား႐ိုင္ကေလး၊ ႏြားဆိုးကေလး၊ အင္မတန္ေဆာ့တဲ့ ဆိုးတဲ့ ႏြားကေလးကို ပထမ လည္ပင္းကို ႀကိဳးနဲ႔ခ်ည္။ ခ်ည္ၿပီးေတာ့ တိုင္မွာ အဲဒီႀကိဳးစ သြားခ်ည္ထား။ ခ်ည္စေတာ့ ဒီႏြားကေလးဟာ တ႐ုန္း႐ုန္း တကန္ကန္နဲ႔ ေနမယ္ပ။ ကန္ပေစ၊ ဒီအတိုင္းသာထား။ ေတာ္ေတာ္ၾကာၿပီ ဆိုေတာ့ ႐ုန္းတယ္။ ႐ုန္းလို႔မရဘဲ တစ္ခ်ိန္က်ေတာ့ ဒီတိုင္ေျခမွာပဲ ေခြၿပီးေတာ့ အိပ္တယ္။ ေအး- ထို႔အတူ မိမိရဲ႕ စိတ္တည္းဟူေသာ ႏြားဆိုး ႏြား႐ိုင္းကေလးကို သတိတည္းဟူေသာ ႀကိဳး တပ္ၿပီးေတာ့ သမထ ဝိပႆနာ ဘာဝနာ အာ႐ံုဆိုတဲ့ တိုင္မွာ ခ်ည္ထား။ ေစာေစာေတာ့ ဒီစိတ္ဟာ ႐ုန္းလိမ့္ ကန္လိမ့္မယ္၊ ကန္ပေစ၊ သတိႀကိဳးသာ ခိုင္ခိုင္ခ်ည္ထား။ ၾကာေတာ့ သူ ႐ုန္းလို႔မရ၊ ေမာလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ သမထ ဝိပႆနာ ဘာဝနာ အာ႐ံုဆိုတဲ့ ဒီတိုင္ေျခမွာပဲ ၿငိမ္ၿငိမ္ကေလး ေနလိမ့္မယ္။ ဒီအဓိပၸာယ္ေတြ ေျပာၿပီးေတာ့ ျမတ္စြာ ဘုရားက ဒီႏွစ္ဂါထာ ေဟာတယ္။ အက်ိဳး ဘယ္ပံုရသလဲဆိုေတာ့-

ဂါထာပရိေယာသာေန ေမဃိယေတၳေရာ ေသာတာပတၱိဖေလ ပတိ႒ိေတာ။
အေညပိ ဗဟူ ေသာတာပႏၷာဒေယာ ဇာတာ။
(အ႒ကထာမွတ္ခ်က္)
ဂါထာပရိေယာသာေန= ဂါထာႏွစ္ပိုဒ္ ဆံုးေသာခဏ၌။ ေမဃိယေတၳေရာ= အ႐ွင္ ေမဃိယ မေထရ္သည္။ ေသာတာပတၱိဖေလ= ေသာတာပတၱိဖိုလ္၌။ ပတိ႒ိေတာ= တည္ေလ၏။ အေညပိ= အ႐ွင္ေမဃိယမွ တပါးလည္း ျဖစ္ကုန္ေသာ။ ဗဟူ= မ်ားစြာကုန္ေသာ ပုဂၢိဳလ္တို႔သည္။ ေသာတာပႏၷာဒေယာ= ေသာတာပန္ အရိယာ စသည္တို႔သည္။ ဇာတာ= ျဖစ္ၾကေလကုန္၏…လို႔...

ဓမၼပဒ အ႒ကထာမွာ အ႐ွင္ ေမဃိယ ဝတၳဳ ဒီလို “ဖႏၵနံ စပလံ စိတၱံ” အစ႐ွိတဲ့ ႏွစ္ဂါထာျဖင့္ သလိုဖြင့္ျပတယ္။ ကိေလသာမွ လြတ္ေျမာက္ျခင္း အဆင့္ ၄ ဆင့္ ဥဒါန္းပါဠိေတာ္ ေမဃိယသုတၱန္ ကုန္ပလား၊ မကုန္ေသးဘူး။ ျမတ္စြာဘုရားက ဘာေဟာလဲ ဆက္ၿပီးေတာ့။

အပရိပကၠာယ ေမဃိယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ ပဥၥဓမၼာ ပရိပါကာယ သံဝတၱႏၲိ။
ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ အပရိပကၠာယ= မရင့္က်က္ေသးေသာ။ ေစေတာဝိမုတၱိယာ= စိတ္၏ ကိေလသာမွ လြတ္ျခင္း။ လြတ္ျခင္းက တဒဂၤ ဝိမုတၱိ၊ ဝိကၡမၻနဝိမုတၳိ၊ သမုေစၧဒဝိမုတၱိ၊ ပဋိပၸႆဒၶိ ဝိမုတၱိ ဆိုတဲ့ စိတ္၏ ကိေလသာမွ လြတ္ျခင္းသည္ အဆင့္ေလးဆင့္ ႐ွိတယ္။

(၁) ကာမ ကုသိုလ္ျဖင့္ ကိေလသာမွ တဒဂၤလြတ္ျခင္း။
(၂) မဟဂၢဳတ္ ကုသိုလ္ျဖင့္ ဝိကၡမၻန လြတ္ျခင္း။
(၃) မဂ္ျဖင့္ သမုေစၧဒ အျမစ္ျပတ္ လြတ္ျခင္း။
(၄) ဖိုလ္ျဖင့္ ပဋိပၸႆဒၶိ တစ္ဖန္ၿငိမ္းေအးေသာ အေနနဲ႔ လြတ္ျခင္း။

အဲဒီလို လြတ္ျခင္း ေလးမ်ိဳးတြင္ အခု ဆိုလိုတာက မဂ္ဖိုလ္-မဂ္ဖိုလ္မွ လြယ္လြယ္ အရဟတၱမဂ္ အရဟတၱဖိုလ္၊ သိပ္ကို ယူလို႔႐ွိယင္ျဖင့္ ေစေတာဝိမုတၱိအရ အရဟတၱဖိုလ္ကို ယူရမယ္။

ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ အပရိပကၠာယ= မရင့္က်က္ေသးေသာ။ ေစေတာဝိမုတၱိယာ= စိတ္၏ ကိေလသာမွ သမုေစၧဒအားျဖင့္ လြတ္ျခင္း, ပဋိပၸႆဒၶိအားျဖင့္ လြတ္ျခင္း၏။ ပဥၥဓမၼာ= ငါးပါးေသာ တရားတို႔သည္။ ပရိပါကာယ= ရင့္က်က္ျခင္း အလို႔ငွာ။ သံဝတၱႏၲိ= ျဖစ္ကုန္၏…။

ခ်စ္သား၊ မရင့္က်က္ေသးေသာ ေစေတာဝိမုတၱိ ေခၚတဲ့ အရဟတၱဖိုလ္ ရင့္က်က္ဖို႔ရန္ တရားငါးပါး ႐ွိတယ္တဲ့။ အဲဒီလို စကားတည္လိုက္တယ္။

ဝိမုတၱိပရိပါစနီယတရား ၁၅ ပါး...
ဤတြင္ ဝိမုတၱိ ပရိပါစနီယ တရားလို႔ ေခၚတဲ့ အရဟတၱဖိုလ္ကို ရင့္က်က္ေစတတ္တဲ့ တရား တစ္ဆယ့္ငါးမ်ိဳး ပဋိသမၻိဒါမဂ္ (ႏွာ-၁၉၈) မွာ ေဟာတယ္။ မရင့္က်က္ေသးေသာ၊ မိမိသႏၲာန္မွာ မျဖစ္ေပၚလာေသးေသာ အရဟတၱဖိုလ္ တည္းဟူေသာ ဝိမုတၱိ ရင့္က်က္ဖို႔ရန္ ျဖစ္ေပၚဖို႔ရန္ ဝိမုတၱိပရိပါစနီယေခၚတဲ့ တရား တစ္ဆယ့္ငါးပါး ႐ွိတယ္။ တစ္ဆယ့္ငါးပါးက ဘာလဲ။

သဒၶါ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ဒီဣေျႏၵ ငါးပါးကို မူတည္ထားရမယ္။
(၁) သဒၶါတရားမ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ကို ေ႐ွာင္ၾကဥ္ျခင္း။
(၂) သဒၶါတရား ျဖစ္ပြားေစတတ္တဲ့ သုတၱန္တို႔ကို နာယူျခင္း၊ ေလ့လာေဆြးေႏြးျခင္း၊ သဒၶါနဲ႔ ပတ္သက္၍ သံုးမ်ိဳး။

ဝီရိယနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထို႔အတူ သံုးမ်ိဳး။
(၁) ပ်င္းရိတဲ့ ဝီရိယမ႐ွိတဲ့လူကို ေ႐ွာင္ၾကဥ္ျခင္း။
(၂) ဝီရိယ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ကို မွီဝဲျခင္း။
(၃) ဝီရိယနဲ႔စပ္တဲ့ တရားတို႔ကို ေလ့လာပြားမ်ား နာၾကားျခင္း သံုးပါး။

သတိနဲ႔ စပ္၍လည္း ထို႔အတူ သံုးပါး။
(၁) မု႒ႆတိ-သတိလြတ္ၿပီးေတာ့ ေပါ့တန္တဲ့ပုဂၢိဳလ္တို႔ကို ေ႐ွာင္ၾကဥ္ျခင္း။
(၂) ထင္လင္းတဲ့ သတိ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ကို မွီဝဲျခင္း။
(၃) သတိပ႒ာန္ သုတၱန္မ်ားကို နာၾကား၊ သတိပ႒ာန္တရားမ်ားကိုေလ့လာျခင္း အဲ-သတိပိုင္းက သံုးမ်ိဳး။

သမာဓိႏွင့္ပတ္သက္၍-
(၁) ဥဒၶစၥသမားမ်ားကို ေ႐ွာင္႐ွားျခင္း။
(၂) သမာဓိ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ကို မွီဝဲျခင္း။
(၃) သမာဓိႏွင့္စပ္၍ ေဟာျပတဲ့ ဒါနကထာ စသည္ နာၾကားျခင္း၊ ေလ့လာမွတ္သား လိုက္စားျခင္း။

ပညာမွာလည္း ထို႔အတူပဲ သံုးပါး။
(၁) ပညာမ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ကို ေ႐ွာင္႐ွားျခင္း။
(၂) ပညာ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တို႔ကို မွီဝဲျခင္း။
(၃) ပညာႏွင့္စပ္ေသာ သုတၱန္မ်ားကို နာၾကား မွတ္သား ေလ့လာျခင္း။

အဲဒါက ပဋိသမၻိဒါမဂ္မွာ အ႐ွင္သာရိပုတၱရာေဟာတဲ့ ဝိမုတၱိပရိပါစနီယတရား တစ္ဆယ့္ငါးပါး။ ထို႔အျပင္ ဝိမုတၱိပရိပါစနီယတရား တစ္ဆယ့္ငါးပါး ႐ွိေသးတယ္။
ဘာလဲ။ သဒၶါရယ္၊ ဝီရိယရယ္၊ သတိရယ္၊ သမာဓိရယ္၊ ပညာရယ္။
ဘာလဲ။ သဒၶါရယ္၊ ဝီရိယရယ္၊ သတိရယ္၊ သမာဓိရယ္၊ ပညာရယ္။ ေပါင္း ငါးပါး။

အနိစၥသညာ၊ ဒုကၡသညာ၊ အနတၱသညာ၊ ပဟာနသညာ၊ ဝိရာဂသညာ၊ သညာငါးမ်ိဳး။
(၁) မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိျခင္း။
(၂) သီလႏွင့္ျပည့္စံုျခင္း။
(၃) အဘိသေလႅခကထာ ဆယ္ပါးနဲ႔ ျပည့္စံုျခင္း။
(၄) အာရဒၶဝီရိယ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ျခင္း။
(၅) ပညဝႏၲပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ျခင္း။ ဒီက ငါးပါး။

အဲဒီလို ငါးသံုးလီ (၅x၃=၁၅) တစ္ဆယ့္ငါးပါး ဝိမုတၱိပရိပါစနီယ တရားတို႔ ႐ွိၾကတဲ့အနက္ အ႐ွင္ေမဃိယရဲ႕ အာသယန႔ဲ လိုက္ေလ်ာေသာ ငါးပါးကိုသာ ေဟာျပခ်င္လို႔ ျမတ္စြာဘုရားက-

အပရိပကၠာယ ေမဃိယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ ပဥၥဓမၼာ ပရိပါကာယ သံဝတၱႏၲိ။
ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ မရင့္က်က္ေသးေသာ အရဟတၱဖိုလ္ ေစေတာဝိမုတၱိ ရင့္က်က္ဖို႔ရန္အတြက္ တရားငါးပါးတို႔ ႐ွိၾကတယ္။ တရားငါးပါးတို႔သည္ ရင့္သန္ဖို႔ ျဖစ္ၾကတယ္။

မိတ္ေဆြေကာင္းေၾကာင့္ ကိစၥအာလံုးၿပီးစီးသည္...

ကတေမပဥၥ= ငါးပါးက ဘာေတြလဲ ဆိုေတာ့-
ဣဓ ေမဃိယ ဘိကၡဳ ကလ်ာဏမိေတၱာ ေဟာတိ ကလ်ာဏသဟာေယာ ကလ်ာဏသမၸဝေကၤာ။ ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ အံ့ဖြယ္႐ွစ္ျဖာ ဤ ငါဘုရားရဲ႕ သာသနာမွာ ရဟန္းေတာ္သည္ ကလ်ာဏမိတ္ေဆြ ႐ွိရမယ္။ ကလ်ာဏမိတ္ေဆြျဖစ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္နဲ႔ အတူတကြ ဣရိယာပုတ္ ေလးပါး၊ သြားအတူ၊ စားအတူ၊ ေနအတူ၊ ထိုင္အတူ ဒါ ကလ်ာဏသဟာယ၊ ေအး- ကလ်ာဏ မိတ္အေပၚမွာသာလွ်င္ စိတ္အစဥ္ ညႊတ္ကိုင္း႐ႈိင္းေနျခင္း။

အပရိပကၠာယ ေမဃိယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ အယံ ပ႒ေမာ ဓေမၼာ ပရိပါကာယ သံဝတၱတိ။ ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိျခင္းဆိုတဲ့ ဤတရားသည္ မရင့္က်က္ေသးေသာ အရဟတၱဖိုလ္ ေစေတာဝိမုတၱိ ရင့္က်က္ဖို႔ရန္ ေ႐ွးဦးစြာေသာ တရားတဲ့ ပဓာန။ ကလ်ာဏမိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိယင္ အရဟတၱဖိုလ္ရဖို႔ရန္ အလင္းေရာင္ လာၿပီလို႔ ဒီလိုသာ ေအာက္ေမ့။

တစ္ခ်ိန္က အ႐ွင္အာနႏၵာ စဥ္စားတယ္။ တစ္ပါးတည္းေနရင္း စဥ္းစားတယ္။ “မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိတာဟာ သာသနာအတြက္ တစ္ဝက္ခရီးေရာက္တယ္” လို႔ သူစဥ္းစားမိတယ္။ သူစဥ္းစားမိတဲ့အခ်က္ မွန္မမွန္ ညေနက်ေတာ့ ဘုရားထံသြားတယ္။“တပည့္ေတာ္ ေန႔လယ္က တစ္ပါးတည္း ေန႔သန္႔ေနတဲ့အခါ တပည့္ေတာ္စိတ္ထဲ ‘မိတ္ေဆြေကာင္းေပါင္းသင္းမိယင္ သာသနာအတြက္ တစ္ဝက္ခရီးေရာက္တယ္’ လို႔ တပည့္ေတာ္ စဥ္းစားမိပါတယ္ ဘုရား” လို႔ ဘုရားကိုေလွ်ာက္ေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားက-

“မာေဟဝံံ အာနႏၵ၊ မာေဟဝံ အာနႏၵ”
ဒီလိုမေျပာနဲ႔ အာနႏၵာ၊ ဒီလိုမေျပာနဲ႔ အာနႏၵာလို႔ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ေလးေလးနက္နက္ ကန္႔ကြက္တယ္။

သကလေမဝဟိဒံ အာနႏၵ ျဗဟၼစရိယံ၊ ယဒိဒံ ကလ်ာဏမိတၱတာ။

ခ်စ္သား၊ မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိလိုက္ျခင္းဟာ သာသနာအတြက္ အကုန္လံုး ကိစၥၿပီးတယ္။ တစ္ဝက္တင္ မကဘူး။ တစ္ဝက္တည္း မဟုတ္ဘူးတဲ့။ အကုန္လံုး ကိစၥၿပီးပံုကို သက္ေသေထာက္ျပရမယ္ ဆိုလို႔႐ွိယင္-

မမ ဟိ အာနႏၵ ကလ်ာဏမိတၱံ အာဂမၼ ဇာတိဓမၼာ သတၱာ ဇာတိယာ ပရိမုစၥႏၲိ၊ ဇရာဓမၼာ သတၱာ ဇရာယ ပရိမုစၥႏၲိ၊ ဗ်ာဓိဓမၼာ သတၱာ ဗ်ာဓိေတာ ပရိမုစၥႏၲိ၊ မရဏဓမၼာ သတၱာ မရေဏန ပရိမုစၥႏၲိ၊ ေသာက ပရိေဒဝ ဒုကၡ ေဒါမနႆုပါယာသဓမၼာ သတၱာ ေသာက ပရိေဒဝ ဒုကၡ ေဒါမနႆုပါယာေသဟိ ပရိမုစၧႏၲိ။
(သဂါတာဝဂၢ သံယုတ္၊ ၈၈)
သက္ေသ ထုတ္ျပတယ္။ ငါဘုရား တည္းဟူေသာ ကလ်ာဏ မိတ္ေဆြေကာင္း အေၾကာင္း ျပဳၿပီးေတာ့ ဇာတိေဘး မကင္းေဝတဲ့ သတၱဝါေတြကို ဇာတိေဘး ကင္းေဝးၾကတယ္။ ဇာတိေဘးမွ လြတ္ေျမာက္ၾကတယ္။ ေအး- မီးအေနနဲ႔ ေျပာယင္ ဇာတိမီး တေျပာင္ေျပာင္ ေတာက္ေလာင္ေနတဲ့ လူေတြ ဇာတိမီး ကင္းၾကတယ္။ ဇာရာမီး တညီးညီး တေျပာင္ေျပာင္ ေတာက္ေလာင္ေနတဲ့ သူေတြ၊ မရဏမီး တညီးညီး တေျပာင္ေျပာင္ ေတာက္ေလာင္ေနတဲ့ လူ နတ္ ျဗဟၼာ သတၱဝါေတြ၊ အဲဒီ မရဏမီး၊ ေသာကမီးေတြ ၿငိမ္းတယ္။

ေသာကမီး၊ ပရိေဒဝမီး၊ ဒုကၡ ေဒါမနႆ ဥပါယာသမီးေတြ တညီးညီး ေတာက္ေလာင္ေနတဲ့ သတၱဝါေတြ၊ ေသာက မီးေတြ ပရိေဒဝ ဒုကၡ ေဒါမနႆ ဥပါယယသမီး၊ ဒီမီးေတြ အကုန္ၿငိမ္းဖို႔ မီးတစ္ဆယ့္တစ္ပါး ၿငိမ္းယင္ သာသနာအလုပ္ ၿပီးတာပဲ။ ဒီေတာ့ မိတ္ေဆြေကာင္းကို ေပါင္းသင္းမိျခင္းသည္ သာသနာအတြက္ အကုန္ၿငိမ္းေအးပါေပတယ္။ အဲဒီလို ျမတ္စြာဘုရား အမိန္႔႐ွိတယ္။

အခု ျမတ္စြာဘုရားက-
ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိျခင္းသည္ အရဟတၱဖိုလ္တည္း ဟူေသာ ေစေတာဝိမုတၱိဉာဏ္ ျမန္ျမန္ ရင့္က်က္ဖို႔ အေၾကာင္း တစ္ပါးတဲ့။ ၿပီးေတာ့- ဗုန စပရံ ေမဃိယ ဘိကၡဳ သီလဝါ ေဟာတိ။ ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ထို႔အျပင္ သာသနာဝန္ထမ္း ရဟန္း တစ္ပါးသည္ သီလ ႐ွိရမယ္။ သီလ႐ွိ ဆိုတာ ဘယ္လို အရည္အခ်င္းမ်ိဳး ျပည့္စံုရမလဲ ဆိုေတာ့- ပါတိေမာကၡသံဝရသံဝုေတာ ဝိဟရတိ= ပါတိေမာကၡ သံဝရ သီလကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳ ေနရလိမ့္မယ္။ အာစာရ ေဂါစရသမၸေႏၷာ= မိမိက်င့္ရမယ့္ ကာယသမာစာရ၊ ဝစီသမာစာရ၊ မေနာသမာစာရ၊ မိမိ က်က္စားရမယ့္ သမထ ဝိပႆနာ ဘာဝနာ အာ႐ံုနဲ႔ ျပည့္စံုရမယ္။

မက်က္စားအပ္တဲ့ အရပ္ ေျခာက္ပါးလို႔ ဘုရားေဟာထားတယ္။ အေဂါစရ႒ာန ေျခာက္ပါးကို ေ႐ွာင္ၿပီးေတာ့ လွည့္လည္က်က္စားရမယ့္ ဌာနမွာ လွည့္လည္ က်က္စားျခင္းနဲ႔ ျပည့္စံုရမယ္။

အဏုမေတၱသု ဝေဇၨသု ဘယဒႆာဝီ= အနည္းငယ္မွ်ေသာ အျပစ္တို႔၌လည္းပဲ ဧရာမ ေဘးႀကီး အေနနဲ႔ ႐ႈေလ့႐ွိရမယ္။ သမာဒါယ သိကၡတိ သိကၡာပေဒသု= သိကၡာပုဒ္တို႔၌ ေကာင္းစြာ ေဆာက္တည္ၿပီးေတာ့ က်င့္ႀကံႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ရမယ္။ ဒါဟာ သီလသမၸဒါ။ အပရိပကၠာယ ေမဃိယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ အယံ ဒုတိေယာ ဓေမၼာ ပရိပါကာယ သံဝတၱတိ၊ ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ မရင့္က်က္ေသးေသာ အရဟတၱဖိုလ္ ေခၚတဲ့ ေစေတာဝိမုတၱိတရား၊ အခုေျပာတဲ့ သီလနဲ႔ ျပည့္စံုျခင္းလို႔ ဆိုတဲ့ တရားသည္ မရင့္က်က္ေသးတဲ့ အရဟတၱဖိုလ္ ေစေတာဝိမုတၱိတရား ရင့္က်က္ဖို႔ရန္ အေၾကာင္းတစ္ပါး-တဲ့။ ဒါ(၂)၊

ဒုတိယေျမာက္ အေၾကာင္းတရား။
ေျပာရမယ့္စကား ၁၀-ပါး
ပုန စပရံ ေမဃိယ ဘိကၡဳ= ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ငါဘုရားရဲ႕ သာသနာမွာ ရဟန္းျဖစ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္သည္။ ယာယံ ကထာ အဘိသေလႅခိကာ ေစေတာ၊ ဝိဝရဏသပၸါယာ ဧကႏၲ နိဗၺိဒါယ ဝိရာဂါယ နိေရာဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သေမၺာဓာယ နိဗၺာနာယ သံဝတၱတိ။ ေျပာရမယ့္စကား ဆယ္ပါး ႐ွိတယ္။ ယင္း စကားဆယ္ပါးမွာတဲ့-

အဘိသေလႅခိက= ကိေလသာေခါင္းပါးဖို႔ စကား ျဖစ္ရမယ္။ ေစေတာဝိဝရဏ သပၸါယာ= ကိေလသာတို႔မွ စိတ္ျဖင့္ညႊတ္ေပးတဲ့ အရိယာ မဂ္ဖိုလ္အားေလ်ာ္ ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ စကား ျဖစ္ရမယ္။ အဲဒီစကားသည္ ဧကႏၲနိဗၺိဒါယ= နိဗၺိဒါဉာဏ္ ဧကန္ရင့္သန္ဖို႔ ျဖစ္ရမယ္။ ဝိရာဂါယ= ရာဂကင္းဖို႔ ျဖစ္ရမယ္။ နိေရာဓာယ= ဒုကၡခပ္သိမ္း ကင္းၿငိမ္းဖို႔ ျဖစ္ရမယ္။ ဒီစကားဟာ ဥပသမာယ= ကိေလသာ အားလံုး ၿငိမ္းေအးဖို႔ရန္ ျဖစ္ရမယ္။ အဘိညာယ= ထူးေသာ မဂ္ဉာဏ္အဖို႔ ျဖစ္ရမယ္။ သေမၺာဓာယ= သစၥာေလးပါး ပိုင္းျခားသိျမင္ဖို႔ ျဖစ္ရမယ္။ နိဗၺာနာယ= နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳဖို႔ ျဖစ္ရမယ္။ ဒီလို ဂုဏ္႐ွစ္ပါးနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ စကား ဆိုတာ ဘာေတြတံုး။

၁။ အပၸိစၧကထာ= ပစၥည္းေလးျဖာ အလိုနည္းမႈနဲ႔ ပတ္သက္ေသာ စကားကိုသာ ေျပာရမယ္။ ပစၥည္းေလးပါး ေလာဘႀကီးတဲ့ စကားမ်ိဳး မေျပာရဘူး။

၂။ သႏၲဳ႒ီကထာ= ပစၥည္းေလးပါး ေပၚမွာ သေႏၲာသ ၁၂-ပါး ႐ွိတယ္။ ပစၥည္းတစ္ပါး တစ္ပါး ဆြမ္း၊ သကၤန္း၊ ေက်ာင္း၊ ေဆး ဆိုတဲ့ ပစၥည္းေလးပါး တစ္ပါး တစ္ပါးမွာ သေႏၲာသ သံုးမ်ိဳးစီ သံုးမ်ိဳးစီ ႐ွိတယ္။
(က) ယထာလာဘသေႏၲာသ= မိမိရသမွ်နဲ႔ ေရာင့္ရဲရမယ္။
(ခ) ယထာဗလသေႏၲာသ= မိမိရဲ႕ခြန္အားနဲ႔ အညီ ေရာင့္ရဲျခင္း ျဖစ္ရမယ္။
(ဂ) ယထာသာ႐ုပၸသေႏၲာသ= မိမိနဲ႔ သင့္ေလ်ာ္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ ပစၥည္းျဖင့္ ေရာင့္ရဲျခင္းဆိုတဲ့ ပစၥည္းတစ္ပါး တစ္ပါး အေပၚမွာ ေရာင့္ရဲျခင္း သံုးမ်ိဳး သံုးမ်ိဳး၊ ပစၥည္းေလးပါး ဆိုေတာ့ ေရာင့္ရဲျခင္း ဆယ့္ႏွစ္(၁၂)ပါး၊ အဲဒီဆယ့္ႏွစ္မ်ိဳးေသာ သေႏၲာသတစ္ပါး= သေႏၲာသနဲ႔ ပတ္သက္အပ္တဲ့(သႏၲဳ႒ီကထာ) တရားစကား။

၃။ ပဝိေဝကကထာ= အာ႐ံုငါးသင္း မိမိကင္းကြာျခင္းဆိုတဲ့-
(က) ကာယဝိေဝက။
(ခ) စိတ္၏နီဝရဏငါးသင္းမွ ကင္းကြာျခင္း ဆိုတဲ့ ေလာကီစ်ာန္သမာပတ္ စိတၱ ဝိေဝက။
(ဂ) ဥပဓိဝိေဝက- ဆိပ္ရာမွန္ျခင္း နိဗၺာန္တည္းဟူေသာ ဝိေဝက။ အဲဒီ ဝိေဝက သံုးပါးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စပ္တဲ့ တရားတစ္ပါး။

၄။ အသံသဂၢကထာ-တဲ့။ သံသဂၢဆိုတဲ့ ေရာေႏွာ ေပါင္းသင္းျခင္းက ငါးမ်ိဳး႐ွိတယ္။
(က) သဝနသံသဂၢ-တဲ့။ ၾကားျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တရား။
(ခ) ဒႆန သံသဂၢ= ျမင္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တရားတစ္ပါး။
(ဂ) သမုလႅပနသံသဂၢ= စကားေျပာေနရတာကို သာယာမက္ေမာျခင္း။
(ဃ) ေဘာဇနသံသဂၢ= အစားအေသာက္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သံသဂၢတဲ့။
(င) ကာယသံသဂၢ= လက္ ေျခ စသည္တို႔ကို ထိမိ ကိုင္မိလို႔ ကိေလသာ ျဖစ္တယ္။
အဲဒီလို သံသဂၢငါးမ်ိဳးနဲပ လြတ္လြတ္ကင္းကင္း ေနျခင္းဆိုတဲ့ အသံသဂၢကထာက တစ္ပါးတဲ့။ အကုသိုလ္ေလာဘ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေ႐ွာင္ႏိုင္တဲ့ စကားမ်ိဳးတဲ့။

၅။ ဝီရိယာရမၻကထာ= သမၺပၸဓာန္လံု႔လ ဝီရိယကို အားထုတ္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့စကား။

၆။ သီလကထာ= ပါတိေမာကၡသံဝရသီလ အစ႐ွိေသာ သီလနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စကား။

၇။ သမာဓိကထာ= ဥပစာရ၊ အပၸနာသမာဓိနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စကား။

၈။ ပညာကထာ= ေလာကီဝိပႆနာ ပညာ၊ စ်ာန္နဲ႔ယွဥ္တဲ့ပညာ၊ အဘိညာဥ္နဲ႔ယွဥ္တဲ့ပညာ၊ မဂ္ဖိုလ္နဲ႔ယွဥ္တဲ့ ပညာ။ ဒီ ပညာဥ္နဲ႔ စပ္တဲ့ စကား။

၉။ ဝိမုတၱိကထာ= ဝိမုတၱိငါးပါးန႔ဲ စပ္တဲ့ စကား။

၁၀။ ဝိမုတၱိဉာဏဒႆန ကထာ= ဝိမုတၱိဉာဏဒႆန လို႔ေခၚတဲ့ ပစၥေဝကၡဏာဉာဏ္နဲ႔ စပ္တဲ့ တရားတစ္ပါး။

ဧဝ႐ူပါယ ကထာယ နိကာမလာဘီ ေဟာတိ အကိစၧလာဘီ အကသိရလာဘီ။
အခုေျပာခဲ့တဲ့ အဘိသေလႅခိက ေခၚေသာ ကိေလသာ ေခါင္းပါးေစတတ္တဲ့ စကားဆယ္မ်ိဳး။ အဲဒီ စကားဆယ္မ်ိဳးကို နိကာမလာဘီ= အခ်ိန္မေ႐ြး အလို႐ွိတဲ့ အခ်ိန္မွာ ရတယ္။ အကိစၧလာဘီ= မဆင္း မရဲ ရတယ္။ ဒီစကား ေျပာယင္ေပါ့ေလ။ ဆင္းရဲတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ မ႐ွိရဘူး။ အကသိရလာဘီ= ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာေျပာရ ရမယ္။ ဤသို႔ ရျခင္းသည္- အပရိပကၠာယ ေမဃိယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ အယံ တတိေယာ ဓေမၼာ ပရိပါကာယ သံဝတၱတိ။ ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ အခုေျပာတဲ့ အဘိသေလႅခိက စကားႀကီးဆယ္မ်ိဳးကို ရလြယ္ျခင္းသည္ မိမိသႏၲာန္မွာ မရေသးေသာ၊ မျဖစ္ေသးေသာ၊ မက်က္ေသးေသာ အရဟတၱဖိုလ္ ေစေတာဝိမုတၱိ ျမန္ျမန္က်က္ဖို႔ရန္ ျဖစ္တယ္-တဲ့။ တတိယေျမာက္ တရားက။

သမၼပၸဓာန္ လံု႔လ ဝီရိယ႐ွိျခင္း
စတုတၳေျမာက္ တရားက-
ပုန စပရံ ေမဃိယ ဘိကၡဳ အာရဒၶဝီရိေယာ ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမၼာနံ ပဟာနာယ ကုသလာနံ ဓမၼာနံ ဥပသမၸဒါယ။
ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ငါဘုရား၏ အံ့ဖြယ္႐ွစ္ျဖာ သာသနာမွာ ရဟန္း၏ ေလးခုေျမာက္ ဝိမုတၱိပရိပါစနီယကို ေျပာတာ။ ေလးခုေျမာက္ အရဟတၱဖိုလ္ကို ရင့္သန္ေစတတ္တဲ့ တရား ပယ္ရမယ္။ ငါဘုရားရဲ႕ သာသနာေတာ္မွာ ရဟန္းေတာ္၏ အကုသိုလ္တရား ဖယ္႐ွားဖို႔ရန္ ကုသိုလ္တရားတို႔ကို ပြားမ်ားဖို႔ရန္ သမၼပၸဓာန္ လံု႔လဝီရိယ ႐ွိရမယ္။

ထာမဝါ= အားလည္း ႐ွိရမယ္။
ဒဠပရကၠေမာ= ခိုင္ခံ့တဲ့ လံု႔လ ႐ွိရမယ္။
အနိကၡိတၱဓုေရာ ကုသေလသု ဓေမၼသု= ကုသိုလ္တရား= အျပစ္မ႐ွိတဲ့ ကုသိုလ္တရားေတြ မွန္ယင္ လံု႔လ ဝီရိယဆိုတဲ့ ေခါင္းကို ဘယ္ေတာ့မွ မခ်ရဘူး။ အဲဒီလို လံု႔လ ဝီရိယ႐ွိၿပီးေတာ့ ေခါင္းကိုမခ်ျခင္းဟာျဖင့္- အပရိပကၠာယေမဃိယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ အယံ စတုေတၳာ ဓေမၼာ ပရိပါကာယ သံဝတၱတိ။ ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ အပရိပကၠာယ= မရင့္သန္ေသးေသာ။ ေစေတာဝိမုတၱိယာ= အရဟတၱဖိုလ္ ေခၚတဲ့ ေစေတာဝိမုတၱိတရား၏။ စတုေတၳာ= ေလးခုေျမာက္ေသာ။ အယံဓေမၼာ= ဤလံုလဝီရိယ ႐ွိျခင္းဆိုတဲ့ တရားသည္။ ပရိပါကာယ= ရင့္က်က္ရန္ အလို႔ငွာ။ သံဝတၱတိ= ျဖစ္၏။

ျမတ္စြာဘုရားက ေအး- ဝိမုတၱိပရိပါစနီယ စတုတၳတရားဆိုတာ ကုသိုလ္တရားတို႔၌ လံု႔လဝီရိယေခါင္း ဘယ္ေတာ့မွ မခ်ျခင္း၊ ဝီရိယ႐ွိျခင္း။ အျဖစ္အပ်က္သိေသာ ပညာ႐ွိျခင္း၊ ပုန စပရံ ေမဃိယ ဘိကၡဳ ပညာဝါ ေဟာတိ။ ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ထို႔အျပင္ သာသနာဝန္ထမ္း ရဟန္းေတာ္ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဟာ ပညာ႐ွိရမယ္။ ပညာ႐ွိဆိုတာ ဘယ္လိုမွ ပညာ႐ွိ ေခၚသလဲ။ ဥဒယတၳဂါမိနိယာ ပညာယ သမႏၷာဂေတာ အရိယာယ နိေဗၺဓိကာယ သမၼာ ဒုကၡကၡယဂါမိနိယာ။ အရိယာယ= ျဖဴစင္ေသာ။ နိေဗၺဓိကာယ= ကိေလသာတို႔ကို ေဖာက္ထြင္းႏိုင္တဲ့အဖို႔ ႐ွိေသာ။ သမၼာဒုကၡကၡယဂါမိနိယာ= ေကာင္းစြာ ဒုကၡကုန္ရာ မဂ္ဖိုလ္သို႔ ေရာက္ေစတတ္ေသာ။ ဥဒယတၳဂါမိနိယာ= ႐ုပ္နာမ္ဓမၼရဲ႕ အျဖစ္အပ်က္ကို သိေလ့ ျမင္ေလ့ ႐ွိေသာ။ ပညာယ= ပညာႏွင့္။ ပမႏၷာဂေတာ= ျပည့္စံုသည္။ ေဟာတိ= ျဖစ္အံ့။ ဆိုလိုရင္းက ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ျပည့္စံုရမယ္။ အဲဒီဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔မွ မျပည့္စံုယင္ အဂုၤတၱိဳရ္အ႒ကထာက ဒီကိုယ္ေတာ္တပါးဟာ ႐ုပ္နာမ္တရားတို႔ရဲ႕ အျဖစ္အပ်က္ကို ျမင္တဲ့ ဥဒယဗၺယဉာဏ္မွ ဒီကိုယ္ေတာ္မသိယင္ ေအး- နိကာယ္ငါးရပ္ ကမ္းဆံုးပင္တတ္ေသာ္လည္း ဥဒယဗၺယဉာဏ္ မ႐ွိယင္ ပညာ႐ွိ မဟုတ္ေသးဘူး။

ဘာလို႔ အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္ နိကာယ္ငါးရပ္ ကမ္းဆံုးတတ္ ဥဒယဗၺယဉာဏ္ မ႐ွိတာနဲ႔ ပညာ႐ွိမဆိုရယင္ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ကို ဘယ္လိုဆိုရသလဲ။ ဝိညာဏစရိတ= ဝိညာဏ္ရဲ႕ အလုပ္ေတြ တြင္က်ယ္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တဲ့။ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ ပညာ႐ွိ မဆိုရဘူးတဲ့။ ဥဒယဗၺယဉာဏ္သာ မရယင္ စာေပက။ ေအး- ခ်စ္သားေမဃိယ။ အပရိပကၠာယ ေမဃိယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ အယံ ပဥၥေမာ ဓေမၼာ ပရိပါကာယ သံဝတၱတိ။ ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ မရင့္က်က္ေသးေသာ အရဟတၱဖိုလ္ ေစေတာဝိမုတၱိအတြက္ အခုေျပာတဲ့ ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ျပည့္စံုျခင္းဆိုတဲ့ ငါးခုေျမာက္တရားသည္ အဲဒီ အရဟတၱဖိုလ္ ေစေတာဝိမုတၱိ ရင့္က်က္ဖို႔ရန္ ျဖစ္တယ္- တဲ့။

တရားငါးပါး-
(၁)မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိျခင္း၊
(၂) သီလႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္း၊
(၃) ကိေလသာ ေခါင္းပါးေစႏိုင္ျခင္းစတဲ့ ေက်းဇူးဂုဏ္နဲ႔ ျပည့္စံုေသာ ကထာဆယ္ပါးလြယ္လြယ္ကူကူ ရျခင္း၊
(၄) အာရဒၶ ဝီရိယ= အားထုတ္အပ္ေသာ လံု႔လ ဝီရိယ႐ွိျခင္း၊
(၅) ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ျပည့္စံုျခင္း၊ အဲဒီငါးပါးသည္-တဲ့။
အပရိပကၠာယ ေမဃိယ ေစေတာဝိမုတၱိယာ ဣေမ ပဥၥဓမၼာ ပရိပါကာယ သံဝတၱႏၲိ။
ခ်စ္သား ေမဃိယ- အခုေျပာခဲ့တဲ့ တရားငါးပါးဟာ-တဲ့၊ မရင့္သန္ေသးေသာ အရဟတၱဖိုလ္ ေစေတာဝိမုတၱိတရား ရင့္သန္ဖို႔ရန္ ျဖစ္ၾကတဲ့ တရားငါးပါး-တဲ့။

ကလ်ာဏမိတၱ အေရးႀကီးပံု
အဲဒီ ငါးပါးထဲမွာလည္း ပဓာနက- တစ္နံပါတ္ အေရးႀကီးတာက ကလ်ာဏမိတ္ေဆြေကာင္း။ မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ သူတစ္ခု ျပည့္စံုယင္ က်န္တဲ့ေလးမ်ိဳးစလံုး ျပည့္စံုတယ္။ အဲဒီအေၾကာင္းကို ျမတ္စြာဘုရားက ဆက္ၿပီးေတာ့ ပဓာန အေရးႀကီးပံု ဘယ္ႏွယ္ေဟာတံုး။
ကလ်ာဏမိတၱေႆတံ ေမဃိယ ဘိကၡဳေနာ ပါဋိကခၤ ံ ကလ်ာဏသဟာယႆ ကလ်ာဏသမၸဝကၤႆ “ယံ သီလဝါ ဘဝိႆတိ၊ ပါတိေမာကၡသံဝရသံဝုေတာ ဝိဟရိႆတိ အာစာရေဂါစရသမၸေႏၷာ၊ အဏုမေတၱသု ဝေဇၨသု ဘယဒႆဝီ သမာဒါယ သိကၡိႆတိ သိကၡာပေဒသု”။

ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ပါတိေမာကၡသံဝရသီလနဲ႔ ေနႏိုင္ဖို႔၊ ေအး- အဏုျမဴမွ်ေသာ အျပစ္တို႔၌ ေဘးဟု ႐ႈ၍ေနႏိုင္ဖို႔ ထိုထိုသိကၡာပုဒ္တို႔ကို ေဆာက္တည္၍ ေနႏိုင္ဖို႔ဆိုတဲ့ အဲဒီ သီလ႐ွိျခင္းဟာ- တဲ့ မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မွ အဲဒီ သီလနဲ႔ ျပည့္စံုျခင္းဆိုတဲ့ တရား မခၽြတ္ဧကန္ အမွန္ျဖစ္တာ။ ဒါက တစ္။

တစ္ဖန္ လာျပန္တယ္။
ကလ်ာဏေႆတံ ေမဃိယ ဘိကၡဳေနာ ပါဋိကခၤ ံ ကလ်ာဏသဟာယႆ ကလ်ာဏသမၸဝကၤႆ “ယံ ယာယံ ကထာ အဘိသေလႅခိကာ ေစေတာဝိဝရဏသပၸာလာ ဧကႏၲနိဗၺိဒါယ ဝိရာဂါယ နိေရာဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သေမၼာဓာယ နိဗၺာနာယ သံဝတၱတိ။ ေသယ်ထိဒံ၊ အပၸိစၧကထာ သႏၲဳ႒ီကထာ ပဝိေဂကကထာ အသံသဂၢကထာ ဝီရိယာရမၻကထာ သီလကထာ သမာဓိကထာ ပညာကထာ ဝိမုတၱိကထာ ဝိမုတၱိဉာဥဒႆနကထာ၊ ဧဝ႐ူပါယကထာယ နိကာမလာတီ ဘဝိႆတိ အကိစၧလာဘီ အကသိရလာဘိ”။

ဘာဆိုလိုသတံုး။ ပါဠိေတြမ်ားေတာ့ သဘာဝနိ႐ုတၱိျဖစ္တဲ့ ဘုရားစကားဟာ ပန္းပင္ႀကီး တစ္ပင္လံုး ပြင့္ေနသလို သဘာဝနိ႐ုတၱိနဲ႔ နိ႐ုတၱိပဋိသမၻိဒါဉာဏ္နဲ႔ ေဟာထားတာ ဆိုေတာ့ နိ႐ုတၱိပဋိသမၻိဒါဉာဏ္နဲ လိုက္တယ္၊ ဒါေတြ အင္မတန္ ၾကည္ညိဳစရာ ေကာင္းတယ္။ သာမန္ဉာဏ္နဲ႔ ဆိုေတာ့ အဲဒါေတြရဲ႕ အထြတ္ကို ေျပာမွ ဉာဏ္ထဲမွာ သေဘာက်တယ္။ ဘာဆိုသတံုး။

ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ခုနက ဝိမုတၱိပရိပါစနီယတရား ငါးပါးထဲက သံုးခုေျမာက္ျဖစ္တဲ့ အပၸိစၧကထာ စတဲ့ကထာဆယ္ပါး ရလြယ္ျခင္း ဆိုတဲ့ အဲဒီတရားကလည္းပဲ (တစ္) မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိယင္ ျပည့္စံုေတာ့တယ္။ မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မွာ အဲဒီ ကထာဆယ္ပါး ရဖို႔ရန္ ေသခ်ာတယ္။ ဧဝႆံဘာဝီ ဖြင့္တယ္။
ဟင္- တစ္ခါ လာျပန္တယ္။

ကလ်ာဏမိတၱေႆတံ ေမဃိယ ဘိကၡဳေနာ ပါဋိကခၤ ံ ကလ်ာဏသဟာယႆ ကလ်ာဏသမၸဝကၤႆ “ယံ အာရဒၶဝီရိေယာ ဝိဟရိႆတိ အကုသလာနံ ဓမၼာနံ ပဟာနာယ ကုသလာနံ ဓမၼာနံ ဥပသမၸဒါယ ထာမဝါ ဒဠ ပရကၠေမာ အနိကၡိတၱဓုေရာ ကုသေလသု ဓေမၼသု”

ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ထႂကြလံု႔လ ဝီရိယ၊ သမၼပၸဓာန္ လံု႔လ ဝီရိယနဲ႔ ျပည့္စံုမႈ ဆိုတာလည္းပဲ မိတ္ေဆြေကာင္းနဲ႔ ေပါင္းသင္းမိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဆိုယင္ အဲဒီထႂကြလံု႔လ ဝီရိယနဲ႔ သမၼပၸဓာန္ လံု႔လ ဝီရိယေလးမ်ိဳး ျပည့္စံုမႈျဖစ္ေသာ စတုတၳေျမာက္ ဝိမုတၱိ ပရိပါစနီယတရားလည္းပဲ မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္သာ မခၽြတ္ဧကန္ အမွန္ျဖစ္တယ္။ ေအး-ခ်စ္သား ေမဃိယ၊ ပဥၥမေျမာက္ ဝိမုတၱိပရိပါစနီယတရားလို႔ ေခၚတဲ့ ပညာ႐ွိလွ်င္ ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ျပည့္စံုျခင္းဆိုတဲ့ ပညာ႐ွိတည္းဟူေသာ ဥဒယဗၺယ ဉာဏ္ပညာ႐ွိျခင္း ဆိုေသာ ပဥၥမေျမာက္ ဝိမုတၱိပရိပါစနီယ တရားဟာလည္းပဲ ခ်စ္သား- မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္အဖို႔ရာ မခၽြတ္ဧကန္ အမွန္ျဖစ္ေတာ့တယ္-တဲ့။ ဒါ ဘာဆိုတာလဲ။ ဝိမုတၱိပရိပါစနီယတရား ငါးပါး တန္းေဟာထားလို႔ ခက္ပါတယ္။ ငါးမ်ိဳးစလံုး အခက္ခ်ည့္ထဲ ထင္ေနမွာစိုးလို႔ ခ်စ္သားတို႔ ဘာမွမပူနဲ႔၊ မိတ္ေဆြေကာင္းကို ေပါင္းသင္းမိေအာင္ တခ်က္ကိုသာ မိေအာင္လုပ္၊ ဆရာေကာင္း သမားေကာင္း မိတ္ေကာင္း ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိယင္ ေနာက္ ေလးခ်က္ျဖစ္တဲ့-

၁။ သီလနဲ႔ ျပည့္စံုျခင္း၊
၂။ ကထာဆယ္ပါးကို လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ ရျခင္း၊
၃။ သမၼပၸဓာန္ လံု႔လဝီရိယ ႐ွိျခင္း၊
၄။ ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ျပည့္စံုျခင္းဆိုတဲ့-
ဝိမုတၱိပရိပါစနီယ ေနာက္ေလးပါးဟာ အလြယ္နဲ႔ ရတယ္။ အဲဒီလို။
ဝိမုတၱိပရိပါစနီယတရား ငါးပါးမွာ ကလ်ာဏမိတၱ သမၸဒါသည္ အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားက ဆက္ၿပီး ဘာေဟာလဲ။

ေတန စ ပန ေမဃိယ ဘိကၡဳနာ။
ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ ေတန ဘိကၡဳနာ= ထိုေယာဂါဝစရ ရဟန္းသည္။
ဘာျပဳလို႔ ေယာဂါဝစရ ဆိုရသလဲ။ ႏို႔- ခုနကတုန္းက အရဟတၱဖိုလ္ ရင့္သန္ေစတတ္တဲ့ တရားငါးပါးထဲမွာ ဥဒယဗၺယဉာဏ္ ေရာက္လို႔ အရဟတၱဖိုလ္ ရင့္သန္ေစတတ္တဲ့ ဝိမုတၱိပရိပါစနီယတရား ငါးပါးျပည့္တယ္။ ေအး၊ ျပည့္တယ္ဆိုကတည္းကိုက ဥဒယဗၺယဉာဏ္ ေရာက္ေနတဲ့ ေယာဂါဝစရ ပုဂၢိဳလ္၊ ရုပ္ နာမ္ ဓမၼ သခၤါရတို႔ရဲ႕ အျဖစ္အပ်က္ကို သိတဲ့ ဥဒယဗၺယဉာဏ္ ေရာက္ေနရတယ္။

ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ ေတန ဘိကၡဳနာ= ထို ဥဒယဗၺယဉာဏ္သို႔ ေရာက္တဲ့ရဟန္းသည္။ ဣေမသု- ပဥၥသု ဓေမၼသု= ဤဆိုအပ္ၿပီးေသာ မိတ္ေဆြေကာင္း ေပါင္းသင္းမိျခင္း၊ သီလႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္း၊ ကထာဆယ္ပါး ရလြယ္ျခင္း၊ သမၼပၸဓာန္ လံု႔လ ဝီရိယ ႐ွိျခင္း၊ ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ျပည့္စံုျခင္း တည္းဟူေသာ ဤငါးပါးေသာ တရားတို႔၌။ ပတိ႒ာယ= တည္၍။ အဲဒီ ငါးပါးဟာ အၿမဲတည္တယ္။ ေယာဂါဝစရ ပုဂၢိဳလ္မွာ ဒါသည္ ဒါရဲ႕ ပဓာနအလုပ္ပဲ။ ငါသည္ မိတ္ေဆြေကာင္း႐ွိရမယ္။ ငါသည္ သီလနဲ႔ ျပည့္စံုရမယ္။ ငါသည္ ကထာဆယ္ပါးကို ရလြယ္တဲ့ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ရမယ္။ ငါသည္ ပမၼပၸဓာန္ လံု႔လဝီရိယ႐ွိတဲ့ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ရမယ္။ ငါသည္ ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ရမယ္။ အဲဒီလို အေျပာတင္မဟုတ္ဘဲနဲ႔ တကယ္ျပည့္စံုေအာင္ လုပ္တယ္။ အဲဒီလို ျပည့္စံုေအာင္လုပ္ယင္ အဲဒီတရား ငါးပါး၌ ထိုရဟန္း တည္ေတာ့တယ္။

ကဲ-တည္ၿပီးေတာ့ ဘာလုပ္ရမလဲ။
ဣတိ= ဤသို႔။ ပဥၥသု ဓေမၼသု= ဤငါးပါးေသာ ဝိမုတၱိ ပရိပါစနီယ တရားတို႔၌။ ပတိ႒ာယ= တည္ၿပီးေသာ္။ ဘာလုပ္မတံုး။
အသုဘာ ဘာေဝတဗၺာ ရာဂႆ ပဟာနာယ။
ရာဂႆ= ရာဂကို။ ပဟာနာယ= ပယ္ျခင္းငွာ။ အသုဘာ= တယ္ဆယ့္တစ္ပါး အသုဘ ဘာဝနာမ်ားကို။ ဘာေဝတဗၺာ= ပြားမ်ားအပ္ကုန္၏။ ခ်စ္သား၊ အဲဒီ တရားငါးပါးနဲ႔ ျပည့္စံုလို႔ ဥဒယဗၺယဉာဏ္ ေရာက္ေနတဲ့ ေယာဂါဝစရ ပုဂၢိဳလ္သည္ ရာဂကို ပယ္ဖို႔ရန္ အသုဘ ဘာဝနာမ်ားကို ပြားရမယ္။ အသုဘ ဆယ့္တစ္ပါးသည္ သက္မဲ့အသုဘ ကမၼ႒ာန္းပိုင္းမွာ လာတဲ့အတိုင္း ဆယ္ပါး။ ကာယဂတာသတိကိုသက္ရွိ အသုဘလို႔ ေခၚတယ္။ အသုဘ တစ္ဆယ့္တစ္ပါး ဆိုလို႔ အလြဲေျပာတယ္လို႔ အခ်င္းခ်င္း မျငင္းၾကေလနဲ႔။

အဲဒီရာဂကို ပယ္စြန္႔ဖို႔ ရန္အတြက္ အသုဘ ဘာဝနာကို ပြားၿပီးေတာ့မွ ေျပာမယ္။ ဒါ ဘာျပဳလို႔ ဘုရားေဟာသလဲ။

ေမတၱာ ဘာေဝတဗၺာ ဗ်ာပါဒႆ ပဟာနာယ။
ဗ်ပါဒႆ= ဗ်ာပါဒကို။ ပဟာနာယ= ပယ္စြန္႔ဖို႔ရန္။ ေမတၱာ= ေမတၱာ ဘာဝနာကို။ ဘာေဝတဗၺာ= ပြားမ်ားအပ္၏။ ဝါ- ပြားမ်ားရမည္။ ဝိတကၠဳပေစၧဒါယ= မိစၧာဝိတက္ေတြကို ျဖတ္ေတာက္ရန္ အလို႔ငွာ။ အာနာပါနႆတိ= အာနာပါနႆတိကို။ ဘာေဝတဗၺာ= ပြားမ်ားရာ၏။ အသိၶမာနသမုဂါၣတာယ= ငါဆိုတဲ့ မာန္မာနကို ပယ္ေဖ်ာက္ရန္ အလို႔ငွာ။ အနိစၥသညာ= အနိစၥသညာကို။ ဘာေဝတဗၺာ= ပြားမ်ားရာ၏။

လယ္ရိတ္ ေယာက္်ား ပမာ ထား၍ အနိစၥသညာကို ပြားရန္
ဒါ ဘာေျပာေနတာလဲ။ အ႒ကထာက လယ္ရိတ္တဲ့ေယာက္်ားနဲ႔ ဥပမာ႐ႈရမယ္-တဲ့။ ဒီေနရာ ဘယ့္ႏွယ္လဲ ဆိုေတာ့ လူတစ္ေယာက္ လယ္ရိတ္တယ္။ အဲဒီလယ္ရိတ္ေတာ့ သူ႔လက္က ေဘးက စည္းေတြက လံုေနရဲ႕လား၊ သို႔ေသာ္ ဆူးစည္းေတြ လံုေနေပမယ့္ လည္းပဲ မေတာ္တဆ ဖြင့္တဲ့သူ ႐ွိလိမ့္ဦးမယ္။ အဲဒီ ဆူးစည္း အပြင့္အေပါက္ကေနၿပီးေတာ့ ႏြားတစ္ေကာင္က ဝင္၍ ဒီလယ္ကို စားေနယင္ (တိုတိုေျပာၾကစို႔) ေယာက္်ားတစ္ေယာက္ လယ္ကို တံဇဥ္နဲ႔ ရိတ္ေနတယ္၊ အဲဒီ ရိတ္ေနတုန္း ဆူးစည္းက ပြင့္လို႔။
ႏြားတစ္ေကာင္က ဒီလယ္ထဲ ဝင္စားယင္ အဲဒီလယ္သမားသည္ တံဇဥ္ကို ခဏ ခ်တယ္။ ခ်ၿပီးေတာ့ တုတ္တစ္ေခ်ာင္း ယူသြားတယ္။ တုတ္တစ္ေခ်ာင္းနဲ႔ အဲဒီႏြားကို႐ိုက္၊ ႐ိုက္ၿပီးမွ အဲဒီ ပြင့္တဲ့ စည္း႐ိုးကို ပိတ္၊ ပိတ္ၿပီးေတာ့မွ တစ္ခါ ျပန္လာၿပီးေတာ့ တံဇဥ္ ကိုင္ၿပီးေတာ့ လယ္႐ိတ္ၿမဲ ရိတ္တယ္။

ေအး- လယ္သမား တံစဥ္ျဖင့္ လယ္ကိုရိတ္ေနျခင္းနဲ႔ ေယာဂါဝစရ ပုဂၢိဳလ္နဲ႔ လယ္သမား တူတယ္။ တံဇဥ္နဲ႔ ဝိပႆနာဉာဏ္ပညာ တူတယ္။ ဥဒယဗၺယဉာဏ္၊ ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼတို႔ရဲ႕႕ အျဖစ္အပ်က္ကို ၾကည့္တယ္။ အဲဒီ ၾကည့္၍ေနျခင္းသည္ တံဇဥ္ျဖင့္ လယ္ရိတ္ေနတာနဲ႔ တူတယ္။ အဲဒီလို ဝိပႆနာ ဥဒယဗၺယဉာဏ္ ပညာ တည္းဟူေသာ တံဇဥ္ျဖင့္ ႐ုပ္နာမ္တို႔၏ အျဖစ္အပ်က္ကို ၾကည့္ျခင္း တည္းဟူေသာ လယ္ရိတ္တဲ့အလုပ္ ေယာဂါဝစရ ပုဂၢိဳလ္ တည္းဟူေသာ လယ္သမား ျပဳလုပ္ေနတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံလည္း သတိေမ့ၿပီးေတာ့ ေလာဘ ျဖစ္တယ္။ ရာဂဝင္လာတာ၊ ေလာဘ ဝင္လာတာ၊ အဲဒါက သတိေမ့ျခင္း ဆူးစည္း ပြင့္လို႔။ သတိ ေမ့ေလ်ာ့ုျခင္း တည္းဟူေသာ သမာပတ္ ဆူးတံခါး ပြင့္သြားလို႔။ ေလာဘ တည္းဟူေသာ ႏြား ဝင္လာတာ။ အဲဒီ ေလာဘ တည္းဟူေသာ ႏြား ဝင္လာတာကို တကတည္း တံဇဥ္နဲ႔ ရိတ္ၿမဲ ရိတ္ေနတယ္။ ႏြားျမင္ေတာ့ ဒီအတိုင္း ထားလို႔မျဖစ္ဘူး။

ဘယ့္ႏွယ္လုပ္သလဲ၊ ႐ုပ္ နာမ္ တရားတို႔ရဲ႕ ဥဒယဗၺယကို ႐ႈေနတဲ့ ေယာဂါဝစရပုဂၢိဳလ္သည္ တံဇဥ္နဲ႔ တူေသာ ဥဒယဗၺယ ဝိပႆနာဉာဏ္ကို ခဏထားလိုက္ပါ။ တံဇဥ္ေလး ခ်ပစ္ထားသလို ဟုတ္လား။ ဥဒယဗၺယ ဉာဏ္ကို ခဏဆိုင္းထား။ ထားၿပီးေတာ့၊ ေအး-လယ္ကြင္းထဲ ဝင္စားတဲ့ ႏြားလို ႐ုပ္ နာမ္ဓမၼ ဝင္ဝင္ၿပီးေတာ့ သာယာတတ္တဲ့ တဏွာေလာဘ၊ အဲဒီ ႏြား ထြက္သြားဖို႔ရန္ အတြက္ အသုဘ ဘာဝနာ တည္းဟူေသာ တုတ္နဲ႔ ကိုင္႐ိုက္လိုက္-တဲ့။ ဒါ ေျပာတာ။ အသုဘ ဘာဝနာတုတ္နဲ႔ ကိုင္႐ိုက္လို႔ အဲဒီ ေလာဘ ၿငိမ္းၿပီဆိုေတာ့ တစ္ဖန္ျပန္၍ တံဇဥ္ႏွင့္ တူေသာ ဥဒယဗၺယ ဉာဏ္ကို ျပန္ယူ၊ လယ္ရိတ္ျခင္းႏွင့္ တူေသာ ႐ုပ္ နာမ္ ဓမၼတို႔ရဲ႕ အျဖစ္အပ်က္္ကို႐ႈ-တဲ့၊ ဝိပႆနာအလုပ္ဟာ လယ္ရိတ္တာနဲ႔ တူတယ္။ ေအး- လယ္ရိတ္ေနတုန္း ေဒါသ တည္းဟူေသာ ႏြား ဝင္လာၿပီဆိုယင္ အဲ- ဒီတစ္ခါက်ေတာ့ ေမတၱာဘာဝနာ တုတ္ႀကီးနဲ႔ ထ႐ိုက္လိုက္-တဲ့။ ဒါ ေျပာတာ။

ဝိပႆနာအလုပ္အားထုတ္မႈဆိုတဲ့ လယ္ရိတ္ေနတုန္း အကယ္၍မ်ား ကာမဝိတက္ေတြ၊ ဗ်ာပါဒဝိတက္ေတြ၊ ဝိဟႎသာဝိတက္ေတြ ဆိုတဲ့ ဒီဝိတက္ေတြ ဝင္လာယင္ အဲဒီ ဝိတက္ေတြကို ျဖတ္ေတာက္ဖို႔ရန္အတြက္ အာနာပါနႆတိ ဆိုတဲ့ ဘာဝနာကို ပြားရမယ္။ ကာမဝိတက္၊ ဗ်ာပါဒဝိတက္၊ ဝိဟႎသာဝိတက္ ဆိုတဲ့ အကုသိုလ္ ဝိတက္၊ ႏြားေတြဝင္လာယင္ အာနာပါနႆတိ ဆိုတဲ့တုတ္ႀကီးနဲ႔ ႐ိုက္၊ ႐ိုက္လိုက္လို႔ ဝိတက္သံုးပါး အကုသိုလ္ ႏြားေတြ ထြက္ေျပးၿပီဆိုယင္ အာနာပါန အသာထား။

ဥဒယဗၺယဉာဏ္ တံစဥ္ကိုင္ၿပီးေတာ့ လယ္ႏွင့္တူေသာ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼ တရားတို႔ကို အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱလို႔ ႐ႈေလ-တဲ့။ ကိုယ့္ဝိပႆနာအလုပ္ အဲဒီလို လုပ္ဖို႔ ေျပာတာ။
အနိစၥသညာ ဘာေဝတဗၺာ အသိၶမာနသမုဂါၣတာယ။

ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ အသိၶမာနသမုဂါၣတာယ= ငါဆိုတဲ့ မာန္မာနကို ဖယ္ေဖ်ာက္ရန္။ အနိစၥသညာ= အနိစၥသညာကို။ ဘာေဝတဗၺာ= ပြားမ်ားရမည္။
ဆိုပါစို႔။ ဥဒယဗၺယဉာဏ္နဲ႔ ႐ုပ္နာမ္ တရားတို႔ရဲ႕အျဖစ္အပ်က္ကို ႐ႈေနတုန္း ငါကြ၊ ငါကြလို႔ ဆိုတဲ့ အသိၶမာန ေပၚလာယင္ အဲဒီ မာန တည္းဟူေသာ ႏြား ထြက္သြားႏိုင္ေအာင္ ဘာနဲ႔လုပ္ရမလဲလို႔ဆိုေတာ့ အနိစၥသညာ၊ အနိစၥဘာဝနာ တုတ္နဲ႔ ႐ုိက္ရမယ္။ ဟုတ္ပါ့မလား ျမတ္စြာဘုရား ဆိုေတာ့-

အနိစၥသညိေနာ ဟိ ေမဃိယ အနတၱသညာ သ႑ာတိ။
ဟိ= မွန္၏၊ ဟုတ္၏။ ေမဃိယ= ခ်စ္သား ေမဃိယ။ အနိစၥသညိေနာ= အနိစၥသညာ႐ွိတဲ့ ရဟန္းအား။ အနတၱသညာ= အနတၱသညာသည္။ သ႑ာတိ= ၿမဲၿမဲ ခိုင္ခိုင္ တည္ေနေတာ့၏။

အနိစၥသညာ အနိစၥဘာဝနာ ပြားမ်ားယင္ အနိစၥတစ္ပါး ေပါက္ယင္ ဒုကၡ အနတၱလည္း ေပါက္တယ္။ ဒီအနိစၥ ဘာဝနာ၊ ဒုကၡ ဘာဝနာ၊ အနတၱဘာဝနာ သံုးပါးဟာ အနိစၥကိုျမင္ယင္ ဒုကၡအနတၱလည္းျမင္ေတာ့တယ္။ ဒုကၡကိုျမင္ယင္ အနိစၥအနတၱလည္း ျမင္ေတာ့တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အနိစၥက လြယ္လြယ္နဲ႔ ျမင္လြယ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္အနိစၥကို ပထမ႐ႈ၊ ႐ႈယင္ အနတၱသညာေပၚလာလိမ့္မယ္။

အနတၱသညီ အသိၶမာနသမုဂါၣတံ ပါပုဏာတိ၊ ဒိေ႒ဝ ဓေမၼ နိဗၺာနံ။
အနတၱသညီ= အနတၱသညာ ႐ွိေသာ ေယာဂီ ပုဂၢိဳလ္သည္။ အသိၶမာနသမုဂါၣတံ= ငါဆိုတဲ့ မာန္မာနကို အႂကြင္းမဲ့ ပယ္သတ္ျခင္း တည္းဟူေသာ။ ဒိေ႒ဝဓေမၼ= မ်က္ေမွာက္ ပစၥဳပၸန္ ဤဘဝ၌ပင္လွ်င္။ နိဗၺာနံ= ကိေလသာခပ္သိမ္း ဒုကၡခပ္သိမ္း ခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္းသို႔။ ပါပုဏာတိ= ေရာက္ႏိုင္၏။

ခ်စ္သား၊ အနိစၥဘာဝနာပြား၊ အနိစၥသညာ ပြားလို႔႐ွိယင္ အနတၱသညာ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။ အနတၱသညာသည္ မိမိကိုယ္မွာ ေပါင္းၾကည့္လိုက္၊ အနတၱသညာ တည္လာၿပီဆိုယင္ အသိၶမာန= ငါဆိုတဲ့ မာန္မာနကို အႂကြင္းမဲ့ ပယ္သတ္ျခင္း၊ မ်က္ေမွာက္ဘဝမွာပင္ ဒုကၡခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေအးျခင္းသို႔ ေရာက္လိမ့္မယ္၊ ၿပီးေရာ။ အဲဒီက်မွပဲ ဒိေ႒ဝဓေမၼနိဗၺာနံ။

ျမတ္စြာဘုရား ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ ဥဒါန္းက်ဴးျခင္း
အထ ေခါ ဘဂဝါ ဧတမတၳံ ဝိဒိတြာ တာယံ ေဝလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါေနသိ။
အထ ေခါ= ထိုအခါ၌။ ဘဂဝါ= ျမတ္စြာဘုရားသည္။ ဧတမတၳံ= ဤ အ႐ွင္ ေမဃိယ၏ သႏၲာန္၌ အကုသိုလ္ေတြ ဝင္ေရာက္ ႏွိပ္စက္ေနတဲ့ အေၾကာင္း ကိုယ္ေတာ္ျမတ္တို႔မွာေတာ့ အကုသိုလ္ ဝိတက္ေတြ မဝင္ေရာက္ မႏွိပ္စက္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းကို။ ဝိဒိတြာ= ပိုင္းျခားထင္ထင္ သိျမင္ေတာ္မူ၍။ ဣမံ ဥဒါနံ= ဤဥဒါန္းကို။ ဥဒါေနသိ= ဝမ္းသာ႐ႊင္ျမဴး က်ဴးရင့္ေတာ္မူၿပီ….။

စိတ္သည္ ဝိတက္ကိုးပါးသို႔ အစဥ္လိုက္ျခင္း
ဥဒါန္းဆိုတာ အာလုပ္ပုဒ္။ ပုဂၢိဳလ္မထားဘူး၊ မ်ားေသာအားျဖင့္-
ခုဒၵါ ဝိတကၠာ သုခုမာ ဝိတကၠာ၊
အႏုဂတာ မနေသာ ဥပၸိလာဝါ။
ဧေတ အဝိဒြါ မနေသာ ဝိတေကၠ၊
ဟုရာ ဟုရံ ဓာဝတိ ဘႏၲစိေတၱာ။
ဒါ အ႐ွင္ ေမဃိယကို တရားနာခံထားတဲ့ ဂါထာ။ ဘုရားသည္ ဓမၼသဘာဝ အ႐ွင္ ေမဃိယတို႔မွာ အကုသိုလ္ မိစၧာဝိတက္ေတြ ႏွိပ္စက္ေနတာကို ျမင္လို႔ ကိုယ္ေတာ့္မွာေတာ့ မိစၧာဝိတက္ေတြ ပယ္ၿပီးျဖစ္တာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဥဒါန္းႏွစ္ခု။

ခုဒၵါ ဝိတကၠာ သုခုမာ ဝိတကၠာ၊
အႏုဂတာ ေစေတာ ဥပၸိလာဝါ။
ဧေတ အဝိဒြါ မနေသာ ဝိတေကၠ၊
ဟုရာ ဟုရံ ဓာဝတိ ဘႏၲစိေတၱာ။
ခုဒၵါ= ယုတ္မာ ႐ုန္႔ၾကမ္းကုန္ေသာ။ ဝိတကၠာ= ကာမဝိတက္ ဗ်ာပါဒဝိတက္ ဝိဟႎသာဝိတက္ ဆိုတဲ့ အကုသိုလ္ဝိတက္ႀကိီး သံုးပါးတို႔ကို လည္းေကာင္း။ ဝိတက္ႀကီး ကိုးပါး႐ွိတယ္။

(၁) ကာမဝိတက္၊
(၂) ဗ်ာပါဒဝိတက္၊
(၃) ဝိဟႎသာဝိတက္-
အဲဒီ ေ႐ွ႕သံုးမ်ိဳးကိုေတာ့ ခုဒၵဝိတက္၊ အင္မတန္ ယုတ္တယ္။ အင္မတန္ ၾကမ္းၾကဳတ္တယ္။ အၾကမ္းႀကီး သံုးမ်ိဳး။
ေအး- ေနာက္ကက်န္တဲ့ ဇနပဒဝိတက္၊ ဉာတိဝိတက္၊ အမရဝိတက္၊ ပရာႏုဒၵယတာပဋိသံယုတၱဝိတက္၊ လာဘသကၠာရသိေလာက ပဋိသံယုတၱဝိတက္၊ အနဝညတၱိကာမပဋိသံယုတၱဝိတက္၊ ဒါ အကုသိုလ္ဝိတက္ေတြ၊ အကုသိုလ္ဝိတက္ႀကီး ကိုးပါး၊ အဲဒီ ကိုးပါးမွာ ေ႐ွ႕သံုးပါးက ႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္-

ခုဒၵါ= ယုတ္မာၾကမ္းၾကဳတ္ကုန္ေသာ။ ဝိတကၠာ= ကာမဝိတက္၊ ဗ်ာပါဒဝိတက္၊ ဝိဟႎသာဝိတက္တို႔ကိုလည္းေကာင္း။ သုခုမာ= သိမ္ေမြ႔ႏူးညံ့ကုန္ေသာ။ ဝိတကၠာ= က်န္တဲ့ ဉာတိဝိတက္၊ ဇနပဒဝိတက္ အစ႐ွိေသာ ဝိတက္ေျခာက္ပါးတို႔ကို လည္းေကာင္း။ ေစတေသာ ဥပၸိလာ ဝါ= စိတ္၏ ေပၚလြင္ေနသည္၏ အျဖစ္ကို ျပဳတတ္ကုန္ေသာ။ ဧေတ= ဤဝိတက္တို႔သို႔။ အႏုဂတာ= စိတ္သည္ အစဥ္တစိုက္ေနာက္က လိုက္အပ္ေပကုန္၏။

ဤဘုရားရဲ႕ ဉာဏ္နဲ႔ အသိနဲ႔ ေဟာထားတာ၊ ပုထုဇဥ္ ဉာဏ္ပိန္တာေလးနဲ႔ ေနာက္က လိုက္ၿပီးေတာ့- ဘာနဲ႔ တူေနတံုးဆိုေတာ့ လူႀကီး၊ သန္သန္မာမာ လူႀကီး၊ ေ႐ွ႕ကေနၿပီးေတာ့ သြက္သြက္ႀကီး သြားေနတာ ေနာက္က ကေလး ကေလးက မမွီ႔တမွီနဲ႔ လိုက္ လိုက္၊ ဖတ္တာနဲ႔လည္း လိုက္၊ ဒီပံုမ်ိဳးလို တယ္တူ။ အခုဘုန္းႀကီးတို႔ ေျပာေနရတာက ပုထုဇဥ္ကေလး ပိန္တာေလးက ဟို သဗၺညဳတဉာဏ္နဲ႔ ဥဒါန္းက်ဴးေနတာ ေျပာရတာ၊ ဘာေျပာတံုး ျမတ္စြာဘုရားက။ ဘယ္သူ႔မွ ေဖာ္တာမဟုတ္ဘူးေနာ၊ ဥဒါန္း။

ခုဒၵဝိတက္ေခၚတဲ့ ကာမဝိတက္၊ ဗ်ာပါဒဝိတက္၊ ဝိဟႎသာဝိတက္၊ သူခုမဝိတက္ေခၚတဲ့ က်န္တဲ့ အကုသိူလ္ဝိတက္ ေျခာက္ပါး၊ အဲဒီ တရားေတြေနာက္ကို စိတ္ဟာ အၿမဲတေစ လိုက္ေနတာ၊ စိတ္ဟာေနာက္လိုက္ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီတရားေတြသည္ စိတ္ကိုေပၚဖို႔ ဥပၸိလာဝ=ေပၚေအာင္လုပ္တတ္တဲ့ တရားေတြ။

ဧေတ အဝိဒြါ မနေသာ ဝိတေကၠ၊
ဟုုရာ ဟုရံ ဓာပတိ ဘႏၲစိေတၱာ။
ဘႏၲစိေတၱာ= မိစၧာဝိတက္ေတြ မပယ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ တုန္တုန္ရီရီ ျဖစ္ေသာ စိတ္႐ွိေသာ။ အဝိဒြါ= ဝိပႆနာ အရိယဝိပႆနာ ဉာဏ္ပညာ မ႐ွိတဲ့ မသိမလိမၼာတဲ့ သူသည္။ ဧေတ မနေသာ ဝိတေကၠ= စိတ္၏ ေ႐ွ႕ကသြားေနတဲ့ မိစၧာဝိတက္တို႔ကို။ အဝိဒြါ-အဝိဒြါနေႏၲာ= ဝိပႆနာဉာဏ္၊ မဂ္ဉာဏ္ျဖင့္မသိတဲ့ အႏၶဗာလ ပုထုဇဥ္ပုဂၢိဳလ္သည္။ ဟုရာ ဟုရံ= အဆင့္ဆင့္။ ဓာဝတိ= ပစၥဳပၸႏၷ ဤဘဝမွ တမလြန္ေလာက ဟိုဘဝသို႔ မရပ္မနား ေျပးသြားရေလ၏။ ေဟာဒီလိုတဲ့။

ဒီ ဝိတက္ေတြကို အရိယမဝိဉာဏ္၊ ဝိပႆနာဉာဏ္ျဖင့္ ေကာင္းေကာင္းႀကီး မသိတဲ့ အႏၶဗာလ ပုထုဇဥ္ဟာ- ဟုရ= ဤဘဝမွ ေနာက္။ ဟုရံက ဟို-တမလြန္ ဘဝသို႔ မရပ္မနား ေျပးသြားေနရတယ္။ ဒါက ပုထုဇဥ္မ်ား ဝိတက္က အႏိုင္က်င့္ပံုကို ဥဒါန္းက်ဴးျခင္း ျဖစ္တယ္။

အာတာပီ ေယာ သံဝရတီ သတိမာ။
သတိမာ= သတိႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ။ အာတာပိေယာ= သမၼပၸဓာန္ လံု႔လ ဝီရိယ႐ွိေသာ။ ဝိဒြါဝိပႆနာ ဉာဏ္ပညာ အရိယမဂ္ ပညာ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ သူျမတ္သည္ကား။ ဧေတ ဝိတေကၠ= ဤ အကုသိုလ္ဝိတက္ ကိုးမ်ိဳးတို႔ကို (ဒီလို ဆိုၾကပါစို႔။) သံဝရတီ= အရိယမဂ္ျဖင့္ မိမိသႏၲာန္ဝယ္ မျဖစ္ေအာင္ ပိတ္ဆို႔ႏိုင္ေပ၏။

ဤ အကုသိုလ္ဝိတက္ ကိုးမ်ိဳးကို ဝိပႆနာ ဉာဏ္ပညာ အရိယမဂ္ပညာ႐ွိတဲ့ ေယာဂီသူေတာ္ေကာင္းက အဲဒီ ပညာနဲ႔ ယွဥ္ေသာ လံု႔လ၊ သညာနဲ႔ယွဥ္ေသာ သတိ႐ွိလ်က္ အဲဒီ ဝိတက္ေတြကို အရိယမဂ္ျဖင့္ ပိတ္ဆို႔တယ္။

အႏုဂၢေတ ေစတေသာ ဥပၸိလာေဝ။
အေသသ ေမ ေတ ပဇာဟာသိ ဗုေဒၶါ။
ဝိဒြါ= ပညာ႐ွိတဲ့။ (ကိုင္း- သာဝကေတြ ပါ ပါေအာင္) ဝိပႆနာဉာဏ္ပညာ အရိယမဂ္ ပညာ႐ွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္သည္ကား (ေယာဂီသူျမတ္ ဆိုၾကပါစို႔။) ေစတေသာဥပၸိလာေဝ= စိတ္၏ ေပါေလာေပၚမႈကို သိၾကကုန္ေသာ။ ဧေတမနေသာဝိတေကၠ= ဤစိတ္၏ ေ႐ွ႕ကသြားေနတဲ့ အကုသိုလ္ ဝိတက္ႀကီး ကိုးပါးတို႔ကို။ ဝိဒြါ= ဝိပႆနာဉာဏ္ပညာ၊ မဂ္ဉာဏ္ပညာ႐ွိတဲ့ ေယာဂီပုဂၢိဳလ္ သူျမတ္ကေတာ့။ အာကာပိေယာ= ဝိပႆနာပညာႏွင့္ ယွဥ္တဲ့ ပမၸပၸဓာန္ လံု႔လ ဝီရိယ႐ွိသူ ျဖစ္၍။ သတိမာဝိပႆနာ ပညာႏွင့္ယွဥ္သည့္ သတိ႐ွိသူ ျဖစ္လ်က္။ အႏုဂၢေတ= ဝိတက္တရားတို႔ မျဖစ္ပြားၾကကုန္သည္။ သံဝရတီ= မဂ္ဉာဏ္ျဖင့္ ပိတ္ဆို႔ႏိုင္ပါ၏။

ဒါ ဘာေျပာတာလဲ။ ဝိပႆနာဉာဏ္၊ မဂ္ဉာဏ္ျဖင့္ အကုသိုလ္ဝိတက္ေတြကို တားတယ္ဆိုတာ ျဖစ္လာလို႔ အကုသိုလ္ ဒုစ႐ိုက္ေတြကို တားတာမဟုတ္ဘူး။ အဲဒီ အကုသိုလ္ဝိတက္ေတြ မျဖစ္ခင္ မျဖစ္မီ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ မျဖစ္ေအာင္ ဟန္႔တားရတာ။ ျဖစ္လာမွေတာ့ တားမရဘူး။ ျဖစ္လာယင္ သူ႔ဘာသာသူ ခ်ဳပ္သြားမယ္။ သူ႔အခ်ိန္က်ယင္။

ဥပါဒါဌီဘင္-တဲ့၊ ဥပါဒ္တဲ့ဟာကို တားလို႔ မရဘူး။ ဥပါဒ္-ဌီဆိုတဲ့ ဥစၥာကို တားလို႔ မရဘူး။ ဥပါဒ္ၿပီး ဌီဘင္အထိပဲ သြားမွာပဲ။ ေအး-ဝိပႆနာ ဉာဏ္ပညာ၊ မဂ္ဉာဏ္၊ ဖိုလ္ဉာဏ္ မ႐ွိတဲ့ ေယာဂီပညာ႐ွိကေတာ့ အဲဒီ အကုသိုလ္ဝိတက္ေတြကို ဥပါဒ္ထင္႐ွား မျဖစ္ပြားခင္ မဂ္ဉာဏ္ျဖင့္ ဟန္႔တားတယ္။ မဂ္ဉာဏ္ ျဖင့္ ဖယ္႐ွားလိုက္။ ဟန္႔တားတယ္၊ ဖယ္႐ွားတယ္ဆိုတာ မျဖစ္ေအာင္ လုပ္တာ။

ဗုေဒၶါဧဝံဘူေတာ= ဤသို႔ ဝိတက္ကိုးပါး ဝိပႆနာ ဉာဏ္ပညာ၊ မဂ္ဉာဏ္ ဖိုလ္ဉာဏ္ျဖင့္ ပယ္႐ွား ဟန္႔တားႏိုင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္သည္။ ဗုေဒၶါ= စတုသစၥ ဗုဒၶေခၚဆို ပုဂၢိဳလ္သူျမတ္ ျဖစ္လတ္၍။ အေသသံ= အႂကြင္းမဲ့။ ဧေတ= ဤ ဆိုအပ္ၿပီးတဲ့ အကုသိုလ္ ဝိတက္ႀကီး ကိုးပါးတို႔ကို။ ပဇဟာသိ= ပယ္စြန္႔ ႏိုင္ေတာ့၏။

ျမတ္စြာဘုရား ေနာက္ဂါထာကို ကိုယ္ေတာ္ျမတ္တို႔ အဖို႔က်ေတာ့ အကုသိုလ္ဒုစ႐ိုက္ေတြကို အႂကြင္းမဲ့ ပယ္ႏိုင္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဝမ္းေျမာက္လို႔ ဥဒါန္းက်ဴးတယ္။ ေအး- ေ႐ွ႕ဂါထာက အ႐ွင္ေမဃိယတို႔လို ပုထုဇဥ္သႏၲာန္၌ အကုသိုလ္ဝိတက္ေတြ ဝင္ေရာက္လႊမ္းမိုး ႏွိပ္စက္တာကို ျမင္လို႔ သိလို႔ ဒီသေဘာကို ငါသိရတယ္။ ပီတိေသာမနႆေတြ ဝမ္းထဲမဆံ့ အေပၚယံမယ္ ဂါထာအသံေတြျဖစ္ၿပီး ဆီအိုးႀကီးထဲ ဆီျပည့္လို႔ မဆံ့တဲ့ဆီေတြ အေပၚလွ်ံတက္သလို အဲဒီဂါထာသံေတြ လွ်ံၿပီးေတာ့တက္တယ္။ ဒါကို ဥဒါန္းလို႔ ေခၚတယ္။ အဲဒီသုတ္ကို ေမဃိယသုတ္လို႔ ေခၚတယ္။ ဤတြင္ ေမဃိယသုတ္ ဆံုးတယ္။

တရားေတာ္ နိဂံုး
ဤသို႔လွ်င္ ေမဃိယသုတၱန္ ေဒသနာေတာ္ျမတ္ကို ၾကားနာရျခင္း= ဓမၼႆဝန ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကံ ေစတနာ၊ သရဏဂံုသီလ ေဆာက္တည္ရျခင္း= သီလမယ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကံေစတနာ၊ အဘိဓမၼာ သာသနာ ေနဝန္း ထြန္းပပါေစျခင္းအလို႔ငွာ အသင္းဖြဲ႔စည္း၍ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း အဘိဓမၼာသာသနာက်ိဳးျပဳရျခင္းတည္း ဟူေသာ သာသႏုပကာရ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကံေစတနာ၊ ဩဝါဒါစရိယ မေထရ္တို႔ႏွင့္တကြ သင္တန္းျပဳပုဂၢိဳလ္တို႔အား ထိုက္ေလ်ာ္ရာ ပူေဇာ္မႈျပဳရျခင္းတည္းဟူေသာ ပူဇာဒါန= ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ကံေစတနာ၊ ဤသို႔စသည္ ေပါင္းအပ္မ်ားျမတ္ေသာ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကံ အရပ္ရပ္တို႔ေၾကာင့္ သႏၲိလကၡဏ အစၥဳတိရသ အနိမိတၱပစၥဳပ႒ာန္႐ွိေသာ-

နိဗၺာန္အေၾကာင္း ေျပာယင္ အဲဒီ စာထဲကလာတဲ့ “သႏၲိလကၡဏံ အစၥဳတိရသံ အနိမိတၱပစၥဳပ႒ာနံ” လို႔ ဒီအ႒ကထာ ဖြင့္တာေလးေလာက္တင္ ေျပာယင္ အဲဒါ မမွားဘူး။ အဲဒီစာ ဖြင့္တာထက္ ပိုၿပီးေတာ့ ဒီ့ျပင္ လူတစ္ေယာက္ကေျပာယင္ အကုန္လြဲမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ မမွားေအာင္ ကိုယ့္နယ္ထဲကပဲ ကိုယ္တည္ၿပီးေတာ့ ဆုေတာင္းတယ္။

သႏၲိလကၡဏ အစၥုဳတိရသ အနိမိတၱပစၥဳပ႒ာန္႐ွိေသာ နိေရာဓသစၥာ မဟာအသခၤတ စတုတၳပရမတ္ နိဗၺာန္ တရားေတာ္ျမတ္ကို အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ အကၽြႏု္ပ္တို႔တရားေဟာ တရားနာ ပုဂၢိဳလ္တစ္စု မ်က္ေမွာက္ျပဳရတဲ့ကိုယ္ ျဖစ္ပါေစကုန္သတည္း။ နိဗၺာန္ကို အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ မ်က္ေမွာက္ျပဳရေသာ ထိုေနာက္ဆံုးဘဝ (ပရိနိဗၺာန္န စုတိစိတ္လို႔ပဲ ေခၚတယ္။ သံသရာဝယ္ ေနာက္ဆံုးစိတ္ျဖစ္လို႔ စရိမကစိတ္လို႔လည္း ေခၚတဲ့ ရဟႏၲာဘဝ စုတိစိတ္) အရဟတၱဖိုလ္ေပါက္ နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳရတဲ့ ထိုေနာက္ဆံုးဘဝ ပရိနိဗၺာန စရိမက စုတိစိတ္၏ အျခားမဲ့ ေနာက္ကာလ၌ တစ္စံုတစ္ခုေသာဘဝ၊ ေယာနိ၊ ဂတိ၊ ဝိညာဏ႒ိတိ၊ သတၱာဝါသ၊ သတၱနိကာယမွာမွ ႐ုပ္နာမ္ႏွစ္ျဖာ ခႏၶာငါးပါး ဒုကၡသစၥာ ဝဋ္မီးစာတရားတို႔ တစ္ဖန္အသစ္ မျဖစ္ျခင္းတည္းဟူေသာ အႏုပၸါဒနိေရာဓ အႏုပါဒါပရိနိဗၺာန္ ကိုယ္စီစံရပါေစကုန္သတည္း။ အႏုပါဒါပရိနိဗၺာန္ ကိုယ္စီစံရသျဖင့္ ကမၼဝဋ္၊ ကိေလသဝဋ္၊ ဝိပါကဝဋ္တည္းဟူေသာ ဝဋ္ဒုကၡခပ္သိမ္း သံသရာမီးေတာက္မီးလွ်ံႀကီး အၿပီးတိုင္ ၿငိမ္းၾကပါေစကုန္သတည္း…။

သာဓု၊ သာဓု၊ သာဓု။
ေမဃိယသုတၱန္တရားေတာ္ ၿပီးၿပီ။